II SA/Wa 1554/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-21

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ponoszenia tych kosztów, a jednocześnie może ubiegać się o ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone jako zbędne, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ponoszenia tych kosztów. Jednocześnie, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego zastępstwa bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
L. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący przedstawił trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody, konieczność samotnego wychowywania syna oraz posiadanie niewielkiego majątku. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano L. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku L. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać L. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. L. G. pismem z dnia 26 lutego 2017 r. wniósł o przyznanie mu adwokata w niniejszej sprawie. Powyższy wniosek uzupełnił, składając formularz PPF, w którym wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podniósł, że jego sytuacja jest bardzo trudna: samotnie wychowuje syna (ur. w 2000 r.), który obecnie uczęszcza do technikum w [...], jest osobą schorowaną, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a jego dochód stanowi zasiłek stały w wysokości 261 zł, świadczenie rodzinne w kwocie 193 zł, świadczenie na syna z programu 500 + oraz alimenty na syna w kwocie 400 zł. Nadto oświadczył, że posiada dom o powierzchni 47 m2 oraz 0,45 ha lasu, nie posiada oszczędności. Wskazał, że do stałych kosztów utrzymania należą opłaty za ubezpieczenie domu - 49 zł miesięcznie, opłaty za telefon i internet - 84,66 zł miesięcznie, opłaty za energię elektryczną - 270,78 zł, opłaty za wodę - 53,92 zł, podatek od nieruchomości - 47 zł rocznie. Do wniosku zostały dołączone kserokopie dokumentów, dotyczących sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika - radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku, kserokopii załączonych dokumentów oraz akt administracyjnych, skarżący jest osobą schorowaną, od wielu lat samotnie wychowuje syna, oprócz małego domu i lasu o powierzchni 0,45 ha, nie posiada majątku ani oszczędności. Łączna kwota otrzymywanych dochodów wynosi 1.354 zł (w tym świadczenie 500+), co oznacza, że średnio na osobę w rodzinie przypada po 677 zł miesięcznie. W konsekwencji należy uznać, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i syna. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło