II SA/Wa 155/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-26

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Anna Mierzejewska, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, jeśli został złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności sądu w toku postępowania, a nie zmianę prawomocnego orzeczenia. Złożenie takiego wniosku po prawomocnym wyroku jest sprzeczne z celem tej instytucji.
Stan faktyczny
Po prawomocnym oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi J. C. na decyzję Prezesa Rady Ministrów w sprawie renty specjalnej, skarżący złożył wniosek o wyłączenie dwóch sędziów z orzekania w tej sprawie. Sąd rozpoznał wniosek i postanowił go odrzucić.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o wyłączenie sędziego Eugeniusza Wasilewskiego oraz sędziego Sławomira Antoniuka.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o wyłączenie sędziego Eugeniusza Wasilewskiego oraz sędziego Sławomira Antoniuka w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2011 r. sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie renty specjalnej postanawia -odrzucić wniosek- Wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. C. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2011 r. sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie renty specjalnej. Powyższy wyrok jest prawomocny od dnia 21 kwietnia 2012 r. W piśmie oznaczonym datą 21 marca 2012 r., a wniesionym do Sądu w dniu 23 kwietnia 2012 r., J. C. wniósł o wyłączenie sędziego Eugeniusza Wasilewskiego oraz sędziego Sławomira Antoniuka od udziału w powyższej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r. poz. 270), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Ponadto Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 powołanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 19 cytowanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 cytowanej ustawy). Zgodnie natomiast z treścią art. 22 § 1 powołanej ustawy o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Należy zauważyć, że instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 oraz § 3 ustawy), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Wniosek o wyłączenie sędziego wnosi się w toku postępowania, ma on bowiem zagwarantować rozpoznanie sprawy przez bezstronny sąd. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało natomiast zakończone wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r. oddalającym skargę. Wyrok ten jest prawomocny do dnia 21 kwietnia 2012 r. W tej sytuacji stwierdzić należy, że wniosek o wyłączenie sędziego Eugeniusza Wasilewskiego oraz sędziego Sławomira Antoniuka jest niedopuszczalny. Zgłoszenie takiego wniosku nie ma bowiem na celu zagwarantowanie rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, a w istocie rzeczy zmierza do zmiany prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2012 r. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OZ 845/06, z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt II OZ 627/08 oraz z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1048/09, orzeczenia niepublikowane, orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Mając na uwadze treść przepisu art. 20 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma podstaw do żądania wyłączenia od orzekania sędziów w sprawie, która została już zakończona. Stąd też wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podlega odrzuceniu. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło