II SA/Wa 1551/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Anna Mierzejewska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku R. M. z dnia [...] maja 2012 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., cofającej ww. pozwolenie na broń palną myśliwską, domówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podał, że wskazaną wyżej decyzją [...] Komendant Wojewódzki Policji cofnął R. M. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Decyzja ta, zawierająca prawidłowe pouczenie co do sposobu i terminu wniesienia odwołania została wysłana do strony drogą pocztową. Przesyłkę awizowano dwukrotnie w dniach 27 lutego i 6 marca 2012 r. z powodu nieobecności adresata, zawiadomienie o jej nadejściu umieszczono w skrzynce listowej, a przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej. Przesyłka nie została podjęta w terminie. Organ pierwszej instancji stwierdził, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 44 k.p.a. dotyczące tzw. fikcji prawnej doręczenia i przyjął, że przesyłka została doręczona stronie w dniu 12 marca 2012 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 26 marca 2012 r. We wniosku o przywrócenie terminu złożonym przez stronę w dniu [...] maja 2012 r. w siedzibie organu pierwszej instancji, zainteresowany wyjaśnił, że w okresie od [...] lutego do końca marca 2012 r. z powodów rodzinnych przebywał poza miejscem zamieszkania i z tego względu nie odebrał żadnej korespondencji oraz nie zapoznał się z przedmiotową decyzją. Z jej treścią zapoznał się dopiero w dniu [...] maja 2012 r. w siedzibie KPP w K. W związku z tym zainteresowany, powołując się na niezawiniony przez niego brak możliwości odniesienia się do decyzji cofającej pozwolenie na broń oraz zagwarantowane przez Kodeks postępowania administracyjnego prawa strony, wniósł jak na wstępie. Dodatkowo zarzucił przedmiotowej decyzji, że jest pozbawiona podstaw prawnych w świetle wydanej w tej samej sprawie decyzji [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Komendant Główny Policji wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., do przywrócenia uchybionego terminu dla dokonania czynności procesowej niezbędne jest spełnienie łącznie czterech warunków: – zainteresowany uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu, – złoży wniosek o przywrócenie terminu, – prośba ta zostanie wniesiona w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, – wraz z prośbą zostanie dokonana czynność, dla której został określony termin. W ocenie organu strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. O braku winy w nieterminowym dokonaniu czynności można bowiem mówić w przypadku, kiedy jej dokonanie było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Taką przeszkodą w myśl utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych jest np. nagła choroba, powódź, pożar, które to zdarzenia uniemożliwiają dokonanie czynności osobiście przez stronę lub na jej zlecenie przez osobę trzecią. Ponadto na stronie ciąży obowiązek szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej, a zatem nawet lekkie niedbalstwo nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu. Organ podkreślił, że przedłużająca się ze względów rodzinnych nieobecność strony w miejscu zamieszkania, nie może usprawiedliwiać uchybienia terminu. Strona miała bowiem świadomość, iż w jej sprawie toczy sę postępowanie administracyjne, gdyż otrzymała zawiadomienie o wszczęciu postępowania i pouczenie o przysługujących jej prawach, z których skorzystała zapoznając się w dniu [...] lutego 2012 r. z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Planując zaś dłuższą nieobecność w miejscu zamieszkania, mogła o tym fakcie powiadomić organ w dniu [...] lutego 2012 r. lub później bądź też ustanowić pełnomocnika. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. M. ponownie wskazał, że z uwagi na przedłużającą się i uzasadnioną względami rodzinnymi nieobecność w domu w okresie od [...] lutego do maja 2012 r., nie odebrał żadnej korespondencji dotyczącej sprawy pozwolenia na broń. W konsekwencji nie mógł zapoznać się z treścią wydanej decyzji i ustosunkować się do niej. Przedmiotowa decyzja z dnia [...] lutego 2012 r. została mu przedstawiona w Komendzie Powiatowej Policji w K. w dniu [...] maja 2012 r. bez możliwości sporządzenia odpisu. Skarżący stwierdził, że z uwagi na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania oraz gwarancje dla strony wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego, przywrócenie terminu jest zasadne. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). W powołanym przepisie zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, a mianowicie: 1. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, 2. wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, 3. dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4. dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się w dniu [...] maja 2012 r. z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2012 r. Dochował siedmiodniowego terminu do wniesienia prośby, liczonego od ustania przyczyny uchybienia terminu, bowiem o przedmiotowej decyzji dowiedział się w dniu [...] maja 2012 r. Dopełnił też czynności, której terminowi uchybił, gdyż w piśmie zawierającym prośbę o przywrócenie terminu sformułował zarzuty w stosunku do decyzji z [...] lutego 2012 r., które należy uznać za odwołanie. Rozważenia wymaga natomiast kwestia spełnienia przez skarżącego przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96 niepubl.). A contrario zatem, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem, Gdańsk 2000, s. 160). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się więc np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Opisane stanowisko znajduje też potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r. (FZ 13/04, niepubl.), zgodnie z którym "kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (...). Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy (...). Wyjeżdżając na urlop skarżący bądź to powinien powiadomić sąd o czasowej nieobecności bądź to ustanowić pełnomocnika". Jakkolwiek cytowane postanowienie odnosi się do kwestii przywrócenia terminu w postępowaniu sądowym, to jednak przesłanka braku winy w uchybieniu terminu jest wspólna dla różnych procedur, tak sądowych, jak i procedury administracyjnej. Biorąc pod uwagę powyższe poglądy, które Sąd w pełni podziela, należy stwierdzić, że skarżący nie dochował należytej staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] lutego 2012 r., został on pouczony o obowiązku zawiadomienia organu prowadzącego postępowanie o każdej zmianie swego adresu oraz poinformowany, że w razie zaniedbania wskazanego obowiązku, doręczenie pisma na dotychczasowy adres ma skutek prawny (art. 41 k.p.a.). Skarżący wiedział również, że planowany jest termin zakończenia prowadzonego postępowania w sprawie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, bowiem został pouczony o prawie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań i z prawa tego skorzystał w dniu [...] lutego 2012 r. Wyjeżdżając zatem z miejsca swego zamieszkania z powodów rodzinnych i nie informując o tym fakcie organu prowadzącego postępowanie, godził się co najmniej na skutki prawne wynikłe z takiego zachowania, w tym na doręczanie pism na dotychczasowy adres. Decyzja, którą organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] lutego 2012 r. również została przesłana na wskazany adres, była dwukrotnie awizowana w dniach 27 lutego i 6 marca 2012 r., zawiadomienie o nadejściu przesyłki i możliwości jej podjęcia umieszczono w skrzynce listowej, a przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej. Zasadne było więc przyjęcie, że przesyłka została skutecznie doręczona z zastosowaniem określonej w art. 44 k.p.a. tzw. fikcji prawnej doręczenia w dniu 12 marca 2012 r. W tych okolicznościach nie sposób uznać, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, nie było zawinione przez skarżącego. Wobec tego Komendant Główny Policji prawidłowo przyjął, że brak jest podstaw do przywrócenia przedmiotowego terminu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.