II SA/Wa 152/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spraw.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi L. P. i R. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawarcia umowy najmu lokalu oraz zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz L. P. kwotę 390 (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt) złotych oraz na rzecz R. P. kwotę 390 (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarząd Dzielnicy [...] W. (zwany dalej Zarządem Dzielnicy) uchwałą z dnia [...] września 2013 r. nr [...] orzekł o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu – L. i R.P., zamieszkałych w W. przy ul. [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] W. stanowiącego załącznik nr 7 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania Statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 ze zm.), § 6 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom do wykonywania zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485) oraz na podstawie § 22 ust. 5 w związku z § 22 ust. 2 pkt 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.). W uzasadnieniu uchwały Zarząd Dzielnicy podał, że wnioskodawcy nabyli od J.G. i B.O., na podstawie umowy sprzedaży (Repertorium A nr [...]) w dniu [...] grudnia 2000 r., nieruchomość w miejscowości B. (gmina B., powiat [...], województwie [...]). W dniu [...] lutego 2011 r., aktem notarialnym Repertorium A nr [...], wnioskodawcy darowali trójce swoich dzieci zabudowaną już nieruchomość oraz grunty o powierzchni 2 hektarów i 77 arów: w 1/3 części – synowi M., drugiemu synowi E. w 1/3 części oraz w 1/3 części nieruchomość rolną córce J. Zgodnie z żądaniem darczyńców została ustanowiona dla nich dożywotnia służebność osobista mieszkania, polegająca na prawie korzystania z całego budynku mieszkalnego oraz nieodpłatnego, dożywotniego użytkowania nieruchomości. Przy sporządzeniu aktu umowy darowizny L.P. okazała decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) z dnia [...] kwietnia 2010 r. o przyznaniu renty rolniczej. Uzasadniając uchwałę Zarząd Dzielnicy nadto stwierdził, że w myśl § 22 ust. 2 pkt 4 ww. uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., przy rozpatrywaniu wniosków należy poddać wnikliwej analizie: "rozporządzenie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku, a także fakt dokonania przez te osoby zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu". Wskazał też, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. nakazał decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] ze względu na występujące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. W związku z tym Zarząd Dzielnicy [...] postanowił zabezpieczyć lokal zamienny, na okres 1 roku, dla L. i R.P. (4-osobowej rodziny) zam. w budynku przy ul. [...] w W., w ramach wykwaterowania z zagrożonego lokalu. Stwierdził też, że rodzina państwa P. posiada stałe źródło dochodu, wobec powyższego winna dążyć do zakończenia prac budowlanych w nowo wybudowanym budynku oraz zabezpieczyć warunki mieszkaniowe we własnym zakresie. Po uprzednim wezwaniu Zarządu Dzielnicy do usunięcia naruszenia prawa, L. P. i R.P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę z dnia [...] września 2013 r. nr [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania, skarżący podnieśli zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 22 ust. 2 pkt 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy w związku z art. 3 pkt 2a ustawy – Prawo budowlane, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, niewłaściwą interpretację pojęcia budynek mieszkalny i w konsekwencji odmowę wpisania skarżących na listę oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu m.st. Warszawy w sytuacji, gdy skarżący spełniają przesłanki do ubiegania się o wpis na przedmiotową listę. Nadto zarzucili naruszenie § 7 ust. 1 pkt 1 oraz § 7 ust. 1 pkt 8 lit. b uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji odmowę wpisania skarżących na listę oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu m.st. Warszawy w sytuacji, gdy skarżący spełniają przesłanki do ubiegania się o wpis na przedmiotową listę. Uzasadniając skargę podnieśli, że są najemcami lokalu położonego w W. przy ul. [...], lecz lokal ten został przeznaczony do rozbiórki. Wskazali, że L.P. znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej, społecznej z uwagi na fakt, iż cierpi na choroby przewlekłe. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo wyjaśnił, iż z uwagi na zły stan techniczny, Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nakazał opróżnienie lokalu zajmowanego przez małżonków P. Stwierdził, że w ramach wykwaterowania z zagrożonego lokalu, zaproponowano skarżącym na okres 1 roku lokal zamienny przy ul. [...] w W. oraz lokal przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, iż przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Zarządu Dzielnicy [...] W. o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu L.P. i R.P. na liście osób oczekujących na najem lokalu. Należy zauważyć, że przedmiotowa uchwała nie rozstrzyga o lokalu zamiennym w związku z decyzją Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r., nakazującą opróżnienie lokalu dotychczas zajmowanego przez skarżących (ul. [...]) z uwagi na zły stan techniczny. Jednocześnie trzeba wskazać, iż z treści wniosku skarżących z dnia 17 sierpnia 2012 r. (k – 68) wynika, iż wnieśli oni o "lokal zamienny z tytułu decyzji organu nadzoru budowlanego PINB". Z treści zaś zaskarżonej uchwały wynika (z jej przedmiotu), iż uchwałę podjęto w przedmiocie "rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu oraz zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu W.". Zauważyć zatem należy, że istnieje rozbieżność w zakresie żądań wnioskodawców, określonych treścią ich wniosku z dnia 17 sierpnia 2012 r. (k – 68), a przedmiotem zaskarżonej uchwały. Jedną z podstawowych reguł postępowania jest związanie zakresem sprawy (wniosku) i zakończenie postępowania w tym samym zakresie. Ponownie rozpoznając sprawę, organ wskaże i określi, czego domagali się skarżący i wykaże, iż w tym zakresie procedował. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż przedstawione przez Zarząd Dzielnicy przyczyny, z powodu których organ odmówił skarżącym zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu, uznać należy za nieuzasadnione. W ocenie Sądu, Zarząd Dzielnicy bezzasadnie ocenił, że wnioskodawcy posiadają inne alternatywne miejsce zamieszkania – a mianowicie nieruchomość w miejscowości B., gmina B., powiat [...], województwo [...]. Organ de facto uznał, że ustanowiona na rzecz wnioskodawców dożywotnia służebność osobista mieszkania, polegająca na prawie korzystania z budynku mieszkalnego (akt notarialny Repertorium A nr [...]), skutkuje tym, że można uznać, iż wnioskodawcy posiadają prawo do innego lokalu, a tym samym nie spełniają kryteriów do zakwalifikowania ich i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. Jednocześnie w uzasadnieniu uchwały Zarząd Dzielnicy stwierdził (zdanie ostatnie), iż rodzina P. posiada stałe źródło dochodu – wobec powyższego winna dążyć do zakończenia prac budowlanych w nowo wybudowanym budynku oraz zabezpieczyć warunki mieszkaniowe we własnym zakresie. Wskazać należy, iż dopiero na etapie odpowiedzi na skargę (k-14), organ wyjaśnił, że nieruchomość rolna w miejscowości B., zabudowana jest budynkiem murowanym, krytym papą w stanie surowym, a zatem nienadającym się do zamieszkania. Jednocześnie w odpowiedzi na skargę (k-15), Zarząd Dzielnicy podał, że zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o przeprowadzenie kontroli i ustalenie, czy posiadany przez rodzinę P. budynek mieszkalny spełnia wymagane warunki do zamieszkiwania w nim na pobyt stały. Wskazał też, że do chwili obecnej nie otrzymał w tym przedmiocie odpowiedzi. Powyższe oznacza, że ustalenia Zarządu Dzielnicy, poczynione w zaskarżonej uchwale, oparte zostały wyłącznie na domniemaniach o alternatywnych możliwościach zamieszkania, a nie na rzeczywistych faktach. Błędy w ustaleniach faktycznych skutkować zatem muszą stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały. Rację ma skarżąca, wskazując na obrazę § 22 ust. 4 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy w związku z art. 3 pkt 2a ustawy – Prawo budowlane, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, niewłaściwą interpretację pojęcia budynek mieszkalny i w konsekwencji odmowę zakwalifikowania i umieszczenia skarżących na liście osób oczekujących na najem lokalu. Stwierdzić też należy, iż postępowanie poprzedzające podjęcie zaskarżonej uchwały, nie zostało oparte na wnikliwej analizie materiału dowodowego sprawy, do czego zobowiązywał przepis § 22 ust. 2 pkt 1 powołanej uchwały. Powyższy sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w państwie prawa. Choć Zarząd Dzielnicy, prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie, był obowiązany stosować przepisy procesowe zawarte w powołanej uchwale z dnia 9 lipca 2009 r., to jednak jako organ władzy publicznej nie powinien tracić z pola widzenia zasad prawnych określonych w art. 6 i 7 K.p.a. – organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tych zasad w niniejszej sprawie nie respektowano. W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym. Rozpatrując sprawę ponownie, organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali, czy skarżący spełniają przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu W. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy.