II SA/Wa 1526/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-24
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Sławomir Antoniuk, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując zażalenie na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania, może samodzielnie uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i wznowić postępowanie administracyjne?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując zażalenie na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania, może orzec co do istoty sprawy, co obejmuje możliwość uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i wznowienia postępowania administracyjnego. Nie można odmówić wznowienia postępowania, powołując się na okoliczności wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji wydanej w zwykłym postępowaniu, gdyż te okoliczności mogą stanowić podstawę do odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.Stan faktyczny
J. R. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 2002 r. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, powołując się na upływ pięcioletniego terminu od doręczenia decyzji. Po uchyleniu przez organ drugiej instancji tej odmowy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ pierwszej instancji ponownie odmówił wznowienia. Komendant Główny PSP uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i wznowił postępowanie, uznając, że organ odwoławczy nie powinien badać merytorycznych przesłanek uchylenia decyzji w postępowaniu wstępnym. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując możliwość organu odwoławczego do wznowienia postępowania zamiast wydania decyzji merytorycznej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania - oddala skargę -
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., wydanym na podstawie art, 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia J. R., uchylił zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w sprawie odmowy wznowienia postępowania i na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 148 § 1 oraz art. 149 § 1 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J.R. z dnia 28 grudnia 2012 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] stycznia 2002 r. w sprawie opinii o służbie, wznowił postępowanie administracyjne.
W uzasadnieniu podano, iż J.R. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r, zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] stycznia 2002 r., którą organ zmienił i uzupełnił wydaną opinię o służbie. Wnioskodawca jako podstawę prawną żądania wskazał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz powołał się na ustalenia wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2011 r. Podał, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się w dniu 27 grudnia 2012 r., gdy doręczono mu postanowienie Komendanta Miejskiego PSP w G. z dnia [...] grudnia 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania świadectwa służby.
[...] Komendant Wojewódzki PSP postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie argumentując, że ostateczna decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP została wydana w 2002 r., a wniosek J.R. wpłynął w 2012 r., natomiast zgodnie z art. 146 § 1 K.p.a. uchylenie decyzji z tej przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. może nastąpić, jeśli od dnia doręczenia decyzji nie upłynęło pięć lat.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Komendant Główny PSP postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ drugiej instancji wskazał, że w ramach postępowania wstępnego należy dokładnie ustalić, z jakiego dokumentu strona dowiedziała się o nowych okolicznościach czy dowodach (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) i czy dochowała terminu jednomiesięcznego określonego w art. 148 § 1 K.p.a.
[...] Komendant Wojewódzki PSP, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmówił wznowienia postępowania, wskazując, iż w sprawie wystąpiły trzy negatywne przesłanki uniemożliwiające wznowienie postępowania wynikające z art. 145 § 1 pkt 5, art. 148 § 1 oraz art. 146 § 1 K.p.a.
Po rozpatrzeniu zażalenia strony, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej stwierdził, iż organ pierwszej instancji w przeprowadzonym postępowaniu wstępnym analizował zarówno przesłanki warunkujące wznowienie postępowania (termin jednego miesiąca z art. 148 1 K.p.a.), jak i przesłanki dotyczące możliwości uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 146 § 1 K.p.a.). Jest to działanie nieprawidłowe, bowiem w ramach postępowania wstępnego nie można badać przesłanek merytorycznych dotyczących możliwości uchylenia decyzji czy postanowienia.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej rozpatrując ponownie wniosek z dnia 28 grudnia 2012 r. zwrócił się do J. R. o podanie z jakiego dokumentu uzyskał informacje o zaistnieniu okoliczności będących podstawą do wznowienia postępowania oraz kiedy otrzymał wspomniany wyrok Sądu Apelacyjnego w K.. W odpowiedzi z dnia 17 maja 2013 r. strona poinformowała, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedziała się dnia 12 grudnia 2012 r. w czasie rozmowy telefonicznej z Sądem Najwyższym, który wyrokiem z dnia [...] grudnia 2012 r. oddalił skargę kasacyjną ZUS wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2011 r. Ponadto poinformowała, że wyrok Sądu Apelacyjnego w K. otrzymała w dniu 24 listopada 2011 r. Strona zaakcentowała, że okoliczność wydania wyroku przez Sąd Najwyższy oraz odmowa wszczęcia postępowania przez Komendanta Miejskiego PSP w G. (postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r, doręczone w dniu 27 grudnia 2012 r.) skutkowało poszukiwaniem administracyjnego sposobu na wzruszenie wadliwych postępowań.
Oceniając powyższe organ uznał, iż strona dochowała terminu jednomiesięcznego pomiędzy uzyskaniem informacji o okolicznościach mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania (27 grudnia 2012 r. nastąpiło doręczenie postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r.), a dniem złożenia wniosku o wznowienie (28 grudnia 2012 r.).
W związku z powyższym, zostały spełnione wszystkie przesłanki do wznowienia postępowania, którego przeprowadzenie oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia należeć będzie do organu pierwszej instancji. W ramach tego postępowania organ ustali, czy faktycznie w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r. ujawniły się istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane wówczas organowi, ponadto należy ustalić, czy nie występują negatywne przesłanki uchylenia decyzji (art. 146 K.p.a.). Po zakończeniu postępowania organ pierwszej instancji może wydać decyzję tylko w oparciu o art. 151 K.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Komendanta Głównego PSP nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. J. R. wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia [...]Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] kwietnia 2013 r., zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 151 § 1, art. 150 i art. 149 § 2 oraz wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego.
Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżący uważa, że skoro Komendant Główny PSP był właściwy do wznowienia postępowania (jako organ odwoławczy), to winien również wydać stosowną decyzję merytoryczną w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie podzielając zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania podlega weryfikacji według zasad określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (zażalenie na postanowienie). Rozpoznając zażalenie od postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania, organ odwoławczy – uznając to postanowienie za wadliwe może orzec co do istoty sprawy, tj. uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i wydać postanowienie o wznowieniu postępowania.
Przedstawione stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 1988 r., sygn. akt IV SA 316/88, LEX nr 951725 i zostało ono zaakceptowane także przez przedstawicieli doktryny (zob. A. Witkowska, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Wyd. 2, Warszawa 2013 r., str. 893).
W przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy zasadnie podnosi, iż nie można odmówić wznowienia postępowania, powołując się na wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 i art. 146 § 1 K.p.a. okoliczności wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji wydanej w zwykłym postępowaniu. Okoliczności te mogą stanowić podstawę do odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Prawidłowo zatem organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie [...] Komendanta PSP z dnia [...] kwietnia 2013 r. i wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] stycznia 2002 r. w sprawie opinii o służbie.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło