II SA/Wa 1532/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-28
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Izabela Głowacka-Klimas, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej, która zakończyła się prawomocnym oddaleniem skargi?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej zakończonej prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę. Zasada powagi rzeczy osądzonej, wynikająca z prawomocnego orzeczenia sądu, wyklucza ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ administracji.Stan faktyczny
Skarżący A.B. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r., która uchyliła rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalając nowy termin na 20 czerwca 2007 r. Minister odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na prawomocne wyroki sądów administracyjnych, które oddaliły skargi skarżącego na wcześniejsze decyzje w tej sprawie. Skarżący argumentował, że decyzja została wydana pod wpływem presji i bez należytego postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Izabela Głowacka-Klimas, Stanisław Marek Pietras, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego oddala skargę
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 144 w związku z art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a., po rozpoznaniu zażalenia A.B., utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] o uchyleniu rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia, ustaleniu nowego terminu zwolnienia ze służby na dzień 20 czerwca 2007 r. i utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że A.B. raportem z dnia 2 lutego 2007 r. wystąpił do Komendanta Głównego Policji z prośbą o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 5 kwietnia 2007 r., wskazując, że oczekuje na wydanie orzeczenia komisji lekarskiej MSWiA.
Komendant Główny Policji, realizując prośbę policjanta o przesunięcie terminu zwolnienia na dzień 30 kwietnia 2007 r., rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] zwolnił go ze służby z dniem 30 kwietnia 2007 r., na podstawie art. 41 ust 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43 poz. 277).
Kolejnym raportem z dnia 27 kwietnia 2007 r. A.B. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą o wycofanie raportu o zwolnienie ze służby, podając, że w dniu [...] kwietnia 2007 r. Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA wydała orzeczenie, którym uznała go za zdolnego do służby w Policji z ograniczeniem. Podniósł, że wobec nieoczekiwanego rozstrzygnięcia komisji lekarskiej zwolnienie ze służby z dniem 30 kwietnia 2007 r. będzie skutkować dla niego negatywnymi konsekwencjami, a ewentualna zgoda na wycofanie raportu o zwolnienie ze służby z dniem 31 sierpnia 2007 r. umożliwi mu uzyskanie uprawnień do pełnej emerytury policyjnej.
Komendant Główny Policji nie wyraził zgody na zmianę terminu zwolnienia i raport policjanta potraktował jako odwołanie od rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby przesyłając Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia.
W dniu 10 maja 2007 r. A.B. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odwołanie, w którym stwierdził, że zwolnienie ze służby na jego prośbę nie było celem przed nabyciem prawa do emerytury policyjnej. Stwierdził, że raport o zwolnienie podpisał pod presją Zastępcy Naczelnika Wydziału Spraw Osobowych Komendy Głównej Policji. Wskazał, że w dniu w którym zmuszono go do napisania raportu był pod działaniem leków antydepresyjnych, które mogły wywołać zaburzenia logicznego myślenia. Kolejny raport o przesunięcie terminu zwolnienia na dzień 30 kwietnia 2007 r. napisał w podobnych okolicznościach.
Jednocześnie policjant, na podstawie art. 111 K.p.a., wniósł o uzupełnienie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. w zakresie dodatku służbowego, którego wysokość została błędnie określona.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] orzekł o uchyleniu rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia A.B. ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia, ustaleniu nowego terminu zwolnienia ze służby na dzień 20 czerwca 2007 r. i utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy w pozostałym zakresie.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1390/07 oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 478/08 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Pismem z dnia 24 lutego 2014 r. A.B. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 478/08 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1390/07. Policjant wskazał uzyskanie informacji o wydaniu przez Prokuratura Prokuratury Rejonowej [...]postanowienia z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...] o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Policji w okresie od dnia 26 września 2006 r. do dnia 18 grudnia 2007 r. polegającego na wywieraniu na nim presji w celu spowodowania złożenia raportu o zwolnieniu go ze służby i niedołączeniu kompletu jego dokumentów osobowych do akt postępowania sądowego, toczącego się w wyniku odwołania od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zwolnieniu ze służby, tj. o czyn z art. 231 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88 poz. 553, z późn. zm.). Postanowienie uzasadniono przedawnieniem karalności.
W dniu 13 maja 2014 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przekazano z Komendy Głównej Policji wniosek A.B. z dnia 30 kwietnia 2014 r. o wznowienie w trybie art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...]. Jako okoliczność uzasadniającą wszczęcie powyższego postępowania A.B. podał uzyskanie w dniu 31 marca 2014 r. informacji o wydaniu przez Sąd Rejonowy [...] Wydział [...] postanowienia z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Prokuratura Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...].
Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] wznowił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.
Następnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] zawiesił powyższe postępowanie administracyjne, stwierdzając, że rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od sposobu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi policjanta w sprawie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt l OSK 478/08.
Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] podjął z urzędu postępowanie administracyjne zawieszone postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] z uwagi na wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt I OSK 498/14 oddalającego skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 478/08.
Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] o uchyleniu rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia A.B. ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustaleniu nowego terminu zwolnienia ze służby na dzień 20 czerwca 2007 r. i utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy w pozostałym zakresie.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone powyżej rozstrzygnięcie.
Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 349/15 oddalił skargę.
Następnie A.B. wnioskiem z dnia 12 lutego 2018 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] z powodu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Podkreślił, że decyzja została wydana bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co nie pozwoliło wykazać, że bezpośredni przełożony działał na jego szkodę i w wyniku tego zwolniono go ze służby pomimo braku jakichkolwiek przesłanek ku temu oraz woli Komendanta Głównego Policji w tym zakresie. Stwierdził, że podpisy Komendanta Głównego Policji na stanowiskach z dnia 7 maja 2007 r. i z dnia 17 maja 2007 r. różniły się.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...].
Od powyższego rozstrzygnięcia A.B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podkreślając, że wydanie decyzji ostatecznej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nie poprzedzono przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia i wyjaśnienia okoliczności prowadzonego od dnia 2 lutego 2007 r. bezprawnego działania przez bezpośredniego przełożonego - Zastępcę Naczelnika Wydziału Spraw Osobowych Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji. W jego ocenie prowadzenie tego działania ujawniono dopiero w decyzji ostatecznej Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2017 r nr [...]. Ponadto po wydaniu przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] organ nie wszczął z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, co spowodowało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po wniesieniu skargi z dnia 18 lipca 2007 r. na powyższą decyzję Ministra, nie zawiesił z urzędu postępowania sądowego. Nieujawnienie w aktach osobowych przekazanych do sądu okoliczności potwierdzających bezprawne działanie prowadzone od dnia 2 lutego 2007 r. na jego szkodę przez bezpośredniego przełożonego - Zastępcę Naczelnika Wydziału Spraw Osobowych Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji miało wpływ na orzeczenie Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 349/15. Wskazał, że decyzję ostateczną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] wydano na jego niekorzyść. Ustalono w niej nowy termin zwolnienia ze służby na dzień 20 czerwca 2007 r., co skutkowało zwolnieniem ze służby przed nabyciem prawa do 75% podstawy wymiaru emerytury, na co nie wyraził zgody. Na skutek wydania decyzji nabył prawo do emerytury policyjnej w wysokości 74,67 % podstawy jej wymiaru, o czym dowiedział się znacznie później.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu postanowienia podał, że prawidłowość decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] i utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] zostały poddane kontroli przez sądy administracyjne, co stwierdzono wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1390/07 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 478/08. Także rozstrzygnięcie dotyczące zwolnienia policjanta ze służby wydane w trybie wznowienia zostało zweryfikowane przez sąd administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 349/15, którym oddalono skargę.
Organ stwierdził, że ze względu na wyrażoną w K.p.a. zasadę powagi rzeczy osądzonej, która służy pewności prawa i unikaniu wznawiania ustawicznych sporów "o to samo" między stronami oraz na fakt, iż dana sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez uprawnione do tego organy i sądy administracyjne, brak jest możliwości prawnej ponownej jej weryfikacji. Powyższe stanowisko jest zgodne z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, z którego wynika, że wyrok, mocą którego sąd administracyjny prawomocnie oddalił skargę, zamyka drogę do stwierdzenia nieważności decyzji poddanej uprzednio takiej kontroli sądowej decyzji. Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 947/10, LEX nr 755500). W sytuacji, gdy decyzja została poddana kontroli sądu administracyjnego, organ jest związany oceną prawną dokonaną przez sąd i nie może dokonywać kolejnych rozstrzygnięć w tym zakresie, gdyż stanowiłyby one niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie Sądu (por: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2004 r., sygn. akt II SA/Wa 1628/03).
Zaznaczył, że argumenty, na które powołuje się policjant, były podnoszone już wcześniej, dotyczą one w szczególności uchybień dotyczących prowadzenia czynności wyjaśniających przez organy administracyjne, które wydawały decyzje w przedmiocie zwolnienia ze służby w trybie zwykłym. Wszystkie te aspekty były przedmiotem badania sądów, które nie dopatrzyły się naruszeń mających skutkować uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji.
Wskazał, że A.B., powołując się na rzekome ustalenia Komendanta Głównego Policji zawarte w decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] utrzymującej decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] dotyczącą odmowy przyznania prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych za wskazane okresy, nie wskazał żadnych argumentów mających wpływ na rozstrzygnięcie. Ponadto gdyby istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby w Policji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchyliłby decyzję organu pierwszej instancji w trybie odwoławczym, a nie utrzymywał ją co do istoty decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.B. zakwestionował postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] czerwca 2018 r. wskazując na naruszenie art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 i § 4 K.p.a. i wniósł o jego uchylenie.
W ocenie skarżącego nie można przyjąć za słuszne i prawidłowe, że funkcjonariusz może informować podwładnego o grożącym mu fikcyjnym trybie zwolnienia ze służby z urzędu dla uzyskania od podwładnego raportu o zwolnienie ze służby. O prowadzonym wobec niego od dnia 2 lutego 2007 r. podstępnym działaniu przez bezpośredniego przełożonego - Zastępcę Naczelnika Wydziału Spraw Osobowych Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji dowiedział się dopiero z decyzji ostatecznej Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], której doręczenie nastąpiło w dniu 20 lutego 2017 r. Nie zakomunikowanie mu pomimo obowiązku udzielenia takiej informacji, że Komendant Główny Policji nie miał zamiaru zwolnić go ze służby z urzędu i nie występowały, w związku z tym żadne przesłanki do zwolnienia ze służby w takim trybie administracyjnym spowodowało, iż nie odwołał raportu do Komendanta Głównego Policji o przesunięcie terminu zwolnienia go ze służby na dzień 30 kwietnia 2007 r. zanim raport ten dotarł do adresata. Podkreślił, że w każdym przypadku przed podjęciem decyzji na skutek cofnięcia odwołania organ odwoławczy obowiązany jest do dokonania kontroli decyzji pierwszej instancji pod względem zgodności z prawem. Jeżeli organ ustali, że wskazana decyzja narusza prawo lub interes społeczny to czynność odwołania nie wywołuje skutku zamierzonego przez stronę. Organ odwoławczy wydaje postanowienie o odmowie umorzenia postępowania odwoławczego, na które nie przysługuje zażalenie i przestępuje do merytorycznego rozpatrzenia odwołania.
Skarżący zaznaczył, że przed wydaniem decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego dla ustalenia, czy zgłoszenie wystąpienia ze służby raportem do Komendanta Głównego Policji z dnia 3 kwietnia 2007 r. złożył pod wpływem podstępnego działania prowadzonego wobec niego od dnia 2 lutego 2007 r. przez bezpośredniego przełożonego. Ponadto wskazał, że organ nie wszczął z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co jest rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.
Pismem z dnia 4 grudnia 2018 r. skarżący podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] o uchyleniu rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia, ustaleniu nowego terminu zwolnienia ze służby na dzień 20 czerwca 2007 r. i utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy w pozostałym zakresie.
Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowił art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści powołanego przepisu wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania instytucji procesowej.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozpoczęte na żądanie strony składa się z dwóch etapów. Pierwszy dotyczy kwestii wszczęcia tego postępowania, drugi zaś – postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1366/09). W pierwszej fazie badane są jedynie kwestie formalne, jak m.in. legitymacja danego podmiotu do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
W niniejszej sprawie skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] o uchyleniu rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia, ustaleniu nowego terminu zwolnienia ze służby na dzień 20 czerwca 2007 r. i utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy w pozostałym zakresie.
Kluczowe dla oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego było ustalenie, że wyżej wymieniona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. II SA/Wa 1390/07 oddalił skargę, w uzasadnieniu stwierdzając, że nie narusza ona prawa, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2007 r.
Okoliczność ta, jak niewadliwie uznał organ, przesądza o niedopuszczalności wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 2007 r. z przyczyn przedmiotowych.
W tym miejscu wskazać należy, że zagadnienia tego dotyczy uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09. Zgodnie z powołaną uchwałą, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno skutkować odmową wszczęcia przez organ postępowania administracyjnego, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – z uwagi na uprzednio wydany wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W motywach tejże uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której zgodność z prawem była już pozytywnie zweryfikowana przez sąd administracyjny, podlega tylko takim ograniczeniom, które z jednej strony wyznacza zakres dokonanej przez sąd kontroli, z drugiej fakt korzystania przez kształtujące je wyroki z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. W uchwale wskazano również, że związanie organu oceną prawną odnosi się do uzasadnienia zapadłego wyroku, gdyż w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Treść uzasadnienia pozwala na ustalenie, co sąd wziął pod uwagę uwzględniając lub oddalając skargę.
Z uwagi na związanie prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1390/07, w którym Sąd wypowiedział się o legalności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r., wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności tej decyzji nie mógł podlegać merytorycznemu rozpoznaniu.
Stanowisko zawarte w powołanym wyroku jest bowiem wiążące, stosownie do treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zaś wyrok, mocą którego prawomocnie oddalono przez sąd administracyjny skargę, zamyka drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, poddanej uprzednio takiej kontroli sądowej.
Tym samym rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] czerwca 2018 r., należy uznać za zgodne z prawem.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło