II SA/Wa 1531/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. S. i Z. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących A. S. i Z. S. solidarnie kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Zarząd Dzielnicy [...], po rozpatrzeniu wniosku o zawarcie umowy najmu mieszkalnego, rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu na liście osób do zawarcia umowy najmu A. i Z. S. zam. w [...] (czasowo zam. ul.[...]). W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nakazał Miastu [...] usunięcie nieprawidłowości dot. stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] . Organ nadzoru budowlanego określił obowiązek wykonania prac remontowo-budowlanych, stwierdzając, iż "ogólny stan techniczny budynku zły. Niektóre elementy konstrukcyjne budynku tj. strop nad piwnicą w korytarzu pęknięty i uszkodzone nadproże drzwiowe w piwnicy, zniszczone pierwsze stopnie prefabrykowane schodów w poziomie stropów, balkony w stanie technicznym awaryjnym. Konstrukcja budynku wykazuje adekwatny stopień zużycia poszczególnych elementów konstrukcyjnych do wieku budynku i gospodarki remontowej". Zarząd Dzielnicy [...] w dniu [...] marca 2014 r. podjął rozstrzygnięcie o wykwaterowaniu lokatorów zamieszkujących w budynku przy ul. [...] w [...]. W lokalu nr [...] przy ul. [...] zamieszkiwała A. S. z mężem (nie posiadała tytułu prawnego do mieszkania). Zajmowany lokal składał się z 1 pokoju i kuchni o powierzchni użytkowej 40,19 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 16,81 m2, wyposażony w instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną i wc. Z uwagi na wskazaną decyzję organu nadzoru budowlanego Zarząd Dzielnicy [...] postanowił zabezpieczyć dla A. S. (2 osób – akt małżeństwa z dnia [...] lutego 2014 r.) lokal zamienny nr [...] przy ul. [...], w ramach opróżnienia lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] – na czas trwania prac remontowo-budowlanych, tj. na okres 10 miesięcy. W dniu 29 maja 2014 r. zostało wydane zezwolenie dla zainteresowanej i jej męża. Pełnoletnie dzieci wnioskodawczym wymeldowały się z lokalu nr [...] ww. budynku (syn otrzymał mieszkanie z dzielnicy [...]). W dniu 8 października 2014 r. Sąd Rejonowy [...] wyrokiem zaocznym sygn. akt [...]– nakazał opróżnienie i opuszczenie lokalu mieszkalnego nr [....] przy ul. [...] w [...]. W wyroku tym Sąd orzekł, że A. S., A. D., W. D., N. D. i Z. S. nie przysługuje prawo do otrzymania lokalu socjalnego (wyrok nie jest prawomocny). Organ stwierdził, iż A. i Z. S. złożyli wniosek o pozostawienie ich na stałe w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], z uwagi na fakt, że upłynął termin zezwolenia czasowego na zamieszkiwanie w lokalu zamiennym. Natomiast lokal nr [...] przy ul. [...] nie został wyremontowany. Wnioskodawczyni jest na rencie, pobiera świadczenie z ZUS, jej mąż zatrudniony jest na umowę o pracę. Dochód brutto z 6-ciu miesięcy wynosi na 1 osobę 1 297,63 zł miesięcznie. Lokal, w którym obecnie zamieszkują wnioskodawcy, składa się 1 pokoju i kuchni o łącznej powierzchni użytkowej 29,48 m2 w tym powierzchni mieszkalnej 15,12 m2 z pełnym wyposażeniem sanitarno-technicznym. Jednocześnie organ dodał, że na podstawie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. zostało przyznane prawo własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) dawnym współwłaścicielom do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] w [...] . Budynek przy ul. [...] został rozebrany i obecnie jest tam realizowana inwestycja "[....]". Organ wyjaśnił, iż sprawa została rozpatrzona w oparciu o przepisy § 22 ust. 5 oraz § 5 ust. 1 pkt 1 w związku z § 7 ust. 1 pkt 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Zarząd Dzielnicy [...] negatywnie rozstrzygnął wniosek A. i Z. S. do wynajmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Skargę na tę uchwałę, po uprzednim, wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 11 lipca 2016 r., złożyli A. i Z. S. Skarżący podnieśli zarzuty: 1. naruszenia art. 4 i art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (dalej ustawa), poprzez odmówienie udzielania pomocy mieszkaniowej na podstawie pozaustawowych kryteriów, 2. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. § 22 ust. 2 uchwały nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (dalej uchwała) w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w celu ustalenia, czy skarżący spełniają warunki do udzielenia im pomocy mieszkaniowej, b. art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a., tj. zasady ochrony zaufania strony postępowania do organu rozpoznającego sprawę, której urzeczywistnieniu służy m.in. obowiązek wyjaśniania przesłanek ukierunkowujących załatwienie sprawy administracyjnej w określony sposób, poprzez dopuszczenie do wskazanych powyżej uchybień procesowych. 3. naruszenia przepisów materialnych, tj. § 4 uchwały poprzez odmowę udzielenia pomocy mieszkaniowej przez wynajęcie lokalu mieszkalnego i zawarcie umowy najmu na czas nieoznaczony pomimo spełniania przez skarżących kryteriów wskazanych w przepisach uchwały. Mając na uwadze powyższe, skarżący wnieśli o: 1. stwierdzenie, że uchwała została wydana z rażącym naruszeniem prawa, 2. stwierdzenie, że uchwała nie podlega wykonaniu, 3. zasądzenie kosztów sądowych zgodnie z normami przyjętymi. W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż organ rozpoznając wniosek skarżących nie dokonał żadnej analizy sytuacji materialnej i życiowej skarżących, w całości opierając się na wyroku zaocznym, który nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie wniosku skarżących. Wyrok, o którym mowa w piśmie z dnia 28 lipca 2016 r., zapadł w tym samym dniu, w którym aktualnie zajmowany przez skarżących lokal został im wydany i po czterech miesiącach od sporządzenia pisma z dnia 29 maja 2014 r., w przedmiocie zezwolenia skarżącym na zamieszkanie w obecnie zajmowanym lokalu. Ze skarżącymi de facto została zawarta umowa najmu tego lokalu, choć władze Dzielnicy starały się, z niewyjaśnionych przyczyn, nie używać pojęcia umowa najmu. Z tych przyczyn skarżący nie wnieśli sprzeciwu od wyroku zaocznego, pomimo że powództwo powinno zostać oddalone, z uwagi na przeprowadzenie się skarżących z lokalu przy ul. [...] do lokalu przy ul. [...]. Obrót spraw sprawił, że potrzeby mieszkaniowe skarżących w tamtym momencie zostały zaspokojone, wobec czego wniesienie sprzeciwu nie wydawało się skarżącym konieczne. Pismem z dnia 3 marca 2010 r. skarżąca została zawiadomiona, że decyzją Zarządu Dzielnicy została zakwalifikowana do wynajęcia jej lokalu z zasobów komunalnych. Skarżąca na lokal czekała w mieszkaniu przy ul. [...] znajdowała się na liście osób zakwalifikowanych i oczekujących na najem lokalu do czasu wynajęcia jej i mężowi lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w [...], przy ul. [...], w którym obecnie zamieszkują. Skarżąca nie otrzymała nigdy uchwały o skreśleniu z listy, otrzymała taką informację jedynie ustnie. Zgodnie z § 22 ust. 2 uchwały Rady m.st. Warszawy przy rozpatrywaniu wniosków, o których mowa w ust. 1, należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Natomiast przepis § 22 ust. 5 uchwały, stanowi że informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Zatem rozstrzygnięcie wniosku jest uznaniowe i każda sprawa powinna zostać poddana wnikliwej analizie przed jej rozstrzygnięciem. Takiej analizie sprawa skarżących nie została poddana. Organ wskazał, że skarżący nie spełniają kryteriów do wynajęcia im lokalu socjalnego lub zamiennego, przy czym wniosek skarżących dotyczy lokalu mieszkalnego, ze wskazaniem na lokal, w którym skarżący zamieszkują obecnie. Uchwała abstrakcyjna nie przewiduje sytuacji, w której znaleźli się skarżący i ich wniosek powinien zostać potraktowany jako wniosek o wynajęcie im lokalu mieszkalnego. Uchwała w całości została oparta na okolicznościach nieistotnych dla rozstrzygnięcia wniosku. Organ w swych ustaleniach pominął kwestie podstawowe dla rozpoznania sprawy, mianowicie wysokość dochodu i brak możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez skarżących, we własnym zakresie. Jako że skarżący spełniają kryteria do udzielenia im pomocy mieszkaniowej, zasadne jest pozytywne rozpoznanie wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza prawo. Przepisy prawa miejscowego, to jest uchwała nr LVlll/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), zobowiązują organ do poddania wnikliwej analizie wniosków o najem lokali mieszkalnych z zasobu mieszkaniowego [...]. Powyższa uchwała nakłada obowiązek poddania wnikliwej analizie sytuacji mieszkaniowej osób ubiegających się o uzyskanie prawa najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego [...]. Zasadom tym, wskazanym w uchwale Rady [...], organ uchybił i to w sposób mający niewątpliwie wpływ na wynik niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Na wstępie wyraźnie należy podkreślić, że uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego rozstrzygnęła o tym, czy skarżącym mogła być przyznana pomoc w zakresie zaspokojenia ich potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Sądząc z jej nazwy jest zatem aktem z zakresu administracji publicznej – por. uchwała NSA z 21 lipca 2008 r., I OPS 4/08 (ONSA i WSA 2008/6/90) i jako taka podlega kognicji sądów administracyjnych. W ocenie Sądu istnieje ewidentna sprzeczność między podstawą zaskarżonej uchwały i jej sentencją a jej uzasadnieniem. Treść sentencji uchwały wskazuje bowiem, że organ rozstrzygnął o odmowie umieszczenia skarżących na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu. Tymczasem uzasadnienie uchwały odnosi się do odmowy pozostawienia skarżących w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], po zakończeniu terminu zezwolenia czasowego na zamieszkiwanie w lokalu zamiennym. Sprzeczność tę dostrzega, jak się wydaje, Burmistrz Dzielnicy [...], bowiem w odpowiedzi na skargę wskazuje, iż Zarząd tej Dzielnicy uchwałą nr [...] z [...] czerwca 2016 r. odmówił w istocie pozostawienia skarżących w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] , a powodem tej odmowy był wyrok Sądu Rejonowego [...] Wydział [...] z dnia [...] października 2014 r., wydany w sprawie sygn. akt [...], orzekający eksmisję skarżących z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] brak uprawnień skarżących do lokalu socjalnego. Jednak sentencja zaskarżonej uchwały nie pozwala na przyjęcie, że taka była treść rozstrzygnięcia. Jeżeli organ zamierzał podjąć rozstrzygnięcie dotyczące kwestii kontynuowania przez skarżących najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], to powinien tak sformułować sentencję swej uchwały, by ta odnosiła się do rzeczywistego przedmiotu sprawy. Wskazane uchybienie jest uchybieniem istotnym, nakazującym usunięcie zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zobligowany będzie ustalić, o co rzeczywiście wnioskowali skarżący i, w zależności od poczynionych ustaleń, rozpatrzyć sprawę w granicach wniosku. Końcowo Sąd zauważa, że w aktach sprawy znajduje się wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia 15 lipca 2015 r. z którego wynika, że przedmiotem wniosku jest zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Koszty postępowania w niniejszej sprawie to kwota 300 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi.