II SA/Wa 154/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej – oddala skargę. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, na podstawie 112 ust. 1 pkt 1 oraz art.115 ust.1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) § 14 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz.137), przychylając się do wniosku Dowódcy [...], zwolnił M. S. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2009 r. i przeniósł do rezerwy. W uzasadnieniu podał, iż M. S. został uznany winnym popełnienia przestępstwa określonego w art. 233 § 1 kk i skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] kwietnia 2009r., sygn. akt [...], na karę [...] pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący [...] lata. Niniejszy wyrok uprawomocnił się z dniem [...] maja 2009 r. Wskazał jednocześnie, że Dowódca [...] wystąpił z wnioskiem do organu zwalniającego, za pośrednictwem organu właściwego do wyznaczania na stanowisko służbowe – Dowódcy [...], na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, o zwolnienie M. S. z zawodowej służby wojskowej. Dowódca [...] nie poparł niniejszego wniosku i mając na względzie dotychczasowy przebieg służby oficera, opowiedział się za pozostawieniem go w dalszej służbie. Dyrektor Departamentu Kadr, który jest organem uprawnionym do zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej, uwzględnił wniosek dowódcy jednostki wojskowej o zwolnienie M. S. z zawodowej służby wojskowej. W ocenie organu zwolnienie ze służby uzasadnia charakter popełnionego czynu oraz wniosek dowódcy jednostki wojskowej o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Od powyższego rozkazu personalnego M. S. złożył odwołanie, w którym podniósł, iż decyzja jest dla niego krzywdząca ze względu na dotychczasową, nienaganną służbę wojskową. Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 112 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej oraz naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 9, 10, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr MON w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na dzień [...] listopada 2009 r., w pozostałej części utrzymał wymieniony rozkaz w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że przepis art. 112 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia pozostawioną ocenie uprawnionego organu. Stwierdził, że M. S. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt [...], na karę łączną [...] pozbawienia wolności z warunkowym zawieszenie jej wykonania [...], za to, że [...], tj. popełnienia przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k.. Ponadto, [...], tj. popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 kk. w zw. z art. 234 kk. w zw. z art. 11 § 2 kk. Z uwagi na charakter przestępstwa, które popełnił M. S., nie posiada on nieposzlakowanej opinii, a zatem jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej jest w pełni uzasadnione. Zdaniem organu charakter czynu popełnionego przez oficera godzi w dobre imię i honor żołnierza Wojska Polskiego w związku z czym dyskwalifikuje go z pełnionej służby, pomimo pozytywnej opinii Dowódcy [...]. Nadto wskazał, iż oficer mógł w każdej chwili zapoznać się z dokumentami zgromadzonymi w teczce akt personalnych, jednak nigdy nie zgłosił takiego żądania. Natomiast skorzystał z prawa brania czynnego udziału w postępowaniu, czego dowodem jest odwołanie od rozkazu personalnego organu pierwszej instancji. Na koniec wskazał, że zmianę daty zwolnienia dokonano w związku z art. 130 § 2 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej i poprzedzającego ją rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr MON, zarzucając naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci niewłaściwego zastosowania art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., polegającego na braku wyjaśnienia skarżącemu jego argumentów co do kwestii dalszej jego służby wojskowej oraz przyczyn, z powodu których argumentom tym odmówiono wiarygodności, naruszenie art. 112 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 77 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na dowolności jego zastosowania w wyniku nierozpatrzenia całości materiału dowodowego, naruszenie art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz naruszenie art. 10 k.p.a., poprzez całkowite jego pominięcie i niezastosowanie w sprawie polegające na uniemożliwieniu skarżącemu w toku postępowania administracyjnego czynnego udziału w nim – w szczególności przejawiło się to niemożnością wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz niemożnością zgłoszenia jakichkolwiek żądań. Ponadto wskazał na konsekwencje jakie niesie dla jego rodziny zwolnienie to z zawodowej służby wojskowej przed nabyciem praw do minimalnej emerytury. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola decyzji administracyjnych ograniczona jest zatem do badania zgodności tych rozstrzygnięć z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Dlatego Sąd nie może badać celowości decyzji realizujących określoną politykę kadrową, jeżeli tylko mieszczą się w ramach prawa i nie stanowią jego nadużycia. Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji, Sąd nie stwierdził uchybień prawa, które mogłyby skutkować ich uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności. Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) przewiduje zarówno przypadki obligatoryjnego, jak i fakultatywnego zwolnienia ze służby. Podstawę materialnoprawną decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej stanowił przepis art. 112 pkt 1 w zw. z art. 115 ust 1 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwolnienia żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137). Zgodnie z art. 112 pkt 1 wymienionej ustawy, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary. Fakt skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary należy do tych przypadków, w których zwolnienie ze służby pozostawione zostało decyzji właściwego organu, w tym przypadku Dyrektora Departamentu Kadr MON. W sprawie bezsporne jest, iż M. S. skazany został prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt [...], na karę [...] pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący [...]. Po uprawomocnieniu się wyroku Dowódca [...] wystąpił stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej do Dyrektora Departamentu Kadr MON, za pośrednictwem organu właściwego do wyznaczenia na stanowisko służbowe – Dowódcy [...] z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Zgodnie bowiem z tym przepisem, w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary – dowódca jednostki występuje z wnioskiem do organu zwalniającego, poprzez organ właściwy do wyznaczania na stanowisko służbowe, o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej lub pozostawienie go w dalszej służbie. Dowódca jednostki nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z § 14 ust. 1 i nie wnioskował o zatrzymanie żołnierza w dalszej służbie. W tym miejscu wskazać należy, iż zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy, co oznacza, że jej kontrola przez sąd jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ wydający przedmiotową decyzję dokonał właściwego zastosowania normy prawnej w odniesieniu do okoliczności faktycznych danej sprawy. Uznaniowość przepisu nie oznacza jego dowolności, bowiem organ ma obowiązek zbadać okoliczności faktyczne sprawy (m.in. ustalić, czy wyrok skazujący jest prawomocny) i uzasadnić wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Badając legalność zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż organy wojskowe obydwu instancji wyczerpująco uzasadniły wydane w sprawie rozstrzygniecie o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Wskazały bowiem, iż charakter czynu popełnionego przez skarżącego godzi w dobre imię i honor żołnierza Wojska Polskiego, w związku z czym dyskwalifikuje go z pełnionej służby. Żołnierz uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 233, 234 kk. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, a ta – w myśl art. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – jest jednym z wymogów stawianych żołnierzom zawodowym. Czyn, jakiego dopuścił się skarżący, [...] świadczy o tym, że skarżący nie może legitymować się "nieposzlakowaną opinią" w rozumieniu art. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Nie można również przyznać racji skarżącemu, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które w istotny sposób mogły wpłynąć na wynik rozstrzygnięcia. Z materiału aktowego istotnie wynika, iż przed wydaniem orzeczenia w sprawie nie umożliwiono stronie wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego, nie miało to istotnego znaczenia dla wyniku końcowego rozstrzygnięcia, W niniejszej sprawie postępowanie o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej opierało się o materiał dowodowy zgromadzony w aktach personalnych skarżącego, w całości znany stronie. Zatem brak w aktach wezwania skarżącego do wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji stanowi niewątpliwie wadę procesową, lecz wada tego rodzaju nie przesądza o nieprawidłowości rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05 (publik. ONSAiWSA 2006/6/157), zawarł tezę, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Tego zaś strona skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała. Mając na uwadze, iż zaskarżona decyzja znajduje oparcie w treści obowiązujących przepisów prawa materialnego i nie narusza przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.