II SA/Wa 1547/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-14
Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Jacek Fronczyk, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który został przeniesiony do innej miejscowości na własną prośbę, a jego rodzina pozostała w poprzednim miejscu zamieszkania, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wyższej stawce (10,70 zł dziennie) przeznaczonej dla funkcjonariusza posiadającego rodzinę, czy też w niższej stawce (5,40 zł dziennie) przeznaczonej dla funkcjonariusza samotnego?Ratio decidendi
Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego ma na celu zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i jego rodziny w miejscu pełnienia służby. Jeśli rodzina funkcjonariusza nie zamieszkuje z nim w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, funkcjonariusz powinien być traktowany jako osoba samotna, a przysługujący mu równoważnik powinien być niższy (5,40 zł dziennie). Nie ma znaczenia, czy przeniesienie nastąpiło z urzędu, czy na własną prośbę.Stan faktyczny
Skarżący, J. G., funkcjonariusz ABW, został przeniesiony do innej miejscowości na własną prośbę. Jego rodzina pozostała w poprzednim miejscu zamieszkania, gdzie posiada dom. Szef ABW przyznał mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości 5,40 zł dziennie, uznając go za osobę samotną. Skarżący domagał się przyznania równoważnika w wyższej kwocie (10,70 zł dziennie), argumentując, że posiada rodzinę i nie może być traktowany jako osoba samotna. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Szefa ABW, skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sławomir Fularski, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za rok 2009 oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, działając na podstawie art. 106 ust. 1 w związku z art. 112 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 ze zm.) i § 6 pkt 1 w związku z § 3 ust. 1 pkt 2, § 8 ust. 1 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1000), przyznał J. G. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości 5,40 zł dziennie, począwszy od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] grudnia 2009 r.
J. G. powyższą decyzję uczynił przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie art. 106 ust. 1 w związku z art. 112 ww. ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, a także § 6 pkt 1 w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 i 2, § 8 ust. 1 i § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego, poprzez ich nieprawidłową interpretację i przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości 5,40 zł, zamiast w kwocie 10,70 zł dziennie. Zaznaczył, że będąc funkcjonariuszem w służbie stałej, został przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości nie z urzędu, lecz na własną prośbę, posiada rodzinę, a wobec tego nie może być uznany za osobę samotną, jak to błędnie uczynił organ, natomiast dom, który znajduje się w poprzednim miejscu pełnienia służby, i w którym zamieszkuje rodzina, uzyskał nie korzystając w tym zakresie z pomocy finansowej. Okoliczności te świadczą – jego zdaniem – o istnieniu podstaw do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości 10,70 zł dziennie, zważywszy że w roku 2011 otrzymał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w kwocie 10,70 zł dziennie, a nie 5,40 zł. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o przyznanie mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w prawidłowej wysokości.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, stosując art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 106 ust. 1 w związku z art. 112 ww. ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu i § 6 pkt 1 w związku z § 3 ust. 1 pkt 2, § 8 ust. 1 oraz § 10 ww. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku.
W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego ma służyć zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i jego rodziny w miejscu pełnienia służby. Skoro w przypadku J. G., przeniesionego na własną prośbę do pełnienia służby w innej miejscowości, jego rodzina nie przeniosła się wraz z nim do miejsca pełnienia służby, a pozostała w miejscowości, w której funkcjonariusz ma dom, w takiej sytuacji zainteresowanego należy traktować jako osobę samotną w miejscu pełnienia służby, w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, co sprawia, że stronie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w kwocie 5,40 zł dziennie, nie zaś w wysokości 10,70 zł, którą to kwotę może otrzymać jedynie funkcjonariusz posiadający rodzinę, zamieszkującą wraz z nim w miejscu pełnienia służby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję J. G. podniósł analogiczne zarzuty, jakie sformułował we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i wywodząc, że w jego przypadku równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego winien być mu przyznany w wysokości 10,70 zł dziennie, ponieważ posiadając rodzinę, nie może być traktowany jako osoba samotna, której przysługuje równoważnik w kwocie 5,40 zł dziennie. Skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących norm.
Udzielając odpowiedzi na skargę, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie, przedstawiając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumenty prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 ze zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Z przepisu tego wynika, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje funkcjonariuszowi, jeżeli ani on, ani jego rodzina nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Równoważnik pieniężny jest więc świadczeniem ekwiwalentnym, które ma rekompensować funkcjonariuszowi i jego rodzinie brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, ma zatem służyć zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i jego rodziny.
W rozpoznawanej sprawie jej istotą jest spór o wysokość przysługującego skarżącemu świadczenia w sytuacji, gdy jego rodzina zamieszkuje w miejscowości innej, niż miejsce pełnienia przez niego służby, która to miejscowość nie jest także miejscowością pobliską, w rozumieniu art. 102 ust. 2 ww. ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Skoro jednak – w myśl art. 106 ust. 1 przedmiotowej ustawy – świadczenie to ma służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i jego rodziny w miejscu pełnienia służby, to nie może budzić wątpliwości, że przesłanką wpływającą na wysokość świadczenia musi być fakt zamieszkiwania rodziny funkcjonariusza wraz z nim w miejscu pełnienia służby, ewentualnie w miejscowości pobliskiej.
Stosownie do treści § 3 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1000), wysokość równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wynosi dla funkcjonariusza w służbie stałej:
1) posiadającego rodzinę – 10,70 zł dziennie;
2) samotnego – 5,40 zł dziennie.
Przepis ten wskazuje, że inna jest wysokość równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla osoby samotnej, inna także dla osoby posiadającej rodzinę. Wychodząc z reguł wykładni celowościowej, jeśli ustawodawca wiąże prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego z koniecznością zapewnienia funkcjonariuszowi i jego rodzinie odpowiednich warunków mieszkaniowych, to w sytuacji, gdy funkcjonariusz w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej nie zamieszkuje z rodziną, nie można przyjąć, by wysokość przysługującego mu świadczenia była taka sama, jak w przypadku funkcjonariusza, który w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej zamieszkuje z rodziną. Istotne bowiem jest, że prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego zostało skorelowane zarówno z miejscem pełnienia służby, ewentualnie z miejscowością pobliską, jak i z osobą funkcjonariusza i jego rodziną. Skoro więc w miejscu pełnienia służby funkcjonariusz nie zamieszkuje z rodziną, ta sytuacja musi wpływać na wysokość przysługującego mu świadczenia, bowiem równoważnik ma rekompensować nie tylko jemu trudności wynikające z braku lokalu mieszkalnego, ale także jego rodzinie. Jeśli w miejscu pełnienia służby rodzina z nim nie zamieszkuje, to nie można mówić o konieczności rekompensowania jej niedogodności wynikających z braku lokalu mieszkalnego. W takich okolicznościach funkcjonariusza należy traktować jako osobę samotnie zamieszkującą w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Ze sprawy wynika, że J. G. pełni służbę w Delegaturze ABW w [...], do której został przeniesiony na jego wniosek z Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...]. Zainteresowany w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej nie ma lokalu mieszkalnego lub domu, natomiast w miejscowości [...] posiada lokal mieszkalny (dom), w którym zamieszkuje jego rodzina. Zatem rodzina funkcjonariusza ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i z tego też względu – jak należy wnioskować – nie zamieszkuje z nim w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W zaistniałym stanie faktycznym równoważnik za brak lokalu mieszkalnego jest więc świadczeniem przysługującym funkcjonariuszowi jako osobie samotnie zamieszkującej w miejscu pełnienia służby, ewentualnie w miejscowości pobliskiej, toteż jego wysokość – zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego – winna wynosić 5,40 zł dziennie. Nie ma przy tym znaczenia prawnego to, czy skarżący został do Delegatury ABW w [...] przeniesiony z urzędu czy na własną prośbę, wszak nie wpływa to na prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i jego wysokość.
Szef ABW właściwie ustalił wysokość przysługującego skarżącemu świadczenia, zatem podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu uchybień, co oznacza, że nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło