II SA/Wa 1533/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Joanna Kube, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nabycia lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia [...] maja 2009 r., 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz K. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o nabyciu przez K. K. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy S. w O., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1988 r. Dowódca Garnizonu [...] przydzielił [...] J. K. osobną kwaterę stałą w O. przy ulicy S. W przedmiotowej decyzji przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej kwatery uwzględniono żonę wymienionego – K. K. Po orzeczonym rozwodzie związku małżeńskiego Państwa K., decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1994 r. Kierownik Garnizonowej Administracji Mieszkań dokonał podziału przedmiotowej kwatery przy ul. S. w O., wskazując, iż K. K. będzie użytkować większy pokój, zaś J. K. został przydzielony mniejszy pokój. W dniu [...] marca 2008 r. pełnomocnik K. K. – adwokat A. K. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM [...] z wnioskiem o wydanie decyzji o nabyciu przez stronę lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM [...] pismem z dnia [...] maja 2008 r. wskazał, iż prawo do nabycia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. S. w O. przysługuje jedynie J. K., na podstawie decyzji nr [...] przydziału osobnej kwatery stałej z dnia [...] maja 1988 r. W kolejnym wystąpieniu pełnomocnik strony zażądała po raz kolejny wydania decyzji w sprawie nabycia prawa do lokalu mieszkalnego zgodnie z wcześniejszym wnioskiem. W dniu [...] sierpnia 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] wydał decyzję nr [...], odmawiającą wydania K. K. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w O. przy ulicy S., na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...). W wyniku odwołania strony, Prezes WAM decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na nieustalenie rzeczywistej treści wniosku strony. Jednocześnie w dniu [...] grudnia 2008 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Garnizonu [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1997 r. dokonującej podziału kwatery przy ulicy S. w O. i udzielającej zezwolenia K. K. i J. K. na użytkowanie ww. kwatery, jako wydanej bez podstawy prawnej. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Prezes WAM stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji. K. K. pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. ponownie wystąpiła z wnioskiem o sprzedaż lokalu mieszkalnego, ewentualnie o zawarcie umowy najmu na zajmowane mieszkanie. W odpowiedzi organ pierwszej instancji w piśmie skierowanym do pełnomocnika strony wyjaśnił kwestie prawne dotyczące obecnie obowiązujących uregulowań w zakresie sprzedaży lokali będących w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W dniu [...] maja 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM [...] wszczął postępowanie w sprawie umorzenia postępowania o wydanie decyzji o nabyciu prawa własności lokalu mieszkalnego. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o nabyciu przez K. K. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy S. w O. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony zarzuciła, iż organ nieprawidłowo zbadał sprawę i umorzył postępowanie, uchylając się od merytorycznego rozstrzygnięcia. Wskazała, iż w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1994 r., wniosek skarżącej może być jedynie potraktowany, jako żądanie o rozkwaterowanie. Rozpatrując ponownie merytorycznie przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym, organ wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpił brak chociażby jednego z elementów stosunku administracyjnego, tj. podmiotu, przedmiotu lub podstawy prawnej. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi m.in. w sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte i toczy się w sprawie, która nie jest sprawą z zakresu administracji, a dotyczy np. stosunków cywilnoprawnych. W przedmiotowej sprawie wielokrotnie skarżąca, jak również pełnomocnik strony występowali z wnioskami o sprzedaż lokalu mieszkalnego, ewentualnie zawarcie umowy najmu. Jednakże przedmiotem postępowania administracyjnego nie może być sprawa o charakterze cywilnoprawnym. Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu (...), sprzedaży lokali mieszkalnych dokonuje w drodze umowy cywilnej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, na pisemny wniosek osoby uprawnionej, jeżeli lokal mieszkalny zamieszczony jest w rocznym planie sprzedaży. Powyższe przepisy nie upoważniają organów Agencji do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnych spraw związanych ze sprzedażą lokalu mieszkalnego, w stosunku do którego Agencja wykonuje w imieniu Skarbu Państwa prawo własności lub inne prawo rzeczowe. Ponieważ wniosek dotyczy wydania decyzji o sprzedaży lokalu, wszczęte postępowanie jest bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. K. wniosła o uchylenie decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2009 r. i zobowiązanie organów WAM do wydania decyzji o przysługującym jej prawie zamieszkania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. S. w O. Skarżąca zarzuciła, iż od orzeczenia rozwodu w dniu [...] lutego 1994 r. do chwili obecnej, pomimo próśb, organy wojskowe nie uregulowały jej sytuacji mieszkaniowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga badana w aspekcie tych podstaw zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu administracyjnym skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, adwokata. Istotnie pisma pełnomocnika z dnia [...] marca i [...] maja 2008 r. zawierały żądania wydania decyzji – zezwolenia na nabycie prawa własności do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. S. w O. Podjętą w wyniku tych wniosków i oświadczenia zawartego w piśmie pełnomocnika z dnia [...] lipca 2009 r. decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., orzekającą o odmowie wydania K. K. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w O. przy ul. S., Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylił decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, celem ustalenia rzeczywistej treści wniosku strony. W uzasadnieniu wskazano, iż po ustaleniu treści żądania strony organ powinien wydać w tym zakresie decyzję administracyjną zgodną ze złożonym wnioskiem. Wniosek taki nie został w sprawie złożony. Organ nie zwrócił się do pełnomocnika strony o zajęcie stanowiska w tej kwestii. Nie było też podstaw do przyjęcia, iż wniosek w tej sprawie został przedstawiony w piśmie K. K. z dnia [...] grudnia 2008 r., gdyż pismo to było adresowane do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i zostało wniesione w związku z zawiadomieniem o wszczęciu przez Prezesa WAM postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dokonującej podziału zajmowanej kwatery. Wobec nieustalenia treści żądania strony, organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie miał podstaw do przyjęcia, iż przedmiotem postępowania jest wniosek o wydanie decyzji w sprawie sprzedaży lokalu mieszkalnego i uznania, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na cywilnoprawny charakter sprawy. Podkreślić należy, iż wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM [...] z dnia [...] maja 2009 r., umarzającej postępowanie i żądając wydania decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie, pełnomocnik skarżącej wskazała, iż "K. K. mając wiedzę o nieważności przedmiotowej decyzji, której nieważność powstała po złożeniu przez nią wniosku, nie mogłaby złożyć wniosku o nabycie przedmiotowego lokalu, a mogła jedynie złożyć wniosek o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu". Pomimo niebudzącego wątpliwości żądania strony, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż wniosek dotyczy decyzji o sprzedaży lokalu. Wskazując na wniesione odwołanie, stwierdził, iż strona wskazała w nim, że jej wniosek "może być potraktowany, jako wniosek o rozkwaterowanie". W tym stanie sprawy, stwierdzając, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania (art. 9, art. 64 § 2 kpa), które miało wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku. Wobec uwzględnienia skargi Sąd stwierdził, na podstawie art. 152 powołanej ustawy, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.