II SA/Wa 1524/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K., stosując art. 149 § 3 w związku z art. 126 i art. 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), odmówił J. R. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie dodatku za lata służby. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. J. R. zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie dodatku za lata służby. Swój wniosek zainteresowany uzasadnił wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2011 r. o sygn. akt [...], mocą którego zaliczono okres pracy od dnia [...] stycznia 1978 r. do dnia [...] maja 1981 r. do okresu pracy w szczególnym charakterze. Postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] było przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który postanowieniem z dnia 11 lipca 2008 r. o sygn. akt IV SA 1314/08 odrzucił skargę. Jednocześnie organ podał, że zgodnie z art. 146 kpa, uchylenie postanowienia z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 kpa nie może nastąpić, jeżeli od doręczenia postanowienia upłynęło pięć lat, a w niniejszej sprawie od doręczenia postanowienia do daty złożenia wniosku o wznowienie upłynęło powyżej pięciu lat. Z kolei, zgodnie z art. 148 kpa, podanie o wznowienie postępowania, wnosi się w terminie miesiąca, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia w roku 2011, a swój wniosek złożyła w dniu [...] stycznia 2013 r. Powyższe postanowienie J. R. uczynił przedmiotem zażalenia do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, podnosząc zarzuty rażącego naruszenia prawa i domagając się jego uchylenia. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia. W motywach postanowienia organ wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, natomiast jego uzasadnienie wymaga zasadniczej modyfikacji. Nawiązując do argumentów uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ stwierdził, że fakt, iż WSA w Gliwicach odrzucił skargę, nie może być powodem niemożności wznowienia postępowania. Przekroczenie terminu pięcioletniego od dnia doręczenia postanowienia również nie stanowi przesłanki do odmowy wznowienia postępowania. Ponadto, organ I instancji nie okreslił precyzyjnie dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, celem ustalenia terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że zgodnie z art. 145 § 1 kpa, wznowienie postępowania może dotyczyć tylko decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne. Zdaniem organu, bez wątpienia postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] było nieostateczne, gdyż zostało wydane przez organ I instancji i nie kończyło postępowania administracyjnego, wszak po rozpatrzeniu zażalenia strony Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] utrzymał je w mocy. Nie ma zatem prawnej możliwości wznawiania postępowania wobec postanowienia nieostatecznego w administracyjnym toku instancji, bowiem jego ewentualne uchylenie stawiałoby pod znakiem zapytania byt prawny postanowienia wydanego w tej sprawie przez organ II instancji. Toteż niespełnienie przesłanki ostateczności postanowienia skutkuje brakiem konieczności badania dalszych przesłanek do wznowienia postępowania, co w konsekwencji sprawia, że samo wznowienia postępowania w tej sprawie jest niemożliwe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie J. R. zarzucił dowolną analizę stanu faktycznego i prawnego stanu sprawy, a także rażące naruszenie art. 149 § 2, art. 150 i art. 151 § 1 kpa, polegające na odmowie uchylenia kwestionowanego postanowienia, względnie polegające na zaniechaniu stwierdzenia wydania tegoż aktu z naruszeniem prawa, które to uchybienia – zdaniem skarżącego – mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie obu podjętych w sprawie postanowień. Udzielając odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu administracyjnego z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Przewidziany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) tryb wznowienia postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawne podstawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została uprzednio wydana decyzja ostateczna. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych – art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267). Zgodnie z tym przepisem, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub ustawach szczególnych. Decyzją ostateczną jest taka decyzja administracyjna, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W myśl art. 126 kpa, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 – również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów art. 145-152 kpa oraz art. 156-159 kpa do postanowień, na które przysługuje zażalenie, świadczy o dopuszczalności stosowania trybów wznowienia postępowania w sprawach zakończonych takimi postanowieniami oraz stwierdzenia ich nieważności. W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z wnioskiem o wznowienie postępowania, w którym doszło do wydania postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie – jak wynika z treści tegoż postanowienia – zwrotu wniosku zainteresowanego z dnia [...] maja 1999 r. Przedstawione Sądowi akta sprawy wskazują, że postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] zostało poddane kontroli instancyjnej w trybie zażalenia, bowiem Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] utrzymał je w mocy. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że skoro skarżący domaga się wznowienia postępowania w sprawie, w której doszło do wydania postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], a postanowienie to następnie zostało poddane kontroli organu II instancji, to zarówno postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], jak i postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], jako przedmiotowo tożsame, powinny być objęte tym samym postępowaniem. Nie można w takiej sytuacji powoływać się na fakt nieostateczności postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], jak to czyni organ II instancji w motywach swego postanowienia, i z tego powodu odmawiać wznowienia postępowania, gdyż postanowienie to zostało poddane kontroli w administracyjnym toku instancji. Wniosek o wznowienie postępowania, skierowany przez zainteresowanego jedynie wobec postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], wywiera także skutek procesowy w odniesieniu do postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], mocą którego postanowienie organu I instancji zostało utrzymane w mocy. Z istoty rzeczy więc wniosek o wznowienie postępowania musi obejmować oba te postanowienia, co świadczy, że podjęte w sprawie postanowienia są nieprawidłowe. Zgodnie z art. 150 § 1 w związku z art. 126 kpa, organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 kpa jest organ, który wydał w sprawie decyzję (postanowienie) w ostatniej instancji. Wobec utrzymania w mocy postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] postanowieniem Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], skierowany przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. powinien zatem przekazać – według właściwości – Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej w trybie art. 65 § 1 kpa, celem jego rozpatrzenia, zawiadamiając jednocześnie o tym zainteresowanego, czego w sprawie nie uczyniono, a co w istocie nie pozostaje bez wpływu na jej wynik, wszak postępowanie winno obejmować oba powyższe postanowienia, zaś po przekazaniu wniosku o wznowienie winno być prowadzone przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Przedstawione w rozważaniach powody świadczą o uchybieniach procesowych, powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego podjętych w sprawie postanowień, toteż Sąd zdecydował o ich uchyleniu, natomiast rozpoznając ponownie sprawę J. R., orzekające w sprawie organy Państwowej Straży Pożarnej winny uwzględnić poczynione przez Sąd wskazania i procedować zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Uznając zatem skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w całości.