II SA/Wa 1559/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2015 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. R.W. – student III semestru studiów na kierunku [...] na Wydziale [...] Wyższej Szkoły [...] w W. wystąpił do Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły [...] w W. z wnioskiem o przyznanie w roku akademickim 2010/2011 stypendium socjalnego. Wydziałowa Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 179, art. 207 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) w zw. z § 5 i § 6 Szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów oraz art. 104 i 107 kpa, odmówiła przyznania ww. stypendium socjalnego w roku akademickim 2010/2011, wskazując na niedostateczne udokumentowanie wniosku. Od decyzji strona złożyła odwołanie. Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] w W., po rozpatrzeniu ww. odwołania utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1128/11 uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że treść uzasadnienia skarżonej decyzji, jak i treść jej komparycji budzi wątpliwości, co do tego, czy została wydana wskutek rozpoznawania odwołania od decyzji w przedmiocie wniosku o przyznanie stypendium socjalnego, czy wniosku o przyznanie zapomogi. Przedmiotowych wątpliwości, co do przedmiotu rozpoznawanej sprawy nie usunęła również treść uzasadnienia decyzji. Dlatego też Sąd nie miał możliwości oceny zaskarżonej decyzji. Następnie pismami z dnia 3 września 2012 r., 15 października 2012 r. i 31stycznia 2013 r. R. W. zwrócił się do Rektora Wyższej Szkoły [...] o "spowodowanie ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie należnego stypendium socjalnego za rok 2010/2011 r." po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1128/11 uchylającym decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły z dnia [...] marca 2011 r. Przy czym pismo z dnia 31 stycznia 2013 r. strona zatytułowała "przedsądowe wezwanie do rozpoznania odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły [...] w W. i przyznania oraz wypłacenia kwoty 1.000 zł stypendium socjalnego wraz z odsetkami ustawowymi za zwłokę w przyznaniu tego świadczenia". W dniu 15 marca 2013 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] w W., działając na podstawie art. 173 ust. 1, art. 179 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz.1365 z późn. zm.), w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 3 pkt 7 i § 5 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Wyższej Szkoły [...] w W., wydała decyzję nr [...], którą nie przyznała wnioskodawcy stypendium socjalnego. Komisja wskazała, że powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane po rozpatrzeniu wniosku R. W. z dnia [...] stycznia 2013 r. - odwołania od decyzji Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły [...] w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie odmowy przyznania wnioskodawcy stypendium socjalnego, w roku akademickim 2010/2011, uzupełnionego o wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez wnioskodawcę w dniu 21 lutego 2013 r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r . sygn. akt IISA/Wa 1013/13 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz zasądził zwrot kosztów. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że stosownie do art. 173 ust. 1 pkt 1 i art. 175 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego. Świadczenie to przyznawane jest na wniosek studenta przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej. Od decyzji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej w sprawie stypendium socjalnego przysługuje odwołanie do rektora, składane w terminie czternastu dni od dnia otrzymania decyzji. Na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor przekazują uprawnienia m.in. w zakresie przyznawania stypendium socjalnego, odpowiednio komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej. Zgodnie zaś z art. 207 ust. 1 i 4 cytowanej ustawy do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Z cytowanych powyżej przepisów wynika, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium socjalnego ma charakter postępowania administracyjnego zatem winno ono respektować podstawowe jego założenia. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 15 kpa zasada dwuinstancyjności, która wyraża dopuszczalność powtórnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia sprawy załatwionej w formie decyzji nieostatecznej. W orzecznictwie podkreśla się, że: "do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa (por. A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego" [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ) Kodeks postępowania administracyjnego", pub. LEX nr: 151030). Dalej Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej, niż wymienione w art. 138 kpa. Nie jest również dopuszczalne wydanie przez organ odwoławczy decyzji o sentencji, w której jedynie "oddala" lub "uwzględnia" odwołanie, albo wręcz "udzielenie odpowiedzi na odwołanie" w innej formie (por. A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego" [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego", pub. LEX nr: 151167). W rozpoznawanej sprawie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem nakazał organowi ponowne merytoryczne zbadanie i rozpatrzenie sprawy od momentu wniesienia odwołania z dnia 30 grudnia 2010 r. Uchylenie przez Sąd decyzji organu II instancji nie spowodowało bowiem, że powyższe odwołanie zostało już załatwione, a wręcz przeciwnie – należało je rozpatrzyć biorąc pod uwagę wytyczne zawarte w wyroku Sądu. Na powyższe nie miały wpływu pisma skarżącego ponaglające organ do zakończenia sprawy, w tym również pismo z dnia 31 stycznia 2013 r. Bez względu na żądania w nich zawarte nie zastąpiły one bowiem odwołania. Nierozpoznanie odwołania skarżącego z dnia 30 grudnia 2010 r. skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności, ponieważ zamiast dalej kontynuować postępowanie odwoławcze, organ doprowadził do sytuacji, w której przeprowadził całe postępowanie od nowa, wydając decyzję, która w swej treści nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć wymienionych w art. 138 § 1 i 2 kpa, czym rażąco naruszył art. 15 kpa i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] w W. działając na podstawie art. 173 ust. 1, art.179 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca ‘ 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz 3, pkt 7 i § 5 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Wyższej Szkoły [...] w W., po rozpatrzeniu odwołania R. W. od decyzji nr [...] z dnia [...].12.2010 r. wydanej w dniu [...].12.2010 r. przez Komisję Stypendialną Wyższej Szkoły [...] w W. w sprawie odmowy przyznania R. W. stypendium socjalnego, w roku akademickim 2010/2011, nie przyznała wnioskodawcy stypendium socjalnego. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podał między innymi, że nie jest w posiadaniu przedmiotowego wezwania do uzupełnienia dokumentacji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że pomimo braku dowodu na twierdzenia organu, które były podstawą do wydania zaskarżonej decyzji, decyzja dla niego niekorzystna została wydana. Podkreślił, iż składając odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. do Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły [...] w W., złożył oryginały dokumentów, który uprzednio były złożone w kserokopii, a skoro nie był wezwany do uzupełnienia braków formalnych, to złożenie oryginałów dokumentów na etapie postępowania odwoławczego było dokonane w prawidłowym terminie. Dodatkowo podnieść należy, iż skarżący pobierał z Urzędu Skarbowego zaświadczenia o wysokości uzyskanego dochodu za rok 2009 w datach: [...].08.2010 r., [...].12.2010 r., [...].03.2011 r., [...].12.2012 r. i [...].12.2012 r. Wszystkie te zaświadczenia były wydawane celem przedłożenia na uczelni dla potrzeb uzyskania stypendium, co skarżący czynił, bo specjalnie w tym celu o nie występował. Skoro zatem nie ma ich w aktach posiadanych przez organ, to oznaczać to może jedynie, iż pracownicy WS[...] albo je zgubili, albo ukrywali. Podkreślił, iż zgodnie z praktyką obowiązującą w WS[...], składając dokumenty nie otrzymywało się kopii potwierdzającej ich wpływ. Podkreślił, iż zagubienie przez WS[...] oryginału dokumentu złożonego przez skarżącego, nie może obciążać skarżącego i w efekcie rodzić negatywne konsekwencje. Usankcjonowanie takiej sytuacji jest rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i nie może korzystać z ochrony prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że student nie dopełnił obowiązku określonego w § 5 ust. 4, pkt 2 Regulaminu – nie dołączył do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu netto uzyskanego w roku 2009, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów netto studenta osiągniętych w roku podatkowym poprzedzającym okres, za który stypendium ma być przyznane. Wobec faktu, iż wymagane regulaminem dokumenty nie zostały w wyznaczonym terminie dostarczone do Odwoławczej Komisji Stypendialnej WS[...] w W., (zaświadczenie Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów netto za 2009 rok zostało dostarczone Odwoławczej Komisji Stypendialnej przez R. W. w dniu [...] grudnia 2012 r.), odwoławcza Komisja Stypendialna rozstrzygnęła jak na wstępie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie przypomnieć należy, że kontrola postępowania prowadzonego przez organ Odwoławczą Komisję Stypendialną Wyższej Szkoły [...] w W., jest prowadzona po raz trzeci, ponownie należy wskazać, że organ jako podstawę swojego rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W oparciu o powołany przepis sentencja decyzji powinna brzmieć "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" a nie "nie przyznała wnioskodawcy stypendium socjalnego". Po wtóre w przedmiotowej sprawie Sąd nie może w pełni dokonać analizy zaskarżonej decyzji, ponieważ organ nie wykonał zarządzenia Sądu w zakresie dostarczenia akr przedmiotowego postępowania. Organ jako podstawę wydania odmownej decyzji wskazuje niewykonanie wezwania przez organ do złożenia zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o osiąganych dochodach. Przypomnieć należy, że przesyłane sądowi akta postępowań toczących się przed organem I i II instancji winny zawierać dokumenty ułożone chronologicznie, złączone i ponumerowane, wyposażone w kartę przeglądową, czyli spis treści. Akta powinny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody, w sprawie, pism składanych przez uczestników postępowania, notatek sporządzanych przez pracowników organu, dokumentów związanych z doręczaniem pism, pokwitowań pocztowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio w kancelarii organu, adnotacji urzędowej, potwierdzającej datę, okoliczności osobistego złożenia pisma. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, że sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji. Organ administracji ponownie rozpoznając sprawę winien wykazać i uzasadnić swoje stanowisko, opierając się na dowodach i dowody te przedstawić, tak aby uzasadnienie spełniało przesłanki z art. 107 § 1 kpa. Wskazane braki wyjaśnienia i wszechstronnego rozważenia powołanych kwestii stanowiących podstawy faktyczne rozstrzygnięcia oznacza naruszenie przez organ prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i 77 kpa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.