II SA/Wa 1522/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA M. Pocztarek, Sędzia NSA J. Rajewska (spraw.), Asesor WSA J. Walawski, Protokolant P. Groński, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2005 r na rozprawie sprawy ze skargi J. D. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 9 b ust. 6 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r., Nr 118, poz. 1112 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2000 r., Nr 19, poz. 239 ze zm.) odmówił nadania J. D. stopnia nauczyciela dyplomowanego podając, że nie uzyskał on akceptacji komisji kwalifikacyjnej powołanej przez [...] Kuratora Oświaty. Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. D. zarzucając, że komisja kwalifikacyjna nieobiektywnie oceniła przedstawione przez niego dokumenty, gdyż żaden z jej członków nie był biegłym z zakresu [...]. Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Minister powołał się również na ocenę komisji kwalifikacyjnej, która po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego uznała, że J. D. nie spełnia w sposób wystarczający wymagań kwalifikacyjnych na stopień nauczyciela dyplomowanego. Stwierdził ponadto, że przedmiotem oceny komisji kwalifikacyjnej są wymagania niezbędne do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego, określone w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, a nie wiedza nauczyciela z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Skład komisji kwalifikacyjnej powołanej 8 lipca 2003 r. był zgodny z przepisem art. 9g ust. 3 Karty Nauczyciela. Jej członkami byli bowiem przedstawiciele organu sprawującego nadzór pedagogiczny jako przewodniczący komisji oraz dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] w W., a ponadto ekspert w zakresie [...], zatrudniony na stanowisku wymagającym kwalifikacji pedagogicznych w kuratorium oświaty, ekspert w zakresie nauczania [...], zatrudniony na stanowisku [...] w liceum ogólnokształcącym oraz ekspert w zakresie [...] zatrudniony w studium [...]. Decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu J. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podtrzymując zarzuty, że skład osobowy komisji był niewłaściwy, ponieważ nie powołano do niej żadnego eksperta z zakresu [...]. Skarżący kwestionował również wynik postępowania kwalifikacyjnego-merytoryczną ocenę co do niespełnienia przez niego wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że skarżący ukończył studium nauczycielskie, uzyskując przygotowanie do zawodu nauczyciela szkoły podstawowej o specjalności [...]. Jest zatrudniony na stanowisku nauczyciela i prowadzi zajęcia pozalekcyjne w zakresie [...]. Eksperci powołani w skład komisji kwalifikacyjnej znają specyfikę pracy nauczyciela szkoły podstawowej, w tym zarówno nauczyciela [...], jak i nauczyciela prowadzącego zajęcia pozalekcyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę w tym zakresie Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Z art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r., Nr 118, poz. 1112 ze zm.) wynika, że jednym z zasadniczych warunków nadania nauczycielowi ze stopniem nauczyciela mianowanego kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego jest uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Organ podejmujący decyzję w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego jest związany stanowiskiem komisji kwalifikacyjnej w sprawie udzielenia nauczycielowi akceptacji. Jeżeli nie uzyskał takiej akceptacji, to w myśl art. 9b ust. 6 Karty Nauczyciela odmawia mu się nadania stopnia awansu zawodowego. Organy orzekające w sprawie awansu zawodowego nauczyciela nie mają kompetencji do merytorycznego weryfikowania odmowy udzielenia akceptacji przez komisję kwalifikacyjną. Ustawa z 26 stycznia 1982 r. przewiduje poddanie czynności podejmowanych przez komisję kwalifikacyjną w postępowaniu o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego nadzorowi ze strony właściwego ministra (art. 9 h ust. 1 pkt. 2 i ust. 2). Minister, sprawując nadzór według kryterium legalności, stwierdza nieważność czynności jeżeli naruszają one prawo. To postępowanie nadzorcze jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu o nadanie stopnia awansu zawodowego organ wydający decyzję zwolniony jest od obowiązku odniesienia się do kwestii legalności działań komisji kwalifikacyjnej. Tylko bowiem zgodne z prawem rozstrzygnięcie komisji o udzieleniu lub odmowie udzielenia akceptacji może stanowić przesłankę nadania lub odmowy nadania stopnia awansu zawodowego. W rozpatrywanej sprawie Minister Edukacji Narodowej i Sportu, działając jako organ drugiej instancji, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez komisje kwalifikacyjne powołane w sprawie J. D. Ocena tego organu, zdaniem Sądu, nie jest jednak prawidłowa. Szczegółowe zasady postępowania w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli regulowało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 70, poz. 825). Rozporządzenie to zostało zmienione rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 maja 2002 r., które weszło w życie z dniem 30 czerwca 2002 r. Z § 2 powołanego rozporządzenia z dnia 29 maja 2002 r. wynika, że do postępowań sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie powyższego rozporządzenia zmieniającego, stosuje się przepisy rozporządzenia z dnia 3 sierpnia 2000 r. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 czerwca 2002 r. J. D. ubiega się o nadanie mu stopnia nauczyciela dyplomowanego od czerwca 2001 r. Pismem z dnia 29 stycznia 2002 r. Przewodniczący Komisji Kwalifikacyjnej powołanej przez [...] Kuratora Oświaty poinformował skarżącego, że jego wniosek z dnia 27 czerwca 2001 r. został pozostawiony bez rozpoznania. Takie zawiadomienie nie znajdowało żadnych podstaw prawnych i nie kończyło wszczętego powyższym wnioskiem postępowania w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego. Zarówno ustawa Karta Nauczyciela jak i rozporządzenia wykonawcze ministra do spraw edukacji nie uzasadniają zapatrywania, że postępowanie kwalifikacyjne prowadzone przez komisję kwalifikacyjną jest postępowaniem administracyjnym, do którego mają zastosowanie przepisy procedury administracyjnej zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym w art. 64 § 2 kpa. Postępowanie kwalifikacyjne jest tylko jednym z etapów postępowania administracyjnego, kończącego się wydaniem przez właściwy organ administracji publicznej decyzji o nadaniu lub odmowie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela. W toku tego postępowania dotyczącego nauczycieli mianowanych ubiegających się o stopień nauczyciela dyplomowanego komisja kwalifikacyjna zobowiązana jest tylko do zajęcia stanowiska w kwestii udzielenia lub odmowy udzielenia akceptacji. Komisja nie jest natomiast uprawniona do wydawania jakichkolwiek orzeczeń kończących postępowanie administracyjne. Niezłożenie przez nauczyciela pewnych dokumentów-dowodów może zatem wpłynąć tylko na treść rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, właściwego w sprawie nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego. Nie daje natomiast jakichkolwiek podstaw do pozostawienia wniosku przez komisję kwalifikacyjną bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że w sprawie wniosku J. D. z dnia 27 czerwca 2001 r. [...] Kurator Oświaty nie wydał żadnej decyzji kończącej postępowanie wszczęte tym podaniem. Oznacza to, że kolejny wniosek J. D. z dnia 25 marca 2003 r. należy uznać za pismo procesowe złożone w toku wszczętego i niezakończonego postępowania, a niejako podanie wszczynające nowe postępowanie administracyjne w sprawie skarżącego. Skoro postępowanie w przedmiocie nadania J. D. kolejnego stopnia awansu zawodowego nie zostało zakończone w sposób prawem przewidzianym do dnia wejścia w życie rozporządzenia z dnia 29 maja 2002 r., to - zgodnie z § 2 tego rozporządzenia - wniosek skarżącego podlegał rozpoznaniu na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 3 sierpnia 2000 r., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 czerwca 2002 r. Zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli każdy z członków komisji ocenia spełnienie przez nauczyciela wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego, według skali od 0 do 20. Tymczasem komisja kwalifikacyjna powołana dnia 8 lipca 2003 r. przez [...] Kuratora Oświaty przeprowadziła postępowanie kwalifikacyjne według zasad obowiązujących po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 29 maja 2002 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego. W konsekwencji oceniła wniosek skarżącego według nowej punktowej skali od 0 do 10. stosownie do § 11 rozporządzenia z dnia 3 sierpnia 2000 r., w brzmieniu nadanym § 1 pkt. 9 lit.a rozporządzenia z dnia 29 maja 2002 r. W tej sytuacji stanowisko komisji kwalifikacyjnej z dnia 15 lipca 2003 r. o odmowie udzielenia skarżącemu akceptacji, podjęte z oczywistym naruszeniem wskazanych wyżej przepisów, nie mogło stanowić legalnej przesłanki do wydania decyzji o odmowie nadania J. D. kolejnego stopnia awansu zawodowego. Stwierdzone uchybienia obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy konieczne jest ponowne dokonanie oceny działań komisji kwalifikacyjnych z uwzględnieniem omówionych wyżej przepisów. Należy mieć także na uwadze dyspozycję § 10 rozporządzenia z dnia 3 sierpnia 2000 r., zgodnie z którą organ powołujący komisję kwalifikacyjną zobowiązany jest dołożyć wszelkich starań w celu zapewnienia w składzie tej komisji ekspertów o specjalności zawodowej nauczyciela ubiegającego się o stopień awansu zawodowego oraz specjalności odpowiadającej typowi i rodzajowi szkoły, w której nauczyciel jest zatrudniony. Tylko taki skład komisji, zdaniem Sądu, daje gwarancję obiektywnej i rzetelnej oceny kwalifikacji osoby ubiegającej się o stopień awansu zawodowego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt.l lit.a, art. 134 § 2 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.