II SA/Wa 1559/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Adam Lipiński, Protokolant apl. prok. Radosław Kłos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi R. S. na orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego - oddala skargę - Komendant Rejonowy Policji [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2004 r., wydanym na podstawie art. 135j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), orzekł wobec [...] R. S. – [...] Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej Komendy Rejonowej Policji [...] karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe za to, że: 1. W dniu 25 listopada 2003 r. nie wykonał polecenia służbowego Zastępcy Naczelnika Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej Komendy Rejonowej Policji [...] i samowolnie wykonywał dalsze czynności w postępowaniu przygotowawczym [...], czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) w zw. z § 13 pkt 1 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. 2. W dniu 26 listopada 2003 r. przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że poprzez zasłonięcie wybranych treści widniejących na oryginale pisma przewodniego do [...] z dnia [...] listopada 2003 r. [...], a następnie wykonanie kserokopii tak przygotowanego pisma, wytworzył je w celu dalszego użycia i zamiar ten zrealizował, wysyłając je później do adresata bez wiedzy i zgody przełożonych, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 5 z późn. zm.) w zw. z § 13 pkt 5 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. 3. W dniu 9 stycznia 2004 r. przekroczył swoje uprawnienia, w ten sposób, że w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym [...] poprzez wykonanie kserokopii pisma, wysłanego już wcześniej do [...], wytworzył nowe pismo w celu dalszego użycia i zamiar ten zrealizował, wysyłając je później powtórnie do adresata bez wiedzy i zgody przełożonych, a czynem tym spowodował wydłużenie toku trwania przedmiotowego postępowania, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 2002 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z póz. zm.) w zw. z § 13 pkt 1 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. 4. W dniu 9 stycznia 2004 r. przekroczył swoje uprawnienia, w ten sposób, że w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym [...] poprzez wykonanie kserokopii pisma, wysłanego już wcześniej do [...], wytworzył nowe pismo w celu dalszego użycia i zamiar ten zrealizował wysyłając je później powtórnie do adresata bez wiedzy i zgody przełożonych, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 2002 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.). 5. W okresie od dnia 25 listopada 2003 r. do dnia 2 lutego 2004 r., prowadząc postępowanie przygotowawcze [...], polecenia służbowe przełożonych oraz wytyczne prokuratora wykonywał w sposób opieszały, z pominięciem kolejnych terminów ich realizacji, co spowodowało bezzasadne wydłużenie toku trwania przedmiotowego postępowania, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) w zw. z § 13 pkt 1 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości świadczy, iż obwiniony naruszył dyscyplinę służbową określoną w treści zarzutów. [...] R. S. przesłuchany jako obwiniony przyznał się do popełnienia wszystkich zarzucanych mu czynów i złożył na temat każdego z nich obszerne wyjaśnienia, w trakcie których wyraził skruchę i szczery żal, co wraz z jego dotychczasową niekaralnością oraz wskazanymi pobudkami działania należało uznać jako okoliczności łagodzące, wpływające na orzeczony wymiar kary. Przy wymierzaniu kary wzięte zostały również pod uwagę okoliczności zaostrzające jej wymiar, tj. [...] staż służby w Policji i prawie ten sam w pionie dochodzeniowo-śledczym oraz zdobyta przy tym wiedza i doświadczenie zawodowe wymienionego policjanta również w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej, a także jego negatywna opinia służbowa wydana przez przełożonego oraz spowodowanie zakłócenia prawidłowego toku realizowanych postępowań przygotowawczych. Swoim postępowaniem obwiniony spowodował naruszenie autorytetu swoich przełożonych w oczach prokuratorów nadzorujących tok prowadzonych postępowań przygotowawczych, i tym samym wzbudził w nich negatywną ocenę pracy całej jednostki, a swym zachowaniem mógł jednocześnie przyczynić się do rozluźnienia dyscypliny służbowej wśród innych funkcjonariuszy. W wyniku odwołania, w którym [...] R. S. podniósł m.in., iż przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i złożył obszerne wyjaśnienia, gdyż sądził, że przyczyni się to przynajmniej do złagodzenia kary, sprawę rozpoznawał Komendant [...] Policji w [...], który orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu podano, iż przy rozpatrywaniu sprawy wyższy przełożony dyscyplinarny wziął pod uwagę zarówno stan prawny, jak i faktyczny istniejący w chwili rozpatrywania odwołania. Uwzględniając dyspozycję art. 135m ust. 1 ustawy o Policji do zbadania zaskarżonego orzeczenia Komendanta Rejonowego Policji [...] została powołana komisja. W sprawozdaniu z dnia [...] czerwca 2004 r. komisja stwierdziła, że [...] R. S. nie zrozumiał znamion strony przedmiotowej zarzucanych mu czynów, w treści których przełożony dyscyplinarny w sposób wyraźny wyartykułował niewykonanie poleceń służbowych w odniesieniu do czynów objętych zarzutami z pkt. 1 i 5 oraz przekroczenie swoich uprawnień w odniesieniu do czynów objętych zarzutami z pkt. 2, 3 i 4. W sposób analogiczny zinterpretował treści zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Argumenty przywołane przez skarżącego w złożonym odwołaniu były przedmiotem czynności dowodowych, a także kompleksowej oceny organu orzekającego w I instancji. Zarzutem z pkt. 1 [...] R. S. obwiniono o niewykonanie polecenia służbowego przełożonego, a zarzutem z pkt. 2 o przekroczenie swoich uprawnień. Oba zarzuty dotyczą postępowania przygotowawczego [...]. Powołanie się obwinionego na omyłkowe wysłanie akt tej sprawy do prokuratury odnosi się jedynie do czynności podjętej przez skarżącego już po popełnieniu przewinienia, a będącą kontynuacją nieprzestrzegania dyscypliny służbowej. Komisja uznała argumentację obwinionego w przedmiotowej materii za bezzasadną Zarzuty z pkt. 3 i 4 dotyczą przekroczenia uprawnień przez [...] R. S. przy realizowaniu czynności w postępowaniach przygotowawczych [...] i [...], a oświadczenie skarżącego, iż nie spowodował przedłużenia toku trwania czynności w jednym z tych postępowań, jest niezgodne z ustalonym wcześniej stanem faktycznym. Zgromadzony w tym przedmiocie materiał dowodowy, w postaci wypisu pokontrolnego prokuratora nadzorującego postępowanie przygotowawcze [...] jednoznacznie wskazuje, że obwiniony pewne czynności mógł wykonać wcześniej, a tym samym skrócić tok tegoż postępowania. W ocenie komisji, również i ta argumentacja odnosi się tylko do następstwa naruszenia przez obwinionego dyscypliny służbowej Komisja wskazała, że wyjaśnienia [...] R. S., przedstawione w odwołaniu dot. okoliczności związanych z wysłaniem pism-monitów w wymienionych wyżej postępowaniach przygotowawczych, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, co znajduje odzwierciedlenie w sprawozdaniu z przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego i w ocenie komisji stanowią kolejną wersję wydarzeń opisanych wcześniej przez skarżącego w notatce służbowej, a następnie zrelacjonowanych w toku przesłuchania w charakterze obwinionego. W zakresie oświadczeń skarżącego odnoszących się do zarzutu z pkt. 5 komisja uznała, iż kwestie te zostały już rozpatrzone w postępowaniu dyscyplinarnym i nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Ponadto, zgodnie z dyspozycją art. 132b ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji każdy z obwinionych policjantów odpowiada w granicach swojej winy, niezależnie od pozostałych osób. W świetle powyższego, zwrócenie uwagi przez skarżącego na sposób zakończenia postępowania dyscyplinarnego prowadzonego równolegle przeciwko [...] R. B., w ocenie komisji, wynika jedynie z chęci wskazania wymienionego policjanta, jako współwinnego zaistniałych zaniedbań w przedmiotowym postępowaniu przygotowawczym, a tym samym z dążenia obwinionego do uzyskania złagodzenia wymiaru kary w postępowaniu odwoławczym. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że nie zapoznawał się z uzyskaną dla potrzeb tego postępowania negatywną opinią komisja stwierdziła, że obwiniony miał taką możliwość zapoznając się z aktami postępowania dyscyplinarnego. W ocenie komisji popełnienie czynów objętych zarzutami zostało dowiedzione [...] R. S. w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Skarżący we wniesionym odwołaniu nie wskazał żadnych nowych faktów i okoliczności, które nie byłyby znane organowi orzekającemu oraz mogących mieć wpływ na zmianę oceny materiału dowodowego, a tym samym, na zgodną z jego wolą zmianę sentencji zaskarżonego orzeczenia. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności wniosek komisji o utrzymanie w mocy przez działającego jako organ II instancji Komendanta [...] Policji w [...] zaskarżonego orzeczenia Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] maja 2004 r., został uznany za zasadny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. S. zarzucił powyższemu orzeczeniu naruszenie: 1. art. 132 ust. 3 pkt 1, 2 i 3 w zw. z art. 132a ustawy o Policji przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, 2. art. 134h ust. 1 powołanej ustawy przez brak jego zastosowania i tym samym orzeczenie kary dyscyplinarnej niewspółmiernej do przyjętego przewinienia i stopnia zawinienia. Wskazując na powyższe podstawy, wnosił o uchylenie orzeczeń organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przewinienie dyscyplinarne jest, w myśl art. 132 ustawy o Policji, czynem polegającym na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków. Czyny, które mu zarzucono nie mają takich cech. Jeżeli nawet przyjąć, że analiza czynności wykonywanych w prowadzonych przez niego postępowaniach pozwalała na stwierdzenie "wyszukanych usterek", to nie mają one charakteru przewinienia dyscyplinarnego, a jedynie są wynikiem błędu, a nie świadomego i celowego postępowania w sposób sprzeczny z poleceniami przełożonego. Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i odnosząc się do zarzutów skargi wskazał na treść art. 132 ust. 3 i art. 132a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Wymieniony przepis art. 132 ust. 3 jednoznacznie określa, iż naruszeniem dyscypliny służbowej jest, w szczególności, odmowa wykonania albo niewykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń policjantom, zaniechania czynności służbowej albo wykonania jej w sposób nieprawidłowy, a także niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Przewinienie służbowe jest zawinione (art. 132a cyt. ustawy) wtedy, gdy policjant za zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, albo nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach mimo, że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Skarżący w zakresie objętym zarzutami działał z zamiarem bezpośrednim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przede wszystkim nie można podzielić zarzutu skarżącego, iż czyny o które został on obwiniony nie mają cech przewinień dyscyplinarnych, jeśli się zważy, że polegały one na niewykonaniu poleceń służbowych i przekroczeniu uprawnień. Przepis art. 132 ust. 3 ustawy o Policji jednoznacznie określa, iż naruszeniem dyscypliny służbowej jest, w szczególności, odmowa wykonania albo niewykonania rozkazu lub polecenia służbowego, zaniechanie czynności służbowej albo wykonania jej w sposób nieprawidłowy, niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Zasadności tego zarzutu nie można dopatrzeć się również w wywodach skargi, gdyż ograniczają się one do polemiki z ocenami organów dokonanymi w wydanych orzeczeniach i do kwestionowania poczynionych w nich ustaleń znajdujących oparcie w materiale dowodowym sprawy. Zgodzić się należy z organem, iż skarżący w zakresie objętym zarzutami działał z zamiarem bezpośrednim. Przesłuchany w charakterze obwinionego (tom. 3, k. 6-15) odnośnie drugiego zarzutu przyznał, że w sprawie [...] świadomie nie wykonał polecenia przełożonego "skasował" to polecenie odnotowane na oryginale pisma adresowanego do prokuratury i przekazał pismo z aktami do sekretariatu celem wysłania. Skarżący podkreślił w złożonym odwołaniu, iż przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo oceniły całokształt okoliczności oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, a orzekając o rodzaju kary w sposób wyczerpujący wykazały wszystkie przesłanki mogące mieć wpływ na jej wymiar, a więc zarówno łagodzące, jak i obciążające oraz w sposób logiczny i wewnętrznie spójny uzasadniły wydane orzeczenia. Wbrew podnoszonym zarzutom, wymierzona skarżącemu kara dyscyplinarna wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe nie może być uznana za niewspółmierną do popełnionych czynów i stopnia zawinienia. Funkcjonariuszy Policji, jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2001 r. sygn. K 22/00 (OTK ZU nr 3/2001), obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie wykonywania rozkazów i poleceń służbowych i byłoby nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami, na których opiera się działanie Policji, aby fakt przypisania funkcjonariuszowi przewinienia polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej nie pociągał za sobą skutków w stosunku służbowym. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na, podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.