II SA/Wa 1528/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Bronisław Szydło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2005r. sprawy ze skargi K. R. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia wypłaty emerytury  stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...]  zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości II SA/Wa 1528/04 UZASADNIENIE K. R. emerytowany żołnierz zawodowy wnioskiem z dnia 19 maja 2004r. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. w przedmiocie zawieszenia wypłaty emerytury wojskowej za okres od dnia 01 października 2002r. do dnia 31 maja 2004r. Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. przekazał ten wniosek do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. jako sądu właściwego do jego rozpoznania. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że zgodnie z treścią art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 2004r. nr 8, poz. 66), od decyzji dotyczącej wypłaty świadczenia emerytalnego wydanej przez organ emerytalny skarżącemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Tym samym rozwiązanie to eliminuje inne instytucje prawne przewidziane w procedurze administracyjnej jako instrumenty kontroli i weryfikacji decyzji, w tym stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi K. R. złożył w dniu 15 czerwca 2004r. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez Ministra Obrony Narodowej. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...], orzekając na podstawie art 138 § 1 pkt 1 kpa, w związku z art. 144 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2004r. i w uzasadnieniu powołał się na argumenty przedstawione w decyzji pierwszoinstancyjnej . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie p. K. R. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a ponadto stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. i zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podał, że w jego -sprawie decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. jest prawomocna i nie przysługuje od niej odwołanie, natomiast w pozostałej części stwierdził, iż jego wniosek nie jest odwołaniem w trybie administracyjnym i mimo wszystko, w rozpoznawanej sprawie, organ jest zobowiązany rozpoznać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do postanowień art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zezwala na to treść art. 134 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a mianowicie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, prawną. W rozpoznawanej sprawie decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z dnia [...] listopada 2002r. nr [...] dotyczy świadczenia emerytalnego, a zatem reguluje sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 180 § 1 kpa w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Oznacza to, że przepisy o ubezpieczeniach społecznych stosuje się przed przepisami kpa o tyle, o ile przewidują one uregulowania odmienne od przewidzianych w Kodeksie. W rozpoznawanej sprawie takie szczególne uregulowanie stanowi art. 31 ust. 4 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin. W myśl tego przepisu od decyzji w sprawach z ubezpieczenia społecznego przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, mianowicie w art. 4778 do 47714 oraz w art. 476 kpc. Analiza przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych postępowanie odwoławcze toczy się według zasad określonych w Kodeksie postępowania cywilnego i przepisy te tworzą system rozpoznawania spraw przez sądy powszechne. Mając powyższe na względzie przyznać należy rację organowi, że faktycznie rozpoznawana sprawa nie leży w kompetencji Ministra Obrony Narodowej. Rzecz jednak w tym, że w razie stwierdzenia takiej sytuacji nie może on wydać postanowienia na podstawie art. 65 § 1 kpa i przesłać wniosek skarżącego do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. Wszak przepis ten nakłada obowiązek na organ niewłaściwy w sprawie, niezwłoczne przekazanie jej do właściwego organu. Przez pojęcie organ administracji publicznej rozumieć należy organy administracji rządowej jak i organy jednostek samorządowych, czyli podstawowe organy wchodzące do struktury administracji w państwie. Zgodnie z art. 5 § 2 pkt 3 kpa organami administracji publicznej są ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2 tj. inne organy państwowe oraz inne podmioty powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumienia do załatwienia spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie organ przekazał sprawę do Sądu, jako organu właściwego w sprawie, to uznać należy, że treść tego postanowienia pozostaje w jaskrawej sprzeczności z treścią art. 65 § 1 kpa, bowiem Sąd nie jest - w myśl powołanych już wyżej przepisów - organem administracji publicznej. Zatem zaskarżone rozstrzygnięcie pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu prawa, przy czym nie chodzi tu o błąd wykładni prawa, lecz o przekroczenie tego prawa w sposób jednoznaczny. Stąd też zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 ust. 2 i art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. W świetle postanowień art. 205 § 1 tej ustawy, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania