II SA/Wa 156/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dowódcy [...] Dywizji [...] w Z. nr [...] Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych utrzymał w mocy nieopatrzone datą dzienną postanowienie Dowódcy [...]. Dywizji [...] nr [...] odmawiające J. B. wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dowódcy [...]. Dywizji [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w sprawie o zwrot potrąconych kwot z uposażenia w związku z przebywaniem żołnierza na zwolnieniu lekarskim w okresie od [...] czerwca 2018 r. do [...] marca 2019 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że J. B. w dniu [...] czerwca 2023 r. wystąpił do Dowódcy [...]. Pułku [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Dowódcy [...] . Dywizji [...] z dnia [...] marca 2022 r. Jako podstawę wniosku strona podała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż zdaniem strony na jaw wyszły nowe okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi. Na potwierdzenie swojej tezy, strona jako dowód w sprawie przedstawiła zatwierdzony w dniu [...] maja 2023 r. "Protokół powypadkowy nr [...] komisji powypadkowej powołanej rozkazem nr [...] Dowódcy [...] . Nr [...] z dnia [...] maja 2023 r.". Dowódca [...]. Dywizji [...] wskazanym na wstępie postanowieniem nr [...] odmówił wszczęcia postępowania, wywodząc, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 145 k.p.a. W ocenie organu, wskazany przez stronę nowy dowód w postaci zatwierdzonego w dniu [...] maja 2023 r. protokołu powypadkowego nie spełnia wymogu nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji ostatecznej. W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że jedną z przyczyn, która w sposób oczywisty stanowi przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego jest m.in. to, że w dniu wydawania przez organ decyzji ostatecznej, nowy dowód nie istniał. Taka sytuacja ma bezsprzecznie miejsce w niniejszej sprawie. Nie ma bowiem żadnych wątpliwości co do tego, że decyzja ostateczna została wydana w dniu [...] marca 2022 r. Tymczasem przedstawiona przez stronę "nowa okoliczność" w postaci protokołu powypadkowego nr [...] nie spełnia kryterium "nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji", gdyż został on sporządzony w dniu [...] maja 2023 r., tj. po terminie wydania decyzji ostatecznej. J. B. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały nowe okoliczności, uzasadniające wznowienie postępowania, 2. art. 7 k.p.a., przez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia godzącego w słuszny interes skarżącego jako obywatela. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym było ustalenie zasadności żądania żołnierza zawodowego, który w okresie od dnia [...] czerwca 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim w związku z zawałem mięśnia sercowego. Organy, rozstrzygając wniosek w oparciu o przesłanki z art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, posiadały wiedzę wyłącznie o przyczynach zdarzenia z dnia [...] czerwca 2018 r. w postaci schorzeń występujących u skarżącego, stwierdzonych przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską. Co istotne, w dniu składania wniosku o zwrot potrąconych kwot z uposażenia, samo zdarzenie, które miało miejsce w dniu [...] czerwca 2018 r. nie było uznawane przez organy administracji wojskowej jako wypadek pozostający w związku z czynną służbą wojskową. Dopiero w dniu [...] maja 2023 r. rozkazem Dowódcy [...] w [...] nr [...] powołana została Komisja powypadkowa, która w protokole z dnia [...] maja 2023 r. ustaliła, że zawał serca, który miał miejsce u skarżącego w dniu [...] czerwca 2018 r. na terenie [...] stanowił wypadek pozostający w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Powyższe stało się przyczyną złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący podkreślił, że powoływany jako podstawa wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. odróżnia przesłankę nowych dowodów od przesłanki nowych okoliczności faktycznych. W przedmiotowej sprawie skarżący konsekwentnie podawał, że nową okolicznością faktyczną w prowadzonym postępowaniu jest to, że zdarzenie z dnia [...] czerwca 2018 r. zostało uznane dopiero w maju 2023 r. za wypadek pozostający w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Wbrew stanowisku organów, protokół powypadkowy sporządzony przez Wojskową Komisję Powypadkową ma wyłącznie deklaratoryjny, a nie konstytutywny charakter. Zatem okoliczność ta - wypadku przy pełnieniu czynnej służby wojskowej, stwierdzona dokumentem urzędowym, jest istotna dla sprawy, jednocześnie okoliczność ta jest nowa - nie była wcześniej badana przez organy administracji w postępowaniu w trybie zwykłym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] listopada 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dowódcy [...]. Dywizji [...] odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w związku z wnioskiem J. B. z dnia [...] czerwca 2023 r. Organy obydwu instancji przyjęły, że nie wystąpiła ustawowa podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem powoływany przez skarżącego nowy dowód, tj. "Protokół powypadkowy nr [...] komisji powypadkowej powołanej rozkazem nr [...] Dowódcy JW. Nr [...] z dnia [...] maja 2023 r." nie istniał w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2022 r. Istotnie, jak wynika z treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Należy zgodzić się z organem, że powoływany przez skarżącego protokół powypadkowy z dnia [...] maja 2023 r. niewątpliwie nie istniał w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2022 r. Co jednak kluczowe w rozpoznawanej sprawie, skarżący we wniosku o wznowienie postępowania jako podstawę wznowienia wskazał "nowe, istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane organowi". Powołał się na fakt, że w dniu [...] czerwca 2018 r. uległ wypadkowi pozostającemu z związku z pełnieniem służby wojskowej. Wyjaśnił, że wiedzę o tej okoliczności uzyskał z wydanego w dniu [...] maja 2023 r. protokołu powypadkowego. Zatem zarówno z treści wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, jak i z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że wskazywaną podstawą wznowienia nie było – jak twierdził organ – ujawnienie nowego dowodu w postaci protokołu powypadkowego, lecz wyjście na jaw nowej okoliczności, tj. tego, że skarżący uległ w dniu [...] czerwca 2018 r. wypadkowi pozostającemu w związku z pełnieniem służby. Wymaga przy tym podkreślenia, że sam fakt, iż skarżący w dniu [...] czerwca 2018 r. przeszedł zawał serca, był niewątpliwie znany organowi wydającemu decyzję z dnia [...] marca 2022 r. Zakwalifikowanie tego zdarzenia jako wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby nastąpiło jednak dopiero na podstawie protokołu powypadkowego z dnia [...] maja 2023 r. Powyższe nie stoi natomiast w sprzeczności ze stwierdzeniem, że okoliczność, iż skarżący uległ wypadkowi pozostającemu w związku z pełnieniem służby istniała już w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Nie była ona jednak znana organowi (oraz skarżącemu), bowiem została dopiero potwierdzona w odpowiednim trybie przez komisję powypadkową, co znalazło swoje odzwierciedlenie w protokole powypadkowym. Protokół ten nie stanowi zatem nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., lecz jest dokumentem potwierdzającym wystąpienie nowej okoliczności, o której mowa w tym przepisie, oraz służącym ustaleniu, kiedy skarżący oraz organy administracji dowiedziały się o tej nowej okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W swoich rozstrzygnięciach organy obydwu instancji skupiły się natomiast na tym, że protokół powypadkowy nie istniał w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2022 r. Ten fakt pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania, bowiem, jak już wyjaśniono, to nie protokół powypadkowy stanowił w tej sprawie powoływaną podstawę wznowienia, lecz była nią okoliczność wystąpienia w dniu [...] czerwca 2018 r. wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, która to okoliczność została jedynie potwierdzona ww. protokołem powypadkowym Ponownie rozpatrując sprawę, organ uwzględni powyższe rozważania sądu i przyjmie, że określoną przez skarżącego podstawę wznowienia stanowi okoliczność, iż uległ on w dniu [...] czerwca 2018 r. wypadkowi pozostającemu w związku z pełnieniem służby. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), orzekł jak w sentencji. Sąd, pomimo uwzględnienia skargi, nie orzekał w zakresie kosztów postępowania, bowiem skarżący, występujący w tej sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika oraz zwolniony na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, nie poniósł niezbędnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 205 p.p.s.a.