II SA/Wa 1522/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Dąbrowska,, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję nr [...] podjętą w dniu [...] czerwca 2009 r., odmawiającą przyznania B. P. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS wskazał, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: 1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, 3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, 4. nie ma niezbędnych środków utrzymania. Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie, powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W toku postępowania stwierdzono, iż [...] B. P. nie spełnia jednego z wyżej wskazanych warunków – niemożności podjęcia zatrudnienia z uwagi na całkowita niezdolność do pracy. W stosunku do wnioskodawczyni nie zostało wydane orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy. Ponadto organ wyjaśnił, iż inne okoliczności, takie jak sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, mogą mieć wpływ na zakres aktywności zawodowej wnioskodawczyni, jednak nie mogą być utożsamiane z brakiem możliwości podjęcia pracy. Prezes wskazał, iż przeszkodą usprawiedliwiającą brak zatrudnienia jest wiek i orzeczona całkowita niezdolność do pracy. Skoro w sprawie B. P. te okoliczności nie mają miejsca, to brak jest możliwości przyznania jej świadczenia w drodze wyjątku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, B. P. nie zgodziła się ze stanowiskiem organu. Wyjaśniła, iż stara się o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku ze względu na brak środków do życia. Wskazała, iż ze względu na konieczność sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym synem nie może podjąć zatrudnienia. Stwierdziła też, iż posiada ponad 20 letni okres składkowy i nieskładkowy. Biorąc powyższe pod uwagę, odmowę organu przyznania jej świadczenia w drodze wyjątku, uważa za bardzo krzywdzące. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę uznać należy za niezasadną. Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.), Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem, skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię, przez pryzmat art. 83 ust. 1 ustawy o Emeryturach i Rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 153, poz. 1227 – tekst jedn.). Wyżej powołany przepis formułuje trzy przesłanki, których łączne spełnienie determinuje możliwość otrzymania świadczenia w drodze wyjątku. Przesłankami tymi są: - brak uprawnień do uzyskania emerytury lub renty, - niemożliwość podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, spowodowana całkowitą niezdolnością do pracy lub wiekiem, - brak niezbędnych środków utrzymania. Podkreślić po raz kolejny należy, iż powyższe okoliczności, muszą występować łącznie, aby możliwym było przyznanie świadczenia wyjątkowego. Brak występowania którejkolwiek z powyższych przesłanek, uniemożliwia zaś pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie omawianego świadczenia. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż stan faktyczny przedstawiony przez skarżącą, nie wyczerpuje drugiej, z wymienionych w art. 83 przedmiotowej ustawy, okoliczności. Niemożność podjęcia przez skarżącą pracy, czy działalności objętej ubezpieczeniem, nie jest bowiem spowodowana całkowitą jej niezdolnością do pracy lub wiekiem. W myśl omawianej normy prawnej chodzi zaś o niezdolność do pracy, występującą po stronie osoby ubiegającej się o świadczenie w drodze wyjątku. Takiej okoliczności, iż całkowita niezdolność do pracy czy wiek, uniemożliwiają skarżącej podjęcie pracy, nie podnosiła ona natomiast w niniejszym postępowaniu. Niemożności wykonywania pracy, upatrywała zaś skarżąca w konieczności stałej opieki nad chorym synem. Tej okoliczności ustawodawca natomiast nie przewidział i nie zawarł jej w omawianym przepisie prawa. Stąd rozstrzygnięcie wniosku dokonane przez organ administracji jawi się jako prawidłowe. W świetle powyższego uznając, iż skarżona decyzja nie narusza prawa, a organ administracji prawidłowo ocenił stan faktyczny i dokonał prawidłowej subsumcji normy prawnej, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).