II SA/Wa 1550/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 03 października 2007r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2007 r.nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: odmówić przyznania M. Z. prawa pomocy. Skarżący M. Z., wnioskiem z dnia 28 września 2007r., złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do wniosku dołączył dokument zatytułowany "Zestawienie stałych przychodów i wydatków A. i M. Z.". Z wniosku wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz córką. Posiada mieszkanie przy ul. [...] w W., w którym mieszka obecnie wraz z rodziną, mieszkanie przy ul. [...] w W., które wynajmuje oraz mieszkanie w trakcie budowy - w P. Do posiadanych przedmiotów wartościowych skarżący zaliczył samochód marki Toyota Yaris rocznik 2005, po wypadku, o wartości około [...] zł. Jednocześnie skarżący wskazał, że na dochody rodziny składa się jego pensja z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł brutto (około [...] netto), zarobki żony w wysokości [...] zł brutto (około [...] zł netto) oraz wpływy z najmu mieszkania – [...] zł miesięcznie (po opłaceniu podatku –[...] zł). Natomiast do stałych miesięcznych wydatków skarżący zaliczył: * koszty związane z utrzymaniem mieszkania przy ul. [...] (czynsz, gaz energia elektryczna, telefon, ubezpieczenie mieszkania, dwa telefony komórkowe, opłata radiofoniczna), które łącznie wynoszą około [...] zł, * utrzymanie dwóch samochodów (wskazanej wcześniej Toyoty oraz Volkswagena Polo, rocznik 1998, dzięki którym skarżący dojeżdża do swoich klientów, a jego żona do pracy poza W.), które wynosi średnio [...] zł, * opłaty związane z mieszkaniem przy ul. [...] w wysokości około [...] zł, * spłatę kredytu bankowego na zakup mieszkania w P. w kwocie [...] zł, * opłaty związane z wykupieniem polis dla członków rodziny, w wysokości [...] zł, - koszty związane z koniecznością zapewnienia opieki nad małym dzieckiem, w kwocie [...] zł. Ponadto skarżący wyliczył, że na utrzymanie czterech osób (łącznie z opiekunką córki) pozostaje kwota około [...] zł, co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi ponad [...] zł na miesiąc. Skarżący wskazał, że w tej sytuacji nie ma środków, ani możliwości by je zaoszczędzić, na opłaty sądowe oraz adwokata. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy zauważyć, że jedynym czynnikiem, od którego ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270z późn. zm.) uzależnia możliwość przyznania wnioskującemu żądanej pomocy w ramach prawa pomocy jest kryterium materialne. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z obowiązującym prawem oraz utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy zbadać nie tylko stan majątkowy i sytuację materialną strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ale także wszystkich osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Pojęcie "stan majątkowy" nie jest przy tym tożsame z pojęciem "majątek". Jest ono pojęciem szerszym, zbliżonym zakresem do pojęcia "sytuacja majątkowa", które obejmuje również dochody i majątek osób prowadzących wspólnie z wnioskodawcą gospodarstwo domowe, co ma wpływ na jego możliwości finansowe. Należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Natomiast prawo pomocy wywodzi się z tzw. prawa ubogich, gdzie państwo przejmuje na siebie publiczne zadania socjalne, zmierzające do ograniczenia, a nawet wyeliminowania zjawiska biedy. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto należy wskazać, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, gdyż zwolnienie z kosztów sądowych nie prowadzi do ich zlikwidowania, a jedynie do ich przeniesienia na budżet państwa. W praktyce oznacza to, że ciężar finansowy związany z kosztami prowadzenia przez stronę postępowania przed sądem, będą musieli ponieść inni obywatele. Jednocześnie Sąd, jako dysponent środków publicznych odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Dlatego też zawsze należy ustalić, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. W niniejszej sprawie skarżący wskazał, że miesięczne dochody jego rodziny wynoszą netto około [...] zł. Z dołączonego do wniosku "Zestawienia stałych przychodów i wydatków (...)" rodziny wynika, że jej członkowie mają nie tylko zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe, ale poziom ich życia odbiega od stanu, który można nazwać biedą. Skarżący wraz z żoną posiadają trzy mieszkania, dwa samochody, polisy ubezpieczeniowe dla siebie i dziecka, a także ponoszą koszty związane z zapewnieniem małemu dziecku opieki w czasie, kiedy są w pracy. Oczywiście wszystko to wiąże się z wysokimi kosztami, ale fakt, że utrzymanie rodziny na takim poziomie pochłania wszystkie uzyskiwane dochody, nie oznacza, że skarżący może prowadzić postępowanie sądowe na koszt współobywateli. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż w jego sytuacji zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tego względu na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.