II SA/Wa 1535/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-11
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Ewa Marcinkowska, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca żołnierzem zawodowym może uzyskać prawo do zamieszkiwania w lokalu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jeśli znajduje się w "sytuacji wyjątkowej"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa do zamieszkiwania w lokalu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej osobie niebędącej żołnierzem zawodowym jest odstępstwem od podstawowego celu działania Agencji, jakim jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy. Zwrot "sytuacja wyjątkowa" w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Sąd nie dopatrzył się w sytuacji skarżącej okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa do lokalu, wskazując, że posiada ona zatrudnienie i dochody, a argumenty dotyczące kosztów remontu czy wycofania się Agencji ze sprzedaży lokalu nie tworzą podstaw do przyznania takiego prawa.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym po śmierci ojca, który był żołnierzem zawodowym. Organ odmówił przyznania prawa, uznając, że skarżąca nie znajduje się w sytuacji wyjątkowej, mimo że nie posiada innego tytułu prawnego do lokalu. Skarżąca argumentowała, że mieszka w lokalu od urodzenia, prowadziła wspólne gospodarstwo domowe z ojcem, a jej dochody nie pozwalają na zakup innego mieszkania. Organy administracji uznały, że skarżąca posiada zatrudnienie i dochody, a jej matka dysponuje własnościowym prawem do lokalu spółdzielczego, co wyklucza istnienie sytuacji wyjątkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], odmawiającej M. K. przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym.
Organy ustaliły następujący stan faktyczny w sprawie. Lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w S. został przyznany decyzją z dnia [...] czerwca 1989 r. J. K. żołnierzowi pełniącemu zawodową służbę wojskową. Przy ustalaniu należnej powierzchni uwzględniono członków rodziny – żonę oraz córkę M. W 1990 r. J. K. nabył uprawnienia do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego. Następnie w dniu [...] marca 1995 r. małżeństwo Państwa K. zostało rozwiązane przez rozwód. J. K. pozostał w przedmiotowym lokalu, natomiast żona uzyskała własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego nr [...] przy ul. [...] w S. i obecnie tam pozostaje. Po śmierci J. K. w dniu [...] grudnia 2008 r. lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w S. zamieszkuje bez tytułu prawnego córka zmarłego – M. K.
W dniu [...] lutego 2009 r. M. K. wniosła do Ministra Obrony Narodowej za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. wniosek o zawarcie umowy najmu na zajmowany lokal mieszkalny. W uzasadnieniu wskazała, iż od urodzenia mieszka w mieszkaniu zmarłego ojca i nie posiada tytułu do innego lokalu mieszkalnego. Ponadto po rozwodzie rodziców pozostała z ojcem i prowadziła z nim wspólne gospodarstwo domowe. Jej obecny dochód nie pozwala na zakup innego mieszkania. Oświadczyła też, że uczestniczyła w ponoszeniu kosztów związanych z utrzymaniem przedmiotowego lokalu. Dodała, iż w marcu 2008 r. został złożony wniosek o wykup przedmiotowego mieszkania i uiszczona stosowna zaliczka. Wnioskodawczyni wyjaśniła również, iż jej matka posiada własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego, jednak z uwagi na fakt, iż jest to lokal o powierzchni niewiele większej niż 36 m² i zamieszkuje w nim razem ze swoim partnerem, to brak jest możliwości by mogła razem z nimi zamieszkać w tym mieszkaniu.
W dniu [...] czerwca 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. wydał decyzję nr [...], w której wyjaśnił, iż powyższy wniosek strony został potraktowany jako wniosek o wyrażenie zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym i rozpatrzony w oparciu o art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wyjaśnił, iż wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek uzasadniających przyznanie tego prawa dlatego też odmówił wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. zarzuciła organowi subiektywną i jednostronna ocenę okoliczności faktycznych, a w konsekwencji przekroczenie granic uznania administracyjnego poprzez swobodną ocenę materiału dowodowego.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Prezes wskazał na treść art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Organ stwierdził, iż nie odnalazł okoliczności świadczących o tym, iż wnioskodawczyni znajduje się w takiej wyjątkowej sytuacji. Wyjaśnił, iż jest ona [...] letnią, bezdzietną i zdrową osobą, otrzymującą miesięczne wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w wysokości [...] zł. Oznacza to, zdaniem organu, iż dysponuje ona niezbędnymi środkami finansowymi. Ponadto w tej samej miejscowości zamieszkuje jej matka posiadająca samodzielne własnościowe prawo do spółdzielczego lokalu mieszkalnego. Ponadto organ wyjaśnił, iż argumenty dotyczące długoletniego zamieszkiwania i ponoszenia nakładów finansowych związanych z utrzymaniem przedmiotowego lokalu nie uzasadniają uzyskania prawa do tego lokalu mieszkalnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zarzuciła organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez podzielenie subiektywnej i jednostronnej oceny stanu faktycznego dokonanej przez organ I instancji oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i niewłaściwe pojmowanie pojęcia "sytuacja wyjątkowa".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę uznać należy za niezasadną.
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.), Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem, skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy strona skarżąca znajdowała się w sytuacji wyjątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa zamieszkiwania w lokalu należącym do zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
Przede wszystkim uwypuklić należy cel, dla jakiego powołana została Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, i który Agencja ta ma realizować. Jest nim zaś zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych w miejscowości w której pełnią oni służbę wojskową. Stąd, przyznanie prawa zamieszkiwania osobom spoza kręgu żołnierzy zawodowych, jawi się jako odstępstwo od realizacji celu działania Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Powyższe sprawia zaś, że użytego w przepisie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych zwrotu "sytuacja wyjątkowa", nie należy interpretować w sposób rozszerzający, ograniczając jego stosowanie do sytuacji szczególnych.
Przechodząc do meritum sprawy podnieść należy, iż organ w sposób prawidłowy ocenił stan faktyczny sprawy i nie dopatrzył się po stronie skarżącej istnienia sytuacji wyjątkowej, uzasadniającej przedłożenie interesu skarżącej nad realizację celu utworzenia Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Zasadnie organ wskazał, iż o wyjątkowości sytuacji skarżącej nie może świadczyć fakt, że nie posiada zasobów finansowych umożliwiających zakup innego mieszkania. Jak bowiem wynika z akt sprawy skarżąca nie należy do kategorii osób trwale niezdolnych do pracy. Pracę posiada i osiąga z tego tytułu dochody. Jedynym sposobem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych nie jest zaś tylko i wyłączne kupno mieszkania. Stąd ocena wyjątkowości sytuacji w jakiej się znajduje skarżąca, przez pryzmat podniesionej okoliczności nie prowadzi do konkluzji zbieżnych z wnioskami skargi.
O znajdowaniu się skarżącej w wyjątkowej sytuacji nie świadczy również fakt, iż Wojskowa Agencja Mieszkaniowa rozpoczęła tryb sprzedaży przedmiotowego mieszkania, a następnie wycofała się z tego zamiaru. Agencja będąc właścicielem lokalu ma bowiem pełnie prawo do swobodnego dysponowania swoją własnością. Nadto, odstąpienie od sprzedaży lokalu uzasadnia fakt wprowadzenia zawodowej służby wojskowej. Z tej przyczyny na Agencji spoczywać będzie obowiązek zapewnienia zakwaterowania większej liczbie żołnierzy. Aby zrealizować ten cel, Agencja nie może więc wyzbywać się posiadanych lokali.
Za okoliczność pozostającą bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostaje podnoszony w skardze fakt poniesienia przez skarżąca kosztów remontu przedmiotowego lokalu. Z tego tytułu po stronie skarżącej nie powstały dodatkowe przesłanki uzasadniające pozostanie jej w zajmowanym lokalu. Przedmiotowa kwestia może jedynie być rozważania przez pryzmat ewentualnego roszczenia odszkodowawczego skierowanego wobec właściciela lokalu, o zwrot nakładów poniesionych na remont. Również jedynie poprzez kwestię natury odszkodowawczej należy spojrzeć na wycofanie się przez WAM z propozycji sprzedaży spornego lokalu.
Trafnie także wywodzi organ w odpowiedzi na skargę, iż w postępowaniu administracyjnym nie znajdują zastosowania zasady współżycia społecznego. W myśl art. 7 k.p.a. organy administracji winny kierować się jedynie interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Nadto, nawet przyjmując argumentację skargi, to zasady współżycia społecznego nie mogą zniwelować zasad ustawowych. Nie mogą więc doprowadzić do skutku polegającego na tym, iż organ administracji nie będzie realizował celu do którego został powołany, a więc nie będzie zabezpieczać żołnierzom możliwości zamieszkania w lokalu służbowym.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie dopatrując się w skarżonej decyzji uchybień przepisów prawa, orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło