II SA/Wa 1554/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-21
Skład orzekający: Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia specjalnego, która jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, strona skarżąca jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych i czy przysługuje jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli jej sytuacja materialna nie jest na tyle trudna, aby uniemożliwić dostęp do sądu?Ratio decidendi
Skarżący jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia specjalnego, ponieważ jest to sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. Jednakże, wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwiałaby mu poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochód na osobę w dwuosobowym gospodarstwie domowym, po odliczeniu stałych wydatków, pozostawiał wystarczającą kwotę na pokrycie kosztów.Stan faktyczny
R. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów dotyczącą odmowy przyznania świadczenia specjalnego. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym. Skarżący pozostaje w dwuosobowym gospodarstwie domowym z żoną, a ich łączny miesięczny dochód wynosi 2.936 zł. Skarżący ponosi miesięczne wydatki w wysokości około 994,86 zł. Małżonkowie posiadają majątek w postaci części domu i nieruchomości rolnej.Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Odmówiono ustanowienia radcy prawnego. 3. Odmówiono ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia radcy prawnego, 3. odmówić ustanowienia adwokata.
R. M. wniósł na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy niniejsza sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest
zatem w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw.
z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na podstawie informacji zawartych w urzędowym formularzu wniosku
o przyznanie prawa pomocy oraz znajdującej się w aktach postępowania administracyjnego kserokopii decyzji ZUS o waloryzacji emerytury R. M.
z [...] marca 2009 r. ustalono, co następuje.
Skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Na stały miesięczny dochód w łącznej wysokości 2.936 zł składa się emerytura uzyskiwana przez skarżącego (1.496 zł) i emerytura uzyskiwana przez żonę (1.440 zł). Wnioskodawca ponosi, zgodnie z oświadczeniem, stałe miesięczne wydatki w łącznej wysokości około 994,86 zł, na które składają się: koszty opału, energii elektrycznej, wody, lekarstw, wywozu nieczystości oraz miesięczna rata kredytu w wysokości 144,86 zł, z tytułu zakupu pościeli zdrowotnej. Majątek żony wnioskodawcy stanowi ½ domu o powierzchni 140,82 m2 oraz 1,205 ha nieruchomości rolnej. Majątek wspólny małżonków stanowi lokal mieszkalny o powierzchni 70,41 m2. Wnioskodawca i jego żona nie mają oszczędności.
Prawo pomocy powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy.
Dochód w 2-osobowym gospodarstwie domowym wynosi łącznie 2.936 zł,
a zatem na jedną osobę w rodzinie przypada miesięcznie kwota 1.468 zł. Choć stałe miesięczne opłaty stanowią prawie 1/3 uzyskiwanych dochodów, to po dokonaniu tych opłat (994,86 zł) do dyspozycji wnioskodawcy nadal pozostaje kwota 1.941,14 zł.
Biorąc pod uwagę wysokość tej kwoty, stwierdzić należy, że skarżący
nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 2 i 3 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło