II SA/Wa 1549/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-05

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. Niemniej jednak, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu podlega ocenie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W niniejszej sprawie, z uwagi na trudną sytuację materialną skarżącej, przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Stan faktyczny
K. M. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, wskazując na swoją trudną sytuację materialną (niski zasiłek z GOPS, pomoc córki). Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano K. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać K. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. K. M. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania jej świadczenia w drodze wyjątku, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. U uzasadnieniu podała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania oraz ustanowić pełnomocnika, gdyż otrzymuje jedynie zasiłek z ośrodka pomocy społecznej, w kwocie 100 zł miesięcznie. Wskazała również, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zajmując ¼ domu, ale pomaga jej córka poprzez zakup żywności i lekarstw. Skarżąca oświadczyła też, że jest właścicielką domu o pow. około 150 m2 oraz nieruchomości rolnej o wielkości 1,34 ha przeliczeniowego, a ponadto nie posiada żadnego majątku. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na K. M. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi K. M. jest odmowa przyznania jej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy - prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna. Korzysta ona z pomocy finansowej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], w wysokości około 100 zł miesięcznie. Ponadto, jak wynika z zaświadczenia Wójta Gminy [...] z dnia 14 września 2009 r., przeciętny roczny dochód z posiadanego przez skarżącą gospodarstwa rolnego, za 2007 r., wyniósł 2.981 zł – średnio około 249 zł miesięcznie. W tej sytuacji w zakupieniu żywności i leków pomaga skarżącej córka. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło