II SA/Wa 1550/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-25
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczące dochody i majątek (w tym kilka nieruchomości i samochód), ale wydatkuje je na różne cele, w tym na opiekę nad dzieckiem i spłatę kredytu, może zostać uznana za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest skierowane do osób znajdujących się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, które nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Posiadanie przez skarżącego i jego rodzinę dochodów netto około 7.500 zł miesięcznie, trzech mieszkań, samochodu oraz polis ubezpieczeniowych, a także ponoszenie kosztów związanych z opieką nad dzieckiem i spłatą kredytu, nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, gdyż nie wykazano, że podstawowe potrzeby życiowe rodziny nie są zaspokojone, a dostępne środki są w pełni wykorzystane na konieczne utrzymanie.Stan faktyczny
Skarżący M. Z. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Skarżący przedstawił szczegółowe zestawienie dochodów i wydatków swojej rodziny, wskazując na wysokie koszty utrzymania, spłatę kredytu i opiekę nad dzieckiem. Sąd zbadał sytuację materialną skarżącego, która była już wcześniej analizowana przez WSA i NSA.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania M. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: odmówić przyznania M. Z. prawa pomocy.
Skarżący M. Z., wnioskiem z dnia 18 lutego 2008 r., złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu, wystąpił ponownie w tej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do wniosku dołączył dokument zatytułowany "Zestawienie stałych przychodów i wydatków A. i M. Z.".
Skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz córką. Posiada mieszkanie przy ul. [...] o powierzchni 54 m2 w W., w którym mieszka obecnie wraz z rodziną, mieszkanie przy ul. [...] o powierzchni około 46 m2 w W., które wynajmuje oraz mieszkanie w trakcie budowy – w P. Do posiadanych przedmiotów wartościowych skarżący zaliczył samochód marki [...], po wypadku, o wartości około 20.000 zł. Jednocześnie skarżący wskazał, że na dochody rodziny składa się jego pensja z tytułu umowy o pracę w wysokości 4.600 zł brutto (około 3.000 netto), zarobki żony w wysokości 4.950 zł brutto (około 3.500 zł netto) oraz wpływy z najmu mieszkania - 1.200 zł miesięcznie (po opłaceniu podatku - 1000 zł). Natomiast do stałych miesięcznych wydatków skarżący zaliczył:
- koszty związane z utrzymaniem mieszkania przy ul. [...] (czynsz, gaz energia elektryczna, telefon, ubezpieczenie mieszkania, dwa telefony komórkowe, opłata radiofoniczna), które łącznie wynoszą około 640 zł,
- utrzymanie samochodu, dzięki któremu żona skarżącemu dojeżdża do pracy poza W., które wynosi średnio 930 zł,
- opłaty związane z mieszkaniem przy ul. [...] w wysokości około 350 zł,
- opłaty związane z mieszkaniem w P. – 430 zł
- spłatę kredytu bankowego na zakup mieszkania w P. w kwocie 1.600 zł,
- opłaty związane z wykupieniem polis dla członków rodziny, w wysokości 310 zł,
- koszty związane z koniecznością zapewnienia opieki nad małym dzieckiem, w kwocie 1.400 zł. Ponadto skarżący wyliczył, że na utrzymanie czterech osób (łącznie z opiekunką córki) pozostaje kwota około 1.700 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi ponad 400 zł na miesiąc. Skarżący wskazał, że w tej sytuacji nie ma środków, ani możliwości by je zaoszczędzić, na opłaty sądowe oraz adwokata.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy zauważyć, że jedynym czynnikiem, od którego ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uzależnia możliwość przyznania wnioskującemu żądanej pomocy w ramach prawa pomocy, jest kryterium materialne.
Przyznanie tego prawa w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Natomiast pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych.
Sytuacja materialna skarżącego w niniejszej sprawie została już zbadana zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jak i – na skutek zażalenia skarżącego – przez Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił zażalenie, uznając, iż sytuacja materialna skarżącego nie daje podstaw do przyznania mu prawa pomocy.
Z uwagi na ponownie złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy po otrzymaniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od złożonej skargi, należało zbadać, czy sytuacja majątkowa skarżącego zmieniła się od czasu złożenia pierwszego wniosku i zbadaniu go przez Sąd.
Z obecnie złożonego wniosku wynika, że sytuacja rodzinna i majątkowa M. Z. nie uległa zmianie.
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący wskazał, że miesięczne dochody jego rodziny nadal wynoszą netto około 7.500 zł. Natomiast fakt, że wszystkie uzyskiwane dochody zostały zagospodarowane na rzeczy ważne dla rodziny nie oznacza, że są one przeznaczone tylko na jej konieczne utrzymanie, tzn. na utrzymanie mieszkania (jednego) oraz podstawowe środki do życia (jedzenie i np. leki). Z dołączonego do wniosku "Zestawienia stałych przychodów i wydatków (...)" rodziny wynika, że jej członkowie mają nie tylko zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe. Skarżący wraz z żoną posiada trzy mieszkania, samochód, polisy ubezpieczeniowe dla siebie i dziecka, a także ponosi koszty związane z zapewnieniem małemu dziecku opieki w czasie, kiedy rodzice są w pracy. Oznacza to, że to skarżący wraz z żoną decyduje na co wydać zarobione pieniądze po za zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych rodziny. I chociaż wszystkie dostępne środki są w pełni wykorzystane dla jak najlepszego funkcjonowania rodziny, nie jest możliwe przyznanie skarżącemu prawa pomocy w sytuacji, gdy łączne dochody przekraczają wielokrotnie kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę, ponieważ brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.
Również wielość prowadzonych spraw, co - jak skarżący twierdzi - "wyczerpało rodzinne zasoby", nie zmienia na tyle sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny, aby można było pozytywnie rozpoznać złożony wniosek. Jednocześnie argumenty, dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, podnoszone przez skarżącego we wniosku, nie mogą być brane pod uwagę na tym etapie postępowania.
Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż w jego sytuacji zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z tego względu na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło