II SA/Wa 1528/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.), Asesor WSA – Piotr Kraczowski, Asesor WSA – Janusz Walawski, Protokolant – Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do lokalu mieszkalnego - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Sekretarz Stanu I Zastępca Ministra Obrony Narodowej, wnioskiem z dnia [...] lutego 2005 r. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. o wydanie decyzji w sprawie zamieszkania [...] J. G. w lokalu mieszkalnym w W. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 5 pkt 3 i art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 41, poz. 398), odmówił wydania decyzji o prawie zamieszkania wymienionego oficera w lokalu mieszkalnym będącym w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W uzasadnieniu podał, że skarżący decyzjami Szefa [...] w K. z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...] i z dnia [...] czerwca 1992 r. nr [...], otrzymał pomoc finansową w formie zaliczkowej na budowę domu jednorodzinnego, a wymienione decyzje nie były przedmiotem odwołania lub uchylenia i owa pomoc nie została zwrócona. W dniu [...] listopada 1995 r. Szef [...] wydał decyzję nr [...] o zamianie zaliczkowej pomocy finansowej na bezzwrotną, wobec której następnie, po wyczerpaniu instancji odwoławczej i złożeniu skargi, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Oddział Zamiejscowy w Krakowie z dnia 4 marca 1997 r. sygn. akt II SA/Kr 2224/96, stwierdzono nieważność powyższych decyzji. Następnie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Oddział Zamiejscowy w Krakowie z dnia 12 maja 2000 r. sygn. akt II SA/Kr 1496/97, uchylono decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. nr [...] oraz decyzję ją poprzedzającą w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej i przyznanie równoważnika mieszkaniowego. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 września 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 2663/00, oddalił skargę J. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2000 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej, utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z dnia [...] sierpnia 2000 r. W dniu 1 lipca 2004 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej dokonana ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.). Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej. Stosownie natomiast do treści ust. 2, w przypadku braku możliwości zrealizowania wniosku dowódcy jednostki wojskowej o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, dyrektor oddziału regionalnego Agencji informuje o tym dowódcę i wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania w kwaterze zastępczej albo kwaterze internatowej bądź skierowanie do internatu. Niezależnie od powyższego, w myśl art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, nie wydaje się decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym żołnierzowi służby stałej, który skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 87, lub nie zwolnił osobnej kwatery stałej, tj. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. Jak już wyżej zaznaczono, skarżący taką pomoc otrzymał w formie zaliczkowej do dnia 31 grudnia 1995 r. i nie zwrócił jej. Tym samym nie istnieją podstawy do wydania decyzji o prawie do zamieszkania w lokalu mieszkalnym z zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2006 r. od powyższej decyzji do Prezesa Woskowej Agencji Mieszkaniowej, skarżący J. G. wniósł o uchylenie powyższej decyzji. W uzasadnieniu, powołując się na przedstawiony już wyżej stan faktyczny dodał, że decyzjami z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...] i z dnia [...] czerwca 1992 r. nr [...] wydanymi na podstawie § 5 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 63.MON z dnia 19 grudnia 1984 r. w sprawie właściwości organów oraz zasad i trybu postępowania przy przyznawaniu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, przyznano mu łącznie pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego w wysokości [...] zł brutto. Jednak będąc uprawniony do osobnej kwatery stałej powinien otrzymać, stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 marca 1984 r. w sprawie wysokości i zasad przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez osoby uprawnione do osobnej kwatery stałej (Dz. U. Nr 16, poz. 53), stałą pomoc finansową w wysokości 40% wartości przysługującej kwatery, ustalonej według kosztów obowiązujących w dniu zdania kwatery, którą faktycznie zdał wojskowym organom kwaterunkowym w dniu [...] lipca 1996 r. Zatem przyznana mu pomoc finansowa nie odpowiadała przysługującym mu uprawnieniom, co znalazło potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Oddział Zamiejscowy w Krakowie z dnia 12 maja 2000 r. sygn. akt II SA/Kr 1496/97. Natomiast powołany przez organ przepis art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy stanowi o pomocy finansowej w należnej wysokości i takiego charakteru nie mają ułamkowe jej części. Prezes Woskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 cytowanej już wyżej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. i w uzasadnieniu – poza argumentami przedstawionymi już przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji – podał, że art. 87 ust. 1 pkt 3, wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez skarżącego, nie stanowi o pomocy finansowej w należnej wysokości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. G. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji, a w uzasadnieniu powołał się na zarzuty zawarte już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Prezes Woskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne zwrócił jednocześnie uwagę na fakt, że ustawa (art. 25 ust. 5) wyklucza "wydanie skarżącemu decyzji o prawie zamieszkania, tym samym wydania tego prawa". W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2006 r., skarżący podtrzymał zarzuty ze skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Zgodnie z treścią art. 104 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, jednakże odnosi się to do sytuacji, kiedy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych, załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej formie. Innymi słowy mówiąc, podstawą prawną decyzji administracyjnej, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie, jest przepis prawa pozwalający organowi administracji na załatwienie sprawy właśnie w tej formie. W rozpoznawanej sprawie przepisami regulującymi prawo, bądź jego brak, do zamieszkania w lokalu mieszkalnym żołnierzy służby stałej, jest ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 1995 r. Dz. U. Nr 41, poz. 398 ze zm.). W art. 24 ust. 2 ustawy, ustawodawca wyraźnie zaznaczył, że nie wydaje się decyzji o prawie do zamieszkania w lokalu mieszkalnym: 1) na pisemny wniosek żołnierza służby stałej, zgłoszony do dowódcy jednostki wojskowej nie później niż czternaście dni od dnia objęcia stanowiska służbowego w tej jednostce; 2) jednemu z małżonków, w przypadku gdy oboje małżonkowie są żołnierzami służby stałej; 3) żołnierzowi służby stałej, który skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 87, lub nie zwolnił osobnej kwatery stałej. Tymczasem Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wydał właśnie w tej sprawie decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], a jako przesłankę odmowy przyznania lokalu mieszkalnego wskazał na skorzystanie przez skarżącego z uprawnień, o których mowa w pkt 3 cytowanego przepisu. W tej sytuacji zatem, została ona wydana bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast Prezes Woskowej Agencji Mieszkaniowej wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], rażąco naruszył prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem tę wadliwą decyzję utrzymał w mocy zamiast, uznając ją jaką bezprzedmiotową, wydać w myśl art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje tylko decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej. Kwestie tę precyzuje art. 24 ust. 2a w myśl którego w przypadku zaistnienia możliwości zrealizowania wniosku, o którym mowa w ust. 2, dyrektor oddziału regionalnego Agencji informuje o tym dowódcę jednostki wojskowej i wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Natomiast w przypadku braku możliwości zrealizowania wniosku dowódcy jednostki wojskowej o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, dyrektor oddziału regionalnego Agencji informuje o tym dowódcę i wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania w kwaterze zastępczej albo kwaterze internatowej bądź skierowanie do internatu na warunkach określonych w rozdziale 5 ustawy i tylko na te decyzje przysługuje tok instancyjny, a w konsekwencji prawo do sądu (art. 24 ust. 2 ustawy). Wobec takiego rozstrzygnięcia Sądu, rozważania w zakresie zarzutów skarżącego oraz argumentów organu, stają się zbędne. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 i art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.