II SA/Wa 1538/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Lucyna Staniszewska, Protokolant st. sekr. sądowy Maryla Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję personalną Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego [...] z dnia [...] grudnia 2022 r.; 2. zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] na rzecz strony skarżącej A. W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] w dniu [...] kwietnia 2021 roku wydał decyzję nr [...] zawieszającą funkcjonariusza w czynnościach służbowych w okresie od dnia [...] kwietnia 2021 roku do dnia [...] lipca 2021 roku w związku z wszczęciem przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego spenalizowane w art. 178 a § 1 kk w zw. z art. 178 b kk w zw. z art. 11 § 2 kk. W dniu [...] lipca 2021 roku Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] decyzją nr [...] przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia [...] lipca 2021 roku do [...] października 2021 r. W dniu [...] października 2021 roku wydał decyzję nr [...] przedłużającą okres zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych do dnia [...] grudnia 2021 r. a następnie do dnia [...] lutego 2022r. i [...] kwietnia 2022r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] w dniu [...] kwietnia 2022r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia [...] A.W. ze służby w Służbie Więziennej. W dniu 26 kwietnia 2022 r. do Aresztu Śledczego w [...] wpłynęło pismo procesowe, w którym [...] A.W. wnioskował na podstawie art. 73 § 1 i art. 75 § 1 Kpa o: 1. udostępnienie akt sprawy i wyrażenie zgody na wykonanie fotokopii akt w całości; 2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu w postaci: a) przesłuchania strony b) zwrócenia się do Sądu Rejonowego w Z. o nadesłanie z akt sprawy [...] odpisu wywiadu środowiskowego dotyczącego strony na okoliczność ustalenia właściwości osobistych strony przydatności strony do służby, sposobu zachowania się strony w trakcie zawieszenia. Przedmiotowe pismo pozostało bez odpowiedzi. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] w dniu [...] kwietnia 2022 roku wydał decyzję nr [...] o zwolnieniu [...] A.W. ze służby w związku z upływem 12- miesięcznego okresu zawieszenia. Rozpoznając odwołanie Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] uchylił skarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podkreślił, że :" Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w postaci przesłuchania strony i uzyskania wywiad środowiskowego już sporządzonego w sprawie karnej, co doprowadziło do naruszenia prawa stron do możliwości wypowiedzenia się odnośnie materiału dowodowego zgromadzonego przez Organ oraz uniemożliwiło wydanie prawidłowej decyzji z uwzględnieniem okoliczności podmiotowych odnoszących się do strony należy uznać go za uzasadniony. Organ I instancji nie odniósł się do pisma z dnia [...] kwietnia 2022 r. sprawie wniosków dowodowych w postaci przesłuchania strony oraz włączenia do dokumentacji postępowania dowodu w postaci odpisu wywiadu środowiskowego dotyczącego strony na okoliczność ustalenia właściwości osobistych strony, przydatności strony do służby, sposobu zachowania się strony w trakcie zawieszenia znajdujących się w aktach sprawy [...] oraz nie udostępnił akt sprawy stronie. Strona nie otrzymała informacji zwrotnej w zakresie odniesienia się do złożonych wniosków dowodowych". W dniu [...] grudnia 2022 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] wydał ponownie decyzję w spawie zwolnienia A.W. ze służby w związku z upływem 12-miesiecznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Rozpoznając odwołanie Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z dnia [...] maja 2023r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące niewykonywaniem przez funkcjonariusza czynności służbowych przez okres ponad 12 miesięcy, ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną ustawowych zadań Służby Więziennej. Dodał również, iż przesłuchanie strony, wywiad środowiskowy oraz ustalenie czy karę lub środki karne orzeczone w postępowaniu karnym zostały wykonane jest bez znaczenia dla sprawy i nie mają wpływu na jej rozstrzygnięcie. Podstawą zwolnienia funkcjonariusza był 12- miesięczny okres zawieszenia go w czynnościach służbowych. Dowodem, na którym opierał się Organ wydając decyzję zwolnieniową, były decyzje o zwieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Wywiad środowiskowy, przesłuchanie strony oraz ustalenie czy karę lub środki karne orzeczone w postępowaniu karnym zostały wykonane nie wpływa na prawomocność decyzji dotyczących 12-miesięcznego zawieszenia funkcjonariusza, które stanowiło podstawę jego zwolnienia. Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wywiódł A.W. zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. mające wpływ na treść decyzji wyrażające się w zaniechaniu dokładnego ustalenia stan faktycznego sprawy i nieprzeprowadzenia dowodów w postaci przesłuchania strony, pozyskania wywiadu środowiskowego w sprawie karnej, przez co doszło do niewypełnienia wskazań organu odwoławczego zawartych w decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] września 2022 r. co doprowadziło do wydania niesłusznej decyzji. W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organy rozpoznając sprawę po wydanej w dniu [...] września 2022r. decyzji przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] (uchylającej w całości decyzję Organu I instancji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby), uwzględniły zawarte w owej decyzji wskazania co do dalszego postępowania. W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić negatywnej odpowiedzi. Okolicznością niesporną było w sprawie to, że przywołaną decyzją z [...] września 2022r. organ odwoławczy uchylił decyzję o zwolnieniu strony ze służby wskutek upływu 12sto miesięcznego okresu zawieszenia w obowiązkach służbowych. Poza sporem pozostawało też to, że w w/w rozstrzygnięciu nakazano organowi I instancji, by przy ponownym rozpoznawaniu sprawy odniósł się do złożonego przez stronę wniosku dowodowego, gdyż "brak protokołu przesłuchania strony lub postanowienia oddalającego wskazane przez odwołującego dowody stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania jej do ponownego rozpatrzenia celem uzupełnienia braków w tym zakresie". W świetle treści art. 138 § 2 K.p.a. stanowiącego podstawę do uchylenia w całości rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, organ I instancji rozpoznając sprawę ponownie winien wziąć pod uwagę wskazania udzielone mu przez organ odwoławczy. Co oczywiste i niewymagające pogłębionego uzasadnienia kluczowym zdaniem organu II instancji przy rozpoznawaniu odwołania od ponownego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie jest sprawdzenie, czy owe wskazania co do dalszego procedowania zostały wykonane. Na etapie rozpoznawania odwołania organ II instancji nie ma bowiem uprawnień do tego, aby zmieniać swoje wytyczne wydane we wcześniejszej decyzji uchylającej rozstrzygnięcie i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania. Ta wcześniej wydana w trybie odwoławczym decyzja, posiada bowiem walor ostateczności co oznacza, że obowiązki jakie nałożyła na organ I instancji są wiążące zarówno dla tego organu, jak też dla organu odwoławczego rozpoznającego kolejne odwołanie. Pominięcie tych wytycznych stanowić będzie więc zawsze naruszenie normy art. 138 § 2 K.p.a. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że zarówno skarżona jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji obarczone są wadą naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. Organy obydwu instancji całkowicie zignorowały bowiem wytyczne zawarte w decyzji z [...] września 2022r. Ani bowiem nie przeprowadziły dowodów zawnioskowanych w piśmie z [...] kwietnia 2022r. ani nie wydały postanowienia o ich oddaleniu. To zaś świadczy niezbicie o tym, że na obecnym etapie postępowania wciąż istnieje stan stwierdzony przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] w decyzji z [...] września 2022r. tj. brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W świetle powyższych rozważań, uznając iż skarżona decyzja narusza prawo, bowiem wydano ją z naruszeniem przepisu prawa procesowego tj. art. 138 § 2 K.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś o kosztach rozstrzygnął stosownie do dyspozycji art.200 w/w aktu prawnego. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby wydać decyzję uwzględniającą wszystkie wnioski przedstawione przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.