II SA/Wa 1533/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Janusz Walawski, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2005 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia do służby w innej miejscowości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), Szef Służby Celnej przeniósł R. S. na stanowisko inspektora celnego wraz z etatem od dnia 1 lipca 2005 r. z Izby Celnej w R. do pełnienia służby w Izbie Celnej w O. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na zamiany zachodzące w administracji celnej w wyniku przystąpienia Polski do struktur Unii Europejskiej. W związku z powyższą reorganizacją zaistniała konieczność zmniejszenia ilości zadań w izbach celnych położonych na zachodzie i południu Polski oraz zwiększenia ilości funkcjonariuszy celnych na wschodzie kraju. W dniu 28 października 2004 r. Szef Służby Celnej zatwierdził docelową obsadę etatową izb celnych czego efektem jest zwiększenie ilości funkcjonariuszy celnych w O. przy jednoczesnym ich zmniejszeniu w R. W skierowanym do Szefa Służby Celnej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. R. S. wskazał na szczególnie skomplikowaną sytuację rodzinną. Skarżący podkreślił, iż ze względu na konieczność zaopiekowania się chorą matką i teściową kupił stary dom, który obecnie remontuje, aby zapewnić w ten sposób lepszą opiekę bliskim mu osobom. W tej sytuacji przeniesienie go wraz z żoną do O. znacznie utrudni jego codzienne życie. Nadmienił także, iż pracuje w Urzędzie Celnym od 14 lat, a ogólny staż pracy wynosi 20 lat. W dniu [...] maja 2005 r. Szef Służby Celnej, na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 i Nr 273, poz. 2703), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż przedstawione przez R. S. zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Skomplikowana sytuacja rodzinna skarżącego, sprawowanie opieki nad chorą matką i teściową oraz długi staż pracy nie stanowią przeszkody prawnej do przeniesienia funkcjonariusza celnego, ani tym bardziej nie mogą być przyczyną uchylenia decyzji i wyłączenia go z procesu alokacji. Organ dodatkowo podkreślił, iż stosunek służbowy funkcjonariusza celnego ma szczególny charakter, bowiem jest nawiązywany w drodze mianowania. W związku z powyższym funkcjonariusz celny decydując się na podjęcie służby musi liczyć się z większą dyspozycyjnością i podporządkowaniem. Wiąże się to również z możliwością przeniesienia służbowego w każdym czasie na stałe lub czasowo, o ile wystąpią potrzeby służbowe lub ważne względy służbowe. W dniu 1 lipca 2005 r. (data stempla pocztowego) R. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Skarżący powtórzył zarzuty wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w szczególności podkreślił bardzo trudną sytuację rodzinną oraz konieczność zapewnienia opieki chorej matce i teściowej. Ponadto wskazał, iż decyzją Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2005 r. został przeniesiony do pełnienia służby w O. na stałe, zaś zgodnie z treścią art. 18 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej, przeniesienie funkcjonariusza celnego bez jego zgody do innej miejscowości może nastąpić tylko czasowo, na okres do 6 miesięcy w roku kalendarzowym. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie wskazując w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Powyższa skarga analizowana w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych niż podnosi skarżący. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§2). Zgodnie z treścią art. 129 § 1 Kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Warunkiem skuteczności czynności procesowej, w tym przypadku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest zachowanie ustawowego terminu. Powyższy środek zaskarżenia należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie natomiast uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania. W takiej sytuacji organ odwoławczy jest obowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie 3, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2000, str. 526). Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż decyzja Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] została doręczona R. S. w dniu 6 kwietnia 2005 r. o czym świadczy własnoręczny podpis złożony na kserokopii decyzji. Zatem od tej daty należało liczyć czternastodniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. R. S. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł do Szefa Służby Celnej w dniu 21 kwietnia 2005 r. (data stempla pocztowego). W związku z powyższym, należało uznać, iż środek zaskarżenia od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji został wniesiony z uchybieniem terminu, który upłynął w dniu 20 kwietnia 2005 r. Skarżący składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Szef Służby Celnej nie wydał także postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia powyższego środka, lecz po przeanalizowaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygnął sprawę merytorycznie wydając zaskarżoną decyzję w dniu [...] maja 2005 r. W związku z tym, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiono z uchybieniem terminu należy uznać, iż decyzja Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, dającym podstawę do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa), bowiem rozpatrzenie środka odwoławczego po upływie terminu do jego wniesienia oznacza rozpoznanie decyzji korzystającej już z przymiotu ostateczności (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1998 r., OPS 11/98). W tym stanie rzeczy Sąd odstąpił od rozważania zarzutów podniesionych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku i na podstawie art. 152 określonej powyżej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.