II SA/Wa 1539/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-10

Skład orzekający: Referendarz sądowy Beata Gibzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone jako zbędne, jeżeli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący Z.P. złożył skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania renty specjalnej. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną (renta i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 1.031 zł) oraz zdrowotną (znaczna niepełnosprawność).
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano Z.P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Z.P. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej postanawia 1. przyznać Z.P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z.P. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Korzysta z darmowych porad prawnych, bowiem nie jest w stanie samodzielnie sformułować żadnego pisma, ma także problemy z wypowiadaniem się i cierpi na zaniki pamięci. Podkreślił, że z uwagi na trudną sytuację finansową nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty (878 zł) oraz dodatku pielęgnacyjnego (153 zł), co stanowi łącznie 1.031 zł. Jako stałe zobowiązania i wydatki zaliczył comiesięczne opłaty za mieszkanie – 153 zł, telefon wraz z Internetem – 190 zł, wyżywienie – 500 zł, prąd – 54 zł, gaz –28 zł, ubrania i niezbędne przedmioty –100 zł. Zaznaczył, że nie stać go na zakup leków. Nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności. Mając powyższe na względzie zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast art. 262 P.p.s.a. stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest bardzo trudna. Skarżący jest osobą niepełnosprawną i nie pracuje. Utrzymuje się z renty oraz zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 1.031 zł, które w całości są przeznaczane na codzienne utrzymanie. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. W ocenie referendarza sądowego, mając na względzie informacje i dane wykazane w formularzu PPF, jak też wynikające ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów uznał, że w przypadku skarżącego zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Przedstawiona sytuacja finansowa i zdrowotna, nie pozwala skarżącemu na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło