II SA/Wa 1549/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-14
Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Maciejuk, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i wydać orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się (zasada reformationis in peius) w przypadku, gdy decyzja organu pierwszej instancji rażąco narusza prawo, mimo że strona wniosła odwołanie od innej decyzji dotyczącej kary dyscyplinarnej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i wydać orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się (zasada reformationis in peius), jeśli decyzja organu pierwszej instancji rażąco narusza prawo lub interes społeczny. W niniejszej sprawie, organ pierwszej instancji rażąco naruszył prawo, obniżając nagrodę roczną o 50%, podczas gdy zgodnie z prawem policjantowi, któremu wymierzono karę dyscyplinarną, nagroda roczna nie przysługuje w ogóle. Wniesienie skargi do sądu na orzeczenie dyscyplinarne nie wpływa na jego prawomocność.Stan faktyczny
M. K. został uznany winnym przewinień dyscyplinarnych i wymierzono mu karę obniżenia stanowiska służbowego. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji obniżył mu nagrodę roczną za 2017 r. o 50%. Komendant Główny Policji, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję obniżającą nagrodę i odmówił przyznania nagrody rocznej w całości, powołując się na prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. M. K. zaskarżył rozkaz Komendanta Głównego Policji, zarzucając naruszenie prawa na jego niekorzyść oraz przekroczenie terminów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania nagrody rocznej za 2017 r. - oddala skargę -
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., uchylił rozkaz personalny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. o obniżeniu M. K. nagrody rocznej za 2017 rok o 50 % i odmówił przyznania M. K. nagrody rocznej za rok 2017.
W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że orzeczeniem nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] listopada 2017 r. uznano [...] M. K. winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych i wymierzono mu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Powyższe orzeczenie Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji zostało utrzymane w mocy orzeczeniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2017 r.
Organ wskazał, że wnioskiem personalnym z dnia [...] marca 2018 r. Naczelnik Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji wystąpił do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji o obniżenie [...] M. K. nagrody rocznej za rok 2017 o 50%.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, na podstawie art. 110 ust. 1, ust. 5 pkt 2, ust. 6, ust. 8 pkt 1. ust. 8b pkt 1 i ust. 13 ustawy o Policji obniżył [...] M. K. nagrodę roczną przysługującą za 2017 rok o 50%. M. K. wniósł odwołanie, w którym zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej zmianę. Odwołujący się wskazał, że od orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2017 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprawa jest w toku, a zatem nie było zasadne obniżenie mu nagrody rocznej o 50%. Ponadto, zdaniem [...] M. K., obniżenie takie jest nieadekwatne do stwierdzonego uchybienia dyscyplinarnego, do którego nie doszło, bowiem został on pomówiony. Odwołujący się wniósł o wypłatę nagrody rocznej w pełnej wysokości i obniżenie jej dopiero w przypadku potwierdzenia przewinienia dyscyplinarnego przez sąd.
Komendant Główny Policji ponownie rozpatrując sprawę wskazał, że zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. Wskazał, że w myśl art. 110 ust. 5 cytowanej ustawy nagrodę roczną obniża się policjantowi, z zastrzeżeniem ust. 7, m.in. w przypadku: 2) naruszenia dyscypliny służbowej, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Obniżenie, o którym mowa w ust. 5, może nastąpić w granicach od 20% do 50% (art. 110 ust. 6 ustawy o Policji). Jednocześnie wskazał, że zgodnie z art. 110 ust. 7 ustawy o Policji nagroda roczna nie przysługuje policjantowi w przypadku: 3) popełnienia czynu, za który policjantowi wymierzono jedną z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 134 pkt 3-6. Ponadto art. 110 ust. 8 cytowanej ustawy stanowi, że obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił przestępstwo lub czyn, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, w art. 41 ust. 1 pkt 4 i 4a oraz ust. 2 pkt 2 i 8, a także w art. 134 pkt 3-6, lub otrzymał opinię, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 i 3, albo został zwolniony ze służby w przypadkach, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1, a jeżeli nagroda została już wypłacona - za rok, w którym: 1) postępowanie karne lub dyscyplinarne w tej sprawie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem lub 2)policjant został zwolniony ze służby.
Zgodnie natomiast z art. 110 ust. 8a okoliczności uzasadniające pozbawienie lub ograniczenie prawa do nagrody rocznej ustala się na podstawie orzeczeń i decyzji organów właściwych w sprawach karnych o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, w sprawach dyscyplinarnych oraz w sprawach dotyczących opiniowania policjantów, a także na podstawie dokumentacji prowadzonej w sprawach osobowych policjantów.
Komendant Główny Policji wskazał, że w omawianej sprawie postępowanie dyscyplinarne, wszczęte przeciwko [...] M. K., postanowieniem nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] kwietnia 2017 r., w związku z czynami popełnionymi w tym samym roku, zakończone zostało prawomocnie orzeczeniem nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] listopada 2017 r., utrzymanym w mocy przez Komendanta Głównego Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., o uznaniu policjanta winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe (zob. art. 134 pkt 4 ustawy o Policji).
W prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym [...] M. K. został uznany winnym popełnienia zarzucanych mu w tym postępowaniu czynów, za które wymierzona mu została kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, a zatem jedna z kar wskazanych w art. 134 pkt 3-6 ustawy o Policji.
Mając na uwadze fakt, że policjant popełnił czyn, za który wymierzono mu karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe w roku 2017, a więc karę wymienioną w art. 134 pkt 4 ustawy o Policji (w tym samym roku postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem), organ stwierdził, że nagroda roczna za rok 2017 [...] M. K. nie przysługuje. Organ podkreślił, że wniesienie skargi do Sądu na orzeczenie nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2017 r. nie powoduje, że orzeczenie to nie posiada waloru prawomocności.
Organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji przyznające nagrodę roczną za 2017 r. w wysokości 50 % stanowi rażące naruszenie nie tylko art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez jego zastosowanie, ale także art. 110 ust. 7 pkt 3 tej ustawy, ze względu na jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w przepisie tym ustawodawca wprost określił, jakie zdarzenia (w przedmiotowej sprawie popełnienie czynu, za który policjantowi wymierzono karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko - art. 134 pkt 4 ustawy o Policji), powodują, że policjantowi nagroda roczna za dany rok nie przysługuje (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Organ wskazał, że niniejsza decyzja, uchylająca rozkaz personalny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji, niewątpliwie jest dla [...] M. K. decyzją niekorzystną. Nie oznacza to jednak, że doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 139 k.p.a.. Wprawdzie w przepisie tym wprowadzono zakaz reformationis in peius, zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, jednakże ustawodawca wskazał również, że nie dotyczy to sytuacji, w której zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. stał się przedmiotem skargi M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił, że zaskarżony rozkaz personalny wydany został z rażącym naruszeniem prawa na niekorzyść skarżącego oraz po przekroczeniu terminów administracyjnych. Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz uchylenie w całości rozkazu nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji. W uzasadnieniu wskazał m.in., że Komendant Główny Policji naruszył art. 139 k.p.a., zaś Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji naruszył zasady art. 6 ustawy 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa. Skarżący podniósł, że w odwołaniu od rozkazu nr [...] wskazywał, że w rażący sposób już samo obniżenie nagrody rocznej uszczupla jego zasoby finansowe, teraz zwrot otrzymanej nagrody rocznej również w znaczący sposób obniży finanse skarżącego. Podniósł, że niesłusznie obniżono mu stanowisko służbowe, co znacząco uszczupliło budżet domowy. Wskazał, że to orzeczenie zaskarżone zostało do WSA w Warszawie. Skarżący wskazał też, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji została wydana po przekroczeniu terminów administracyjnych, czyli 30 dni. Podniósł, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej orzeczenia dyscyplinarnego przez Sąd nie należało brać pod uwagę tego orzeczenia dyscyplinarnego.
Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")
Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nie narusza prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wydając sporny rozkaz personalny, Komendant Główny Policji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie i ustalił stan faktyczny sprawy. W stosunku do skarżącego było prowadzone postępowanie dyscyplinarne. Zostało ono wszczęte postanowieniem nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] kwietnia 2017 r., a zakończone prawomocnym orzeczeniem Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymującym w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] listopada 2017 r., o uznaniu policjanta winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe zgodnie z art. 134 pkt 4 ustawy o Policji.
Okoliczność ta stała się podstawą do stwierdzenia przez organ odwoławczy, że nagroda roczna za rok 2017 M. K. nie przysługuje. W myśl art. 110 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. Jak wynika natomiast z treści art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji nagroda roczna nie przysługuje policjantowi w przypadku popełnienia czynu, za który policjantowi wymierzono jedną z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 134 pkt 3-6. Karą dyscyplinarną, zgodnie z brzmieniem przywołanego przepisu jest m.in. wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe.
Z przytoczonych przepisów wynika, że policjanta pozbawia się nagrody rocznej za rok kalendarzowy, w którym popełnił on czyn stanowiący podstawę do wymierzenia mu kary dyscyplinarnej, orzeczoną w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Obowiązek pozbawienia policjanta nagrody rocznej w takiej sytuacji powstaje z mocy prawa. Skoro skarżący został uznany za winnego i wymierzona została mu kara dyscyplinarna, to organ II instancji, będąc związany treścią art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji, nie miał innej możliwości, niż uchylić rozkaz Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji nr [...], jako wydany z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o Policji.
Dopuszczalność wydania decyzji merytoryczno-reformatoryjnej na niekorzyść skarżącego przewidziana została przez ustawodawcę wprost w przypadku gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Rozwiązanie to aprobowane jest od lat również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazał, że przepis art. 139 k.p.a. dopuszcza możliwość wydania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, o ile decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 1986 r., III SA 1398/85, ONSA 1987, nr 1, poz. 4).
W przedmiotowej sprawie Komendant Centralnego Biura Śledczego wydając rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. rażąco naruszył przepisy ustawy o Policji, decydując się na obniżenie skarżącemu nagrody rocznej o 50% w przypadku, gdy z treści art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji bezsprzecznie wynika, że taka nagroda skarżącemu nie przysługuje.
Odnosząc się do argumentacji skargi, należy wskazać, że wobec naruszenia przez organ I instancji jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasady legalizmu, nakładającej na organ obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa, w ocenie Sądu zasada reformationis in peius, nie została w niniejszym postępowaniu naruszona.
Należy również wskazać, że w świetle art. 135o ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, orzeczenie dyscyplinarne staje się prawomocne w dniu wydania orzeczenia przez organ odwoławczy. Jak wskazuje się w orzecznictwie fakt wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne orzeczenie dyscyplinarne nie ma wpływu na jego wykonalność, jak również nie tamuje wszczęcia i zakończenia innych postępowań, które są konsekwencją wymierzenia określonej kary dyscyplinarnej, w tym przypadku pozbawienia prawa do nagrody rocznej. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2016 r. I OSK 2362/15 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Należy więc zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia, orzeczenie dyscyplinarne nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. stanowiące podstawę faktyczną odmowy przyznania skarżącemu nagrody rocznej za 2017 r. było prawomocne.
Sąd nie znalazł zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
-----------------------
6
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło