II SA/Wa 1534/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-25

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych oraz czy przysługuje mu prawo do ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?
Ratio decidendi
Skarżący, jako osoba działająca w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, jest z mocy prawa zwolniony od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. Jednakże wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, gdyż zwolnienie następuje z mocy prawa. Natomiast prawo do ustanowienia adwokata z urzędu przysługuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało potwierdzone.
Stan faktyczny
P. C., osoba bezrobotna, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie skargi na decyzję Prezesa ZUS o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wspólnie z żoną i dzieckiem utrzymują się z niskich dochodów, posiadają zadłużenie około 28 000 zł, nie mają własnego mieszkania ani oszczędności, a miesięczne wydatki przewyższają ich dochody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla P. C. adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 25 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla P. C. adwokata. P. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy ustalono, co następuje. Skarżący jest osobą bezrobotną. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i 8-letnim synem. Dochód rodziny stanowi zasiłek (stały i pielęgnacyjny) wnioskodawcy w łącznej wysokości 258 zł. Żona skarżącego uzyskuje z tytułu pracy na ½ etatu około 460 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że z tytułu prac dorywczych uzyskuje dochód w wysokości 600-700 zł. Strona posiada zadłużenie w łącznej wysokości około 28.000 zł. Nie podano wysokości stałej miesięcznej raty kredytu. Rodzina mieszka w lokalu mieszkalnym należącym do matki żony. Opłaty za mieszkanie wynoszą około 420 zł, wydatki na leki dla skarżącego kształtują się na poziomie 500 zł miesięcznie. Wnioskodawca i pozostali członkowie rodziny nie mają żadnego majątku. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, w tym także przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, że prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.). Skarżący wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi około 1400 zł netto miesięcznie, jednakże po dokonaniu stałych miesięcznych opłat do dyspozycji rodziny pozostaje kwota około 500 zł. Sytuacja finansowa rodziny, która nie ma nadto własnego mieszkania ani oszczędności, jest niezwykle trudna. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że strona nie posiada środków finansowych na ustanowienie adwokata z wyboru. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło