II SA/Wa 1540/22
WyrokWSA w Warszawie2023-04-28
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Łukasz Krzycki, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysłanie przez bank listem poleconym informacji o zamiarze przetwarzania danych osobowych klienta bez jego zgody, przy braku zwrotu przesyłki do nadawcy, stanowi skuteczne 'poinformowanie' klienta w rozumieniu art. 105a ust. 3 Prawa bankowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wysłanie przez bank listem poleconym informacji o zamiarze przetwarzania danych osobowych klienta bez jego zgody, przy braku zwrotu przesyłki do nadawcy, stanowi wystarczające 'poinformowanie' klienta w rozumieniu art. 105a ust. 3 Prawa bankowego. Skoro przesyłka nie została zwrócona, należy domniemywać, że klient miał możliwość zapoznania się z jej treścią, co spełnia wymóg prawny. W związku z tym, organ ochrony danych osobowych błędnie nakazał bankowi zaprzestanie przetwarzania danych.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, która nakazała bankowi zaprzestanie przetwarzania danych osobowych wnioskodawcy w systemie Biura Informacji Kredytowej (BIK). Bank przetwarzał dane wnioskodawcy po wygaśnięciu umów, powołując się na art. 105a ust. 3 Prawa bankowego, argumentując, że wnioskodawca dopuścił się zwłoki w spłacie zobowiązań. Organ uznał, że bank nie wykazał skutecznego poinformowania wnioskodawcy o zamiarze przetwarzania danych bez jego zgody, ponieważ nie przedstawił dowodu doręczenia listów poleconych. Bank w skardze argumentował, że samo wysłanie listów poleconych, które nie zostały zwrócone, stanowi wystarczające poinformowanie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych i zasądził od organu na rzecz banku zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz [...] z siedzibą w [...] kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją – przywołując art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 58 ust. 2 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz. UE L. nr 119. str. 1, ze zm.), zwanego dalej "RODO", oraz wobec skargi p. A. S., zwanej dalej "Wnioskodawcą", na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez [...] Bank S.A. (dalej jako "Bank"), polegające na przetwarzaniu bez podstawy prawnej danych osobowych, dotyczących umowy nr [...] z [...] marca 2015 r. (dalej jako "Umowa I") oraz umowy nr [...] z [...] lipca 2015 r. (dalej jako "Umowa II") w systemie Biura Informacji Kredytowej S.A. (dalej jako "Biuro") - nakazano Bankowi zaprzestanie przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy, dotyczących Umów I i II w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego w systemie Biura.
W uzasadnieniu decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- do organu wpłynęła skarga Wnioskodawcy,
- w toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny:
- Wnioskodawca podnosił, że Bank przetwarza bez podstawy prawnej w systemie Biura dane osobowe - wynikające z Umów I i II; wskazał: "(...) mimo ustania mojej relacji z bankiem po całkowitej spłacie zobowiązania bank nadal przetwarzał i przetwarza moje dane osobowe udostępniając je także w zewnętrznej bazie BIK mimo iż wycofałem swoją zgodę na jakiekolwiek działania. Bank nie wypełnił jednocześnie obowiązku poinformowania mnie o dokonanych wpisach co sprawia że działania te są bezprawne."; Wnioskodawca wnosił o nakazanie Bankowi usunięcia danych osobowych, przetwarzanych w Biurze (tak: skarga z [...] października 2021 r. oraz pismo Wnioskodawcy z [...] października 2021 r.);
- Bank wskazał:
dane osobowe Wnioskodawcy pozyskano w związku z zawarciem Umowy I i II w zakresie niezbędnym do ich zawarcia; to dane identyfikacyjne, dane adresowe, dane teleadresowe oraz informacje finansowe; Bank wskazał, że dane przetwarza: "(...) w celu obrony przed ew. roszczeniami do czasu ich przedawnienia zgodnie z art. 118 Kodeksu Cywilnego w zw. z art. 6 ust. 1 lit. f) RODO - co stanowi jednocześnie prawnie uzasadniony interes Banku. Dane Skarżącej przetwarzane są również na podstawie art. 105a ust. 3 Ustawy - Prawo Bankowe w BIK przez okres wskazany w art. 105a ust. 5 Ustawy - Prawo Bankowe (...)" (tak; wyjaśnienia Banku z 8 listopada 2021 r. z załącznikami oraz z 14 marca 2022 r. z załącznikami);
wobec Umowy I Wnioskodawca dopuścił się zwłoki w spłacie zobowiązanie przekraczającej 60 dni; wobec tego Bank: "(...) wysłał do Skarżącej Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy (data nadania: 15.02.2018 r.) z informacją o zamiarze przetwarzania jej danych na podstawie art. 105a ust. 3 Ustawy - Prawo Bankowe. Informujemy tym samym, że przed datą wysłania ww. Oświadczenia Skarżąca wpłaciła na rachunek Umowy 1 kwotę [...] zł. w dniu [...].08.2017 r., następna wpłata nastąpiła dopiero w dniu [...].03.2018 r. w kwocie [...] zł. Informujemy jednocześnie, że do wypowiedzenia Umowy 1 nie doszło, lecz ze względu na opóźnienie trwające powyżej 60 dni Umowa 1 przetwarzana jest aktualnie na podstawie art. 105a ust. 3 Ustawy - Prawo Bankowe." (tak: wyjaśnienia Banku z 8 listopada 2021 r. z załącznikami);
Wnioskodawca dopuścił się zwłoki w spłacie zobowiązanie przekraczającej 60 dni również wobec Umowy II; Bank wskazał: "(...) wysłał do Skarżącej Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy (data nadania: 19.11.2018 r.) z informacją o zamiarze przetwarzania jej danych na podstawie art. 105a ust. 3 Ustawy - Prawo Bankowe. Informujemy tym samym, że przed datą wysłania ww. Oświadczenia Skarżąca wpłaciła na rachunek Umowy 2 kwotę [...] zł. w dniu [...].05.2018 r., następna wpłata nastąpiła dopiero w dniu [...].04.2020 r. w kwocie [...] zł. (wpłata komornika)." (tak: wyjaśnienia Banku z 8 listopada 2021 r. z załącznikami);
korespondencja z oświadczeniem o wypowiedzeniu Umowy I i II wysłano do Wnioskodawcy listem poleconym na wskazany przezeń adres:
- z dniem 15 lutego 2018 r. dla Umowy I i odpowiednio
- z dniem 19 listopada 2018 r. dla Umowy II;
powyższe daty wysyłki wynikają z książki nadawczej; Bank nie przedłożył jednak potwierdzenia doręczenia Wnioskodawcy wskazanej korespondencji; wskazał natomiast, że przetwarzanie danych Wnioskodawcy na podstawie art. 105a ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (obecnie opubl. Dz.U. z 2019 r. poz. 2357), rozpoczęło się dla Umowy I i II z dniem 12 marca 2021 r.; wobec tego upłynęło również co najmniej 30 dni od poinformowania Wnioskodawcy o zamiarze przetwarzania jego danych - bez zgody (tak: wyjaśnienia Banku z 8 listopada 2021 r. z załącznikami oraz z 14 marca 2022 r.);
Bank przekazał dane osobowe Wnioskodawcy do Biura 31 października 2013 r. na podstawie art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe; wskazał: "(...) Pierwszy wsad do BIK dla Umowy 1 nastąpił z dniem [...] lipca 2015 r., natomiast dla Umowy 2 z dniem [...] marca 2015 r."; obecnie dane Wnioskodawcy, wynikające z umów, są przetwarzane w Biurze na podstawie art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe od 12 marca 2021 r.; "(...) Umowa 1 oraz Umowa 2 została zamknięta w BIK w z datą [...].03.2021r. Dane Skarżącej w związku z Umową 1 oraz Umową 2 będą przetwarzane przez BIK na podstawie art. 105a ust. 3 Ustawy - Prawo Bankowe przez 5 lat od daty 12.03.2021 r. Wskazujemy, że zgoda Skarżącej na przetwarzanie danych przez BIK po spłacie zobowiązania została wycofana z datą [...].07.2021 r." (tak: wyjaśnienia Banku z 8 listopada 2021 r. z załącznikami);
Wnioskodawca wniósł o zaprzestanie przetwarzania jego danych osobowych w bazie Biura [...] lipca 2021 r.; w odpowiedzi Bank poinformował Wnioskodawcę o podstawie prawnej dla przetwarzania jego danych osobowych; następnie Wnioskodawca ponownie zażądał zaprzestania przetwarzania jego danych w Biurze; w odpowiedzi Bank ponownie poinformował go o podstawie prawnej przetwarzania jego danych osobowych (tak: wyjaśnienia Banku z 8 lipca 2021 r. z załącznikami);
- Biuro wskazało, że pozyskało dane osobowe Wnioskodawcy od Banku na podstawie art. 105 ust. 4 i art. 105a ust. 1 ustawy - Prawo bankowe oraz na podstawie łączącej Bank i Biuro umowy; obecnie przetwarza dane osobowe Wnioskodawcy przekazane przez Bank w zakresie Umowy II wprowadzonej do zbioru danych Biura [...] sierpnia 2015 r.; rachunek ten ma status rachunku zamkniętego odzyskanego; przetwarzany jest w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego na podstawie art. 105a ust. 3 w zw. z art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe; Biuro przetwarza również dane osobowe Wnioskodawcy, przekazane przez Bank w zakresie Umowy I - wprowadzonej do zbioru danych Biura [...] marca 2015 r.; wedle Biura: "(...) Rachunek ma obecnie status rachunku zamkniętego odzyskanego i przetwarzany jest w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego na podstawie art. 105a ust. 4 w zw. z art. 105 ust. 4 Prawa bankowego (...)" (tak: wyjaśnienia Biura z 19 listopada 2021 r.),
- przepisem uprawniającym administratorów danych do przetwarzania zwykłych danych osób fizycznych jest art. 6 ust. 1 RODO: zgodnie z nim, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko, gdy spełniono jedną ze wskazanych w tym przepisie przesłanek; ich katalog jest zamknięty; każda z nich ma charakter autonomiczny i niezależny; oznacza to, że są one - co do zasady – równoprawne; wobec tego spełnienie co najmniej jednej z nich stanowi o zgodnym z prawem przetwarzaniu danych osobowych; w konsekwencji zgoda osoby, której dane dotyczą, nie jest jedyną podstawą przetwarzania danych osobowych; proces przetwarzania danych będzie bowiem zgodny z RODO również, gdy administrator danych wykaże spełnienie innej z wymienionych w art. 6 ust. 1 przesłanek; niezależnie od zgody osoby, której dane dotyczą (art. 6 ust. 1 lit. a RODO), przetwarzanie danych osobowych dopuszczono m.in., gdy jest to niezbędne do wykonania umowy, zaś osoba jest stroną, której dane dotyczą (art. 6 ust. 1 lit. b RODO), gdy jest to niezbędne do wypełnienia ciążącego na administratorze obowiązku prawnego (art. 6 ust. 1 lit. c RODO) lub gdy jest to niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią - z wyjątkiem sytuacji, gdy nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagają ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),
- co do zasady, podstawą prawną przetwarzania danych osobowych klientów przez Bank w Biurze może być obecnie art. 6 ust. 1 lit. f RODO - gdy przetwarzanie to jest niezbędne do celów, wynikających z realizowanych przez administratora prawnie uzasadnionych interesów,
- Biuro utworzono na podstawie art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe; stanowi on, że banki mogą, wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi, utworzyć instytucje upoważnione do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania bankom informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim są one potrzebne w związku z wykonywaniem czynności bankowych oraz w związku ze stosowaniem metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej rozporządzenia nr 575/2013, (pkt 2),
- zgodnie z art. 105a ust. 1 ustawy - Prawo bankowe, przetwarzanie przez banki, a także instytucje utworzone na podstawie art. 105 ust. 4, informacji stanowiących tajemnicę bankową, w zakresie dotyczącym osób fizycznych, może być wykonywane - z zastrzeżeniem art. 104, 105 i art. 106 - 106d ustawy - Prawa bankowe - w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego; zgodnie zaś z art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe banki, instytucje oraz podmioty, o których mowa w ust. 1, mogą przetwarzać informacje stanowiące tajemnicę bankową, dotyczące osób fizycznych po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem, bez zgody osoby, której informacje dotyczą, gdy osoba ta nie wykonała zobowiązania lub dopuściła się zwłoki powyżej 60 dni w spełnieniu świadczenia wynikającego z umowy zawartej z bankiem, a - po zaistnieniu tych okoliczności - upłynęło co najmniej 30 dni od poinformowania tej osoby przez bank, o zamiarze przetwarzania dotyczących jej tych informacji, bez zgody,
- mając powyższe na uwadze - wedle ustalonego w sprawie stanu faktycznego - zobowiązania Wnioskodawcy wobec Banku, wynikające z umowy I i II wygasły z dniem [...] marca 2021 r.; ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wnioskodawca dopuścił się zwłoki w spłacie zobowiązań trwającej dłużej niż 60 dni; istotne jest jednakże w niniejszej sprawie, że Bank nie przedstawił dowodu na spełnienie obowiązku określonego wart. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe - nie poinformował skutecznie Wnioskodawcy o zamiarze przetwarzania dotyczących go informacji, stanowiących tajemnicę bankową, bez zgody - po wygaśnięciu zobowiązań wynikających z przedmiotowych umów,
- samo nie wykonanie przez Wnioskodawcę zobowiązania lub opóźnienie w jego wykonaniu co najmniej 60 dni, nie upoważnia Banku do przetwarzania danych na warunkach określonych w art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe; moment, od którego należy liczyć sześćdziesięciodniowy termin, w którym konsument dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania, to termin wykonania zobowiązania; dopiero po upływie 60 dni zaczyna biec termin 30 dni, w którym instytucja oczekuje jeszcze na wykonanie zobowiązania klienta; termin 30 dni biegnie od momentu, w którym konsument zostanie skutecznie poinformowany przez instytucję o zamiarze przetwarzania; ostatecznie to bezskuteczny upływ 30 dni od momentu poinformowania stanowi wypełnienie przesłanek z art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe,
- jak stąd wynika Bank - przetwarzający dane osobowe Wnioskodawcy na warunkach określonych we wskazanym przepisie - musi wykazać, że poinformował go o zamiarze czynienia tego bez zgody,
- w niniejszej sprawie Wnioskodawca podnosił natomiast, że nie wystąpiły okoliczności wskazywane w art. 105a ust. 3 – ustawy Prawo bankowe; w związku z tym Bank nie jest uprawniony do przetwarzania jego danych osobowych w Biurze,
- Bank podniósł, że wystąpiła przesłanka poinformowania Wnioskodawcy o okolicznościach wskazanych w art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe - poprzez wysłanie korespondencji do Wnioskodawcy listem poleconym; nie przedstawił jednak dowodów na jego doręczenie; nie ma dowodów, wskazujących na prawidłowe i skuteczne poinformowanie Wnioskodawcy wedle treści 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe; Bank takowych nie przedstawił; okoliczności skutecznego poinformowania Wnioskodawcy nie można zatem uznać za udowodnioną; sporządzenie i wysłanie pisma, nie jest równoznaczne z udowodnieniem jego prawidłowego doręczenia, skutkującego poinformowaniem Wnioskodawcy o zamiarze przetwarzania danych stanowiących tajemnicę bankową, bez jego zgody - na podstawie art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe; samo oświadczenie o wysłaniu korespondencji i przedstawienie jej kopii wraz z kopią listy korespondencji bankowej, wysłanej listem poleconym, nie stanowi dowodu na jej dostarczenie lub poinformowanie o jej treści adresata,
- w powszechnie obowiązujących przepisach nie sformułowano obowiązku wysłania informacji, o której mowa w art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe, w szczególnej formie; wybór formy przekazania odbiorcy komunikatu o zamiarze przetwarzania danych osobowych bez jego zgody należy zatem do podmiotu informującego; to ten podmiot wywodzi jednocześnie z powyższego skutki prawne; zatem to on musi wykazać, że poinformował Wnioskodawcę o zamiarze przetwarzania danych, stanowiących tajemnicę bankową, bez zgody - na podstawie art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe,
- powyższe stanowisko znajduje oparcie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2017 r. (sygn. akt II SA/Wa 1695/16 – dostępny - na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); w jego uzasadnieniu wskazano: " (...) samo potwierdzenie komputerowe w prawym górnym rogu pism "PRZESYŁKA NIESTEMPLOWANA, Data nadania 2015 - 08 - 07", nie stanowi potwierdzenia wysłania pism. Także zrzut ekranu komputerowego ww. aplikacji, z uwagi na "zakodowany" system zgromadzonych tam danych, bez głębszej analizy specjalistycznej (z zakresu informatyki), nie przedstawia wiarygodnego dowodu, iż poza wygenerowaniem przedmiotowych pism w istocie doszło do ich wysłania skarżącej. (...) Słuszne jest wprawdzie twierdzenie, że żaden przepis ustawy Prawo bankowe nie wymaga aby obowiązek informacyjny, o którym mowa w art. 105a ust. 3 tej ustawy, był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych - listów poleconych. Podkreślić jednak należy, iż w przypadku sporu ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej obowiązek informacyjny. (...) Wprawdzie w toku postępowania administracyjnego organ orzekający ocenił przedstawione przez Bank dokumenty, ale nie wynika z nich realizacja przez Bank (...) w stosunku do skarżącej obowiązku informacyjnego (wysłania, a nie tylko wygenerowania pism)"; jeśli więc oświadczenie posłano adresatowi listem albo innym sposobem porozumiewania się na odległość, składający powinien wykazać - np. za pomocą zwrotnego poświadczenia odbioru - doręczenie listu (telegramu) adresatowi; dowód nadania listu poleconego nie jest dowodem doręczenia go adresatowi,
- w niniejszej sprawie nie spełniono przesłanki z art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe, wedle którego Bank może przetwarzać stanowiące tajemnicę bankową informacje dotyczącą osób fizycznych bez ich zgody po wygaśnięciu zobowiązania, wynikającego z umowy - w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego; w toku postępowania, nie stwierdzono również okoliczności uprawniających Bank do przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy w oparciu o wskazaną podstawę prawną w powyższym celu,
- prowadzone przez organ postępowanie administracyjne ma na celu zbadanie zasadności skierowania pod adresem określonego podmiotu nakazu, odpowiadającego dyspozycji art. 58 ust. 2 RODO; służy on przywróceniu stanu zgodnego z prawem w procesie przetwarzania danych; wobec tego - korzystając z uprawnienia przewidzianego w lit. c wskazanego artykułu - nakazano Bankowi zaprzestanie przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy w stosownym zakresie.
W skardze Bank, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzucił wydanie skarżonej decyzji z naruszeniem przepisów:
- postępowania - art. 6, 7, 8 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.; upatrywano go w:
- niezastosowaniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego: praworządności, prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do władzy publicznej,
- przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów;
w konsekwencji błędnie przyjęto, że potwierdzenie nadania pisma listem poleconym nie stanowi dowodu poinformowania Wnioskodawcy o zamiarze przetwarzania jego danych osobowych bez jego zgody, w oparciu o art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe; jest to tymczasem dokument, mający moc dokumentu urzędowego - stanowi dostateczny dowód przekazania informacji - zgodnie z wymogami art, 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe,
- prawa materialnego - art. 105a ustawy - Prawo bankowe, poprzez jego błędną wykładnię; skotkowało to przyjęciem, że wykonanie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w powołanym przepisie, polega na skutecznym doręczeniu osobie fizycznej - po wygaśnięciu jej zobowiązania, wynikającego z umowy zawartej z bankiem - informacji o zamiarze przetwarzania jej danych osobowych bez jej zgody; prawidłowa interpretacja tego przepisu prowadzi natomiast do wniosku, że "poinformowanie" oznacza rzeczywiste umożliwienie zapoznania się z treścią informacji.
Wniesiono o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji,
- zasądzenie od organu na rzecz Banku zwrotu kosztów postępowania sądowego,
- zobowiązanie organu do wydania decyzji o oddaleniu skargi Wnioskodawcy w terminie wyznaczonym przez Sąd.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in.:
- organ błędnie ocenił fakt wysłania do Wnioskodawcy listami poleconymi informacji o zamiarze przetwarzania jej danych osobowych na podstawie art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe,
- nie można zgodzić się z wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzeniem, jakoby nie było innych - niż oświadczenie Banku - dowodów na poinformowanie Wnioskodawcy o treści art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe; Bank przedstawił dowód w postaci oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy I II wraz z potwierdzeniami nadania tych pism listami poleconymi (odpisy z pocztowej książki nadawczej); maję one moc dokumentu urzędowego; przesyłek poleconych - zaadresowanych na Wnioskodawcę - nie zwrócono; należy zatem przyjąć, że prawidłowo doręczono je adresatowi,
- wedle stanowiska Sądu Najwyższego, wyrażonego w wyroku z 17 marca 2010 r. (sygn. akt II CSK 454/09 opubl. w OSN 2010, Nr 10, poz. 142,): "jeżeli nadawca przesyłki rejestrowanej uiścił opłatę, otrzymał potwierdzenie nadania, a operator nie zwrócił mu tej przesyłki, można domniemywać, że została doręczona adresatowi. W związku z tym należy uznać, że dowód nadania przesyłki rejestrowanej stanowi domniemanie doręczenia jej adresatowi, który może je obalić, wykazując, że nie miał możliwości zapoznania się z jej treścią. Należy zwrócić uwagę, że regułą jest, iż przesyłki pocztowe, zwłaszcza rejestrowane, są doręczane. Brak doręczenia zwykle powodują szczególne okoliczności, np. niedostatki w obsłudze pocztowej, błędne zaadresowanie przesyłki, znana nadawcy nieobecność adresata w miejscu zamieszkania itp. Wykazanie istnienia takich okoliczności wystarczy do podważenia wiarygodności omawianego dowodu prima facie.", w świetle tego stanowiska zwrócono uwagę na następujące fakty:
- Bank wysłał zawiadomienia dotyczące wypowiedzenia zawartej z Wnioskodawcą Umowy I i II listami poleconymi z informacją wymaganą art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe na jego adres - wskazany w umowach z Bankiem; jednocześnie Wnioskodawca nigdy nie poinformował Banku o zmianach tego adresu i nie zakwestionował skuteczności doręczania wysyłanej na ten adres korespondencji;
- wysłanej do Wnioskodawcy korespondencji poleconej - gdzie znajdowała się zgodnie z art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe informacja o przetwarzaniu danych osobowych - nigdy nie zwrócono;
- Wnioskodawca nie wykazał w żaden sposób, że nie otrzymał wspomnianych listów poleconych lub że nie mógł się z nimi zapoznać; twierdził jedynie, że wspomnianych listów nie otrzymał,
- w świetle art. 17 ustawy z dnia z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 1041), należy przyjąć, że Bank dysponuje dowodami przekazania Wnioskodawcy informacji o zamiarze przetwarzania jego danych osobowych; przedstawił je organowi w toku postępowania; potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej - wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego - ma moc dokumentu urzędowego; przedłożony przez Bank dowód - w postaci odpisów z pocztowej książki nadawczej - wskazuje zatem jednoznacznie na spełnienie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe,
- przyznanie potwierdzeniu nadania przesyłki rejestrowej - wydanemu przez operatora wyznaczonego - mocy prawnej dokumentu urzędowego należy rozpatrywać przez pryzmat art. 76 § 1 K.p.a.; stanowi on, że dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone; potwierdzenie nadania przesyłki poleconej nie jest wprawdzie dokumentem urzędowym; ma jedynie "moc dokumentu urzędowego"; na zasadzie analogii do dokumentu tego należy stosować jednak domniemania, odnoszące się do dokumentów urzędowych - zgodności z prawdą oświadczenia uprawnionego podmiotu; wobec tego, jeśli Wnioskodawca kwestionuje skuteczność doręczenia mu przesyłek poleconych z Banku, powinien powołać dowody na te okoliczność; art. 76 § 3 K.p.a. umożliwia przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu, o którym mowa w art. 76 § 1 K.p.a.,
- w tym świetle nie zasługują na uwzględnienie argumenty organu - oparte na wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1695/16; będący podstawą orzekania w tamtej sprawie stan faktyczny istotnie różni się bowiem od tego w sprawie niniejszej; tam - jako dowód spełnienia obowiązku informacyjnego z art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe - przedstawiono jedynie wydruk komputerowy z adnotacją "PRZESYŁKA NIESTEMPLOWANA, Data nadania 2015 - 08 - 07"; bank nie dysponował zaś potwierdzeniem nadania listu przesyłką poleconą; podobne stany faktyczne (banki zachowywały jedynie informację w systemie informatycznym o przesyłce nadanej listem zwykłym) były podstawą do wydania decyzji organu z [...] grudnia 2018 r. oraz [...] grudnia 2018 r.,
- w niniejszej sprawie Bank przedstawił tymczasem wydruki z pocztowej książki nadawczej, wraz z oświadczeniami o wypowiedzeniu umów; nie zaś jedynie wydruk lub tzw. "zrzut z ekranu" swoich wewnętrznych systemów informatycznych, w których są generowane pisma,
- wobec treści art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe w niniejszej sprawie sporna jest jedynie przesłanka poinformowania Wnioskodawcy przez Bank o zamiarze przetwarzania dotyczących go danych, bez zgody; ustawodawca nie określił żadnych szczególnych wymogów formalnych, co do sposobu i treści realizacji tej powinności; niewątpliwie w każdym wypadku sposób ten powinien dawać sposobność potwierdzenia, że adresatowi umożliwiono zapoznanie się z informacją (tak. wyrok NSA o sygn. akt I OSK 3362/15 – dostępny w CBOSA),
- wykładnia językowa przesłanek wskazanych w art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe, a w szczególności słowa "poinformować", jednoznacznie wskazuje, że "poinformowanie" należy rozumieć jako rzeczywiste umożliwienie zaznajomienia się z informacją osobie, do której jest ona kierowana; potwierdza to znaczenie słowa "poinformować" wskazane w Słowniku Języka Polskiego PWN: poinformować to "udzielić informacji, powiadomić o czymś",
- prawidłowość poglądu Banku, co do wykładni art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe, potwierdza także stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z 10 marca 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 2037/19 - dostępny w CBOSA); w jego uzasadnieniu stwierdzono: "gdyby ustawodawca rzeczywiście chciał uzależnić możliwość przetwarzania danych osobowych, w warunkach o których mowa w art. 105a ust. 3 Prawa bankowego, od skutecznego doręczenia wspomnianej informacji - jak twierdzi organ nadzorczy - to takiego sfomułowania użyłby niewątpliwie wprost w omawianym przepisie.",
- analizując art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe nie można abstrahować od celu wprowadzenia uregulowanej tam możliwości przetwarzania danych bez zgody samego dłużnika; omawiany przepis ma umożliwić przekazywanie m.in. przez banki do Biura danych nierzetelnych dłużników - osób, które pomimo zaciągnięcia określonego zobowiązania wobec banku, nie wywiązują się z umowy i nie spłacają swojego zobowiązania przez okres dłuższy niż 60 dni; celem art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe nie jest więc ochrona nierzetelnego dłużnika, lecz sektora bankowego - tym samym uczciwych kredytobiorców - przed zaciąganiem kredytów lub pożyczek przez osoby, które nie regulują swoich zobowiązań lub czynia to ze znacznym opóźnieniem,
- przyjęcie zaproponowanej przez organ wykładni art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe prowadziłoby do istotnych nadużyć po stronie nierzetelnych dłużników; wypaczałoby sens regulacji, dając niewywiązującym się ze swoich zobowiązań osobom możliwość unikania ujawnienia informacji o nich w Biurze - poprzez proste uchylanie się od odbioru korespondencji; dłużnicy tacy mogliby każdorazowo zarzucać, że nie mogli zapoznać się z treścią pisma, jeśli zwrotne potwierdzenie odbioru nie zostałoby podpisane przez daną osobę osobiście,
- wykładnia przyjęta przez organ jest błędna także i z tego powodu, że - gdyby przyjąć ją za słuszną - w analogiczny sposób należałoby oczekiwać od każdego wierzyciela, że będzie wysyłał dłużnikowi wezwanie do zapłaty za potwierdzeniem osobistego odbioru lub doręczał do rąk własnych dłużnika; miałoby to ten skutek, że nierzetelny dłużnik - starający się uniemożliwić skuteczne dochodzenie roszczeń - uchylałby się od odebrania przesyłek; istotnie utrudniłoby to proces windykacji i dawało niezasadne przywileje osobom, niewywiązującym się ze swoich zobowiązań; w przedmiotowej sprawie informacje wysłano Wnioskodawcy razem z oświadczeniami o wypowiedzeniu Umów I i II; ten nigdy nie zakwestionował skuteczności wypowiedzenia umów, choć przecież brak doręczenia oświadczeń o tym, mógłby w teorii pozbawić wypowiedzeń skuteczności; wykładnia przyjęta przez organ prowadziłaby do tego, że także każde wypowiedzenie umowy należałoby wysyłać za potwierdzeniem odbioru lub doręczane do rąk własnych drugiej strony; stoi to w sprzeczności z przepisami dotyczącymi oświadczeń woli - w szczególności z art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) zwanej dalej "K.c.",
- przywołany przepis K.c. - ze względu na cywilnoprawny charakter stosunków pomiędzy Bankiem a Wnioskodawcą - dotyczy składania oświadczeń woli; wedle niego oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, następuje z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią; dojście oświadczenia woli do adresata tak, by mógł się zapoznać z jego treścią, polega na stworzeniu przez składającego takiej sytuacji, w której adresat oświadczenia może zapoznać się z nim w zwykłym toku czynności – rzeczywiste zapoznanie się nie ma natomiast znaczenia; nadanie listu poleconego (przesyłki rejestrowanej) obejmującego oświadczenie woli pozwala przyjąć w drodze domniemania faktycznego, że jego adresat mógł zapoznać się z jego treścią - tak powołany wyrok Sądu Najwyższego o sygn. akt II CSK 454/09,
- wedle poglądu przedstawionego przez organ, "poinformowanie'' w myśl art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe, sprowadza się tymczasem w zasadzie do udowodnienia przesłanki subiektywnej - "rzeczywistego poinformowania" dłużnika; idąc tym tokiem rozumowania należałoby przyjąć, że osiągnięcie celu powołanego przepisu - w postaci "poinformowania" - jest zależne jedynie od osoby, do której skierowana jest informacja, i w żaden sposób niezależne od Banku i jego starań w tym zakresie; innymi słowy - wedle organu - tylko od oświadczenia zainteresowanego należałoby uzależnić skutek poinformowania; nawet bowiem w wypadku wysłania informacji za potwierdzeniem odbioru lub kurierem doręczającym "do rąk własnych", dochodzi jedynie do pewnego uprawdopodobnienia "poinformowania" lub umożliwienia zapoznania się z informacją; adresat przesyłki ma w takiej sytuacji jedynie możliwość zapoznania się z informacją, jednak nie musi tego zrobić; rzeczywiście Wnioskodawca mógł - po odbiorze listów poleconych z Banku - nigdy nie otworzyć kopert z wypowiedzeniami umów i nie zapoznać się z informacją; przyjęcie jednak takiej interpretacji "poinformowania" zaprzeczałaby celowi przepisu art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe; nie tylko zatem wykładnia językowa danego przepisu, ale także funkcjonalna i celowościowa powinny decydować o przyjęciu obiektywnego rozumienia obowiązku poinformowania; nie powinno być wątpliwości, że w powołanym przepisie nie chodzi zatem o faktyczny rezultat, ale o zapewnienie realnej możliwości zapoznania się z informacją,
- [...] listopada 2018 r. Bank wysłał do Uczestniczki postępowania oświadczenie o wypowiedzeniu Umowy I, zawierające stosowną, wymaganą prawem informację o zamiarze przekazania jej danych osobowych do Biura; natomiast w wypadku Umowy II takie oświadczenie Bank wysłał [...] lutego 2018 r.; pisma skierowano na podany przez Wnioskodawcę adres do korespondencji; zobowiązał się on na bieżąco informować Bank o zmianie nazwiska, adresu lub miejsca pracy (tak – postanowienia Umów); Wnioskodawca nigdy jednak o zmianie adresu nie informował; zatem należy uznać, że wymienione wyżej oświadczenia wysłano na właściwy adres,
- wobec tego - wysyłając listy polecone z informacją o zamiarze przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy - Bank umożliwił mu zapoznanie się z tymi informacjami; w konsekwencji - po upływie 30 dni - Bank mógł przetwarzać dane osobowe Wnioskodawcy, bez jego zgody, w tym poprzez ich przekazanie do Biura; doszło bowiem do wymaganego art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe "poinformowania" podmiotu danych,
- w tym świetle organ nieprawidłowo zinterpretował art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe; w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że Bank nie miał podstaw do przetwarzania danych Wnioskodawcy bez jego zgody; w zakresie Umowy I i II Bank posiada niewątpliwie podstawę prawną przetwarzania danych osobowych w Biurze w oparciu o art. 6 ust.1 lit. f RODO w zw. z art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe, ale także w związku z art. 118 K.c. - przez okres przedawnienia roszczeń Banku wobec Wnioskodawcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Na poparcie swego stanowiska przywołano orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OSK 3362/15 i 2123/16 i 2514/17 – odstępne w CBOSA).
W dodatkowym piśmie procesowym (k. 45-47) Bank podtrzymał swoje stanowisko zwracając uwagę, że:
- organ nie kwestionuje trzech bezspornych faktów:
- nadania przesyłki listem poleconym,
- skierowania przesyłek listem poleconym na adres korespondencyjny wskazany przez Wnioskodawcę, do którego każdorazowej aktualizacji był zobowiązany poinformować,
- braku zwrotu przesyłki poleconej do nadawcy,
- Bank wysłał listy polecone, informujące Wnioskodawcę o zamiarze przetwarzania dotyczących go informacji, stanowiących tajemnicę bankową:
- dla Umowy II datowany na [...] lutego 2018 r. wysłany listem poleconym w dniu [...] lutego 2018 r.
- dla umowy I wysłany listem poleconym 19 listopada 2018 r.,
- kwestię doręczenia przesyłki poleconej i jej zwrotu w niniejszej sprawie regulował Regulamin świadczenia usług powszechnych, w wersji obowiązującej od 23 października 2018 r. do 27 maja 2020 r. (dalej jako "Regulamin") oraz przepisy ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo Pocztowe (Dz.U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.); art. 3 pkt. 22 tej ustawy definiował przesyłkę poleconą jako "listową będącą przesyłką rejestrowaną, przemieszczaną i doręczaną w sposób zabezpieczający Ją przed utratą
ubytkiem zawartości lub uszkodzeniem"; zasady odbioru przesyłek poleconych jako przesyłek rejestrowanych określał § 23 ust. 2 Regulaminu; wymagane było spełnienia czterech warunków; spośród nich najistotniejszymi są:
- ustalenie osoby uprawnionej do odbioru oraz sprawdzenie tożsamości odbiorcy, jeżeli nie jest znany doręczającemu osobiście,
- jeżeli takiej osoby nie ma pod adresem wskazanym na przesyłce, doręczający pozostawia adresatowi zawiadomienie o próbie doręczenia wraz ze wskazanym adresem placówki odbiorczej i terminem odbioru przesyłki lub o takiej możliwości informuje się adresata elektronicznie w formie SMS lub e-mail (§ 24 ust. 1 Regulaminu),
- jeżeli adresat nie zgłosi się w ten sposób po przesyłkę, zawiadamia się go powtórnie (§ 26 ust. 1 Regulaminu),
- dopiero jeżeli adresat lub inna uprawniona osoba nie zgłosi się po odbiór przesyłki rejestrowanej w terminie 14 dni - licząc od dnia następnego po pozostawieniu pierwszego zawiadomienia - następuje zwrot przesyłki do nadawcy (§ 26 ust. 2 Regulaminu),
- jeżeli zatem przesyłki nie zwrócono do nadawcy, zaś nadano ją na prawidłowy adres, należy uznać, że dotarła do adresata,
- są to dwa bezsporne elementy stanu faktycznego; łącznie muszą one prowadzić do wniosku, że Wnioskodawcę poinformowano o zamiarze przetwarzania jego danych bez zgody w bazie Biura,
- wobec zarzutu organu - oparcia argumentacji Banku jedynie na wysyłce informacji w formie listu poleconego - wskazano, że odwołano się przede wszystkim na ustawowej procedurze doręczenia listów poleconych oraz umożliwienia zapoznania się przez Wnioskodawcę z wymaganą informacją; wynika to z braku zwrotu przesyłki poleconej; zwrócono uwagę na wyrok, który zapadł w sprawie o stanie faktycznym bliźniaczo podobnym do rozpatrywanej sprawy, toczącym się między tymi samymi stronami postępowania (sygn. akt II SA/Wa 262/21 dostępny w CBOSA).
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.).
Sąd zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa materialnego w następstwie sformułowania mylnej oceny, jakoby w sprawie nie wystąpiły podstawy przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy, w myśl art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Prowadziło do naruszenia dyspozycji art. 58 ust. 2 lit. c RODO, gdzie przewidziano środki naprawcze - w razie uchybienia przepisom rozporządzenia w zakresie dopuszczalności przetwarzania danych osobowych. Miało to istotny wpływ na wynik sprawy. W zastępstwie wskazanych naruszeń bezpodstawnie zobowiązano bowiem Bank do usunięcia danych Wnioskodawcy w stosownym zakresie z bazy Biura.
W sprawie nie były w istocie sporne (kwestionowane przez organ) okoliczności faktyczne w jej istotnych kwestiach. Bank wysłał mianowicie do Wnioskodawcy listami poleconymi informacje o zamiarze przetwarzania jego danych osobowych wobec treści art. 105 ust. 3 ustawy - Prawo bankowe. Organ nie zaprzeczał także, że - jak oświadczył Bank - przesyłek nie zwrócono do nadawcy. Spór sprowadza się do tego, czy wysłanie odnośnych pism listem poleconym stanowi realizację powinności "poinformowania" klienta banku o zamiarze przetwarzania jego danych osobowych, co stanowi podstawę legalizacji przetwarzania danych. W sprawie bowiem bezsporne jest wystąpienie drugiej z przesłanek przetwarzania danych Wnioskodawcy - stosowne nieprawidłowości w wykonywaniu przezeń umów z Bankiem. Zresztą, gdyby nawet było to kwestionowane przez Wnioskodawcę, nie mógłby stanowić przedmiotu rozważań organu, który jest właściwego wyłącznie w sprawie ochrony danych osobowych, o ile - wedle stosownych ewidencji banku - występowały określone ustawą nieprawidłowości w realizacji umowy. Przedmiotem danego postępowania nie może być bowiem spór, co do istnienia zobowiązań, czy sposobu ich realizacji względem Banku. Kwestie te mogłyby być rozważane jedynie w stosownym postępowaniu, zainicjowanym przed sądem powszechnym. Tym niemniej dane okoliczność sprawy nie jest nawet sporna.
Organ trafnie wprawdzie opisał ramy faktyczne i prawne sprawy, przywołując treść stosownych regulacji, w tym art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe. W tej sytuacji powtarzanie jego wywodów - wcześniej zreferowanych - byłoby bezzasadne. Mylnie jednak wywiódł, jakoby w stanie faktycznym - jak ustalono - nie było podstaw dla uznania, że Wnioskodawcę "poinformowano" o zamiarze przetwarzania jego danych osobowych bez zgody, co czyni zadość wymaganiom, co do legalizacji takiego procesu. W danym zakresie trafne są wywody skargi, uzupełnione stanowiskiem przesłanym jako riposta do odpowiedzi na skargę organu. Z uwagi na szczegółowe uprzednie zreferowanie, powtarzanie sformułowanej tam argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną, z zastrzeżeniem zamieszczonym w końcowej części uzasadnienia. Tym samym Sąd w danym składzie podziela stanowisko prezentowane w powołanych przez Bank nieprawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 2037/19 oraz 262/21).
Odnosząc się do stanowiska organu należy dodać jedynie, co następuje.
Trafnie zauważa organ, że warunku "poinformowania" klienta banku o zamiarze przetwarzania jego danych osobowych bez zgody nie można jedynie domniemywać - tak analogiczne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz tezy, wyrażone w powołanych przez organ uzasadnieniach jego wyroków.
Odnosząc to do realiów rozpoznawanej sprawy należy jednak wskazać, że - jeżeli za wiarygodne uznać oświadczenie Banku, którego podstawę działania stanowi ustawa - Prawo bankowe, co do faktu braku zwrotu przesyłek poleconych, skierowanych do Wnioskodawcy (poza oświadczeniem nadawcy brak tu dowodu, w formie stosownego dokumentu) - okoliczność poinformowania Wnioskodawcy udowodniono - w myśl zasad wyrażonych w art. 75 § 1 i art. 80 K.p.a. (zasada swobody dopuszczania dowodów oraz racjonalnej ich oceny nie zaś formalizmu). W świetle wynikających z ustawy – Prawo pocztowe, wraz z trafnie przywołanymi przez Bank w dodatkowym piśmie postanowieniami Regulaminu, reguł obrotu przesyłkami przez operatorów pocztowych, pisma polecone doręcza się bowiem adresatowi (innej osobie uprawnionej) bądź zwraca nadawcy.
Skoro nie zakwestionowano dowodu nadania przesyłek do Wnioskodawcy, zaś oświadczenia osoby upoważnionej do reprezentowania Banku - jako generalnie instytucji zaufania publicznego – nie można uznać za niewiarygodne, w sprawie wystąpiła przesłanka "poinformowania" klienta banku - przewidziana art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe. Istnieje wobec tego podstawa przetwarzanie danych osobowych bez zgody Wnioskodawcy, w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Wykluczało to nałożenie przez organ na Bank obowiązku ich usunięcia - w ramach zastosowania środków naprawczych.
Zasadny jest więc zarzut naruszenie stosownych przepisów prawa materialnego, zakreślających warunki przetwarzania danych osobowych jak i stosowania środków naprawczych.
Trafnie zauważa organ, że nie byłaby dopuszczalna w danym zakresie pełna dowolność oceny, czy Bank czynił zadość powinności poinformowania osoby zainteresowanej. Prezentowana przezeń wykładnia art. 105 a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe, zakreślającego powinności banków w danym zakresie, jest jednak nazbyt rygorystyczna, co do wynikających z danej regulacji wymagań formalnych. W istocie - wedle stanowisko organu - niezbędne byłoby doręczanie stosownych pism za zwrotnym poświadczeniem odbioru, co nie wynika expressis verbis treści stosownych regulacji, ani też ogólnych reguł systemu prawnego w Polsce. Przyjęta przez organ koncepcja rozumienia regulacji zakłada zbyt daleko idącą ochronę interesu (w kontekście udostępniania danych osobowych) osób, które w istocie uchybiły swoim powinnościom, wynikającym z umów zawartych z bankami, kosztem bezpieczeństwa obrotu bankowego, któremu służy właśnie gromadzenie danych o klientach, których obsługa wiąże się ze znaczniejszym ryzykiem. Nie sposób zakładać, aby z woli prawodawcy mieli oni podlegać tak daleko idącej ochronie. Trafnie wywodzi Bank, że w istocie nawet uzyskanie potwierdzenia odbioru przesyłki nie stanowi wprost dowodu zapoznania się z przesłaną informacją przez zainteresowanego. Pojęcie "poinformowanie", użyte w art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe należy więc zrozumieć w kontekście realnego zapewnienia możliwości zapoznania się z treścią korespondencji. Czyni temu zadość przesłanie pisma przesyłką poleconą, jeżeli nie zostanie ona zwrócona nadawcy. Analogiczne stanowisko wyraził w powołanym przez Bank wyroku Sąd Najwyższy oraz Sąd tutejszy - w powołanych wcześniej orzeczeniach.
Chybione są natomiast zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie powinności właściwego wyjaśnienia sprawy. Żadne bowiem istotne okoliczności faktyczne nie są w niej sporne. W szczególności organ nie wskazywał, że wysłane przez Bank przesyłki z informacją o zamiarze przetwarzania danych osobowych bez zgody nie dotarły do Wnioskodawcy (jak twierdził sam zainteresowany), lecz jakoby brak dokumentu potwierdzającego doręczenia przesyłki wykluczał uznanie, aby go poinformowano - wedle wymagań art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe. Pogląd organu, co do prawidłowego rozumienia pojęcia "poinformowania", jest - w realiach rozpoznawanego stanu faktycznego - błędny.
Bezzasadny jest też zarzut skargi, jakoby orzekając w sprawie naruszono reguły art. 76 K.p.a., w kwestii mocy dowodowej dokumentów urzędowych. W istocie powoływany przez Bank dokument – gdzie potwierdzono nadania przesyłki - stanowi wyłącznie analogiczne do urzędowego potwierdzenie ich nadania, nie zaś odbioru. Jak wskazano, na okoliczność braku zwrotu przesyłki nie ma w sprawie urzędowego potwierdzenia. W realiach sprawy jak rozpoznawana wystarczający może być tu jednak oświadczenie osoby upoważnionej do reprezentacji Banku, że przesyłki nie zwrócono.
Nie ma też w sprawie znaczenia - podniesiona w końcowej części uzasadnienia skargi - kwestia ewentualnego istnienia innych podstaw przetwarzania przez Bank danych Wnioskodawcy - niż wobec treści art. 105a ust. 3 ustawy - Prawo bankowe (np. ewentualne roszczenia). Zaskarżone rozstrzygnięcie - co wynika z jego osnowy - dotyczyło wyłącznie powinności usunięcia danych klienta banku z zasobów Biura, przetwarzanych wobec określonej podstawy - dla stosownych celów.
Bezzasadność zarzutów w powyższym zakresie nie ma jednak znaczenia dla meritum rozstrzygnięcia w sprawie, gdzie zasadne było uchylenie skarżonego aktu.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 §. 1 pkt 1 lit. a ustawy z - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji, w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Do kosztów zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł, wpis sądowy od skargi - 200 zł oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Sąd nie uwzględnił wniosku Banku o zobowiązanie organu do wydanie rozstrzygnięcia określonej treści - wedle kompetencji przewidzianej art. 145a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie wystąpiły bowiem szczególne przesłanki dla skorzystania z tej nadzwyczajnej instytucji - pozostawionej uznaniu Sądu (tak użycie wyrazu "może"). Niemniej orzekając w sprawie organ będzie związany wyrażoną w niniejszym orzeczeniu oceną prawną.
-----------------------
19
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło