II SA/Wa 1561/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. U. z dnia 28 grudnia 2007r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. U. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. U. w niniejszej sprawie adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W. U. wnioskiem z dnia 28 grudnia 2007r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści wniosku oraz dokumentów źródłowych zawartych w aktach administracyjnych wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a dochód miesięczny w tym gospodarstwie sprowadza się do kwoty 1560,10 zł (1291,70 zł netto) przyznanego jej świadczenia emerytalnego (zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. nr [...] wydane w dniu 9 lutego 2007r., K.89 akt administracyjnych). Natomiast z oświadczenia skarżącej złożonego w rubryce 5 formularza wniosku – jego uzasadnieniu- dodatkowo wynika, że po odliczeniu niezbędnych kosztów utrzymania do jej dyspozycji pozostaje kwota nieznacznie przekraczająca 250 zł (łączny koszt miesięcznego utrzymania skarżąca określiła na kwotę 1038, 59 zł). Podane informację znajdują potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach administracyjnych, w szczególności w ustaleniach poczynionych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. (pismo Dyrektora Ośrodka z dnia 21 lutego 2007 r. znak [...] wraz z załącznikiem, K. 97-99 akt administracyjnych). W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi W. U., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie należy natomiast rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa. Co prawda wykazany w treści wniosku miesięczny dochód brutto w gospodarstwie domowym przekracza 1500 zł, to niemniej jednak fakt, iż po odliczeniu wydatków na podstawowe utrzymanie (czynsz, lekarstwa, energia elektryczna, gaz) podlega on zmniejszeniu do kwoty niespełna 300 zł, niewątpliwie dowodzi, że W. U. nie może poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów swojego utrzymania siebie. Taka zaś sytuacja materialna skarżącej uniemożliwia, zdaniem Sądu, poniesienie wydatków na ustanowienie adwokata. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione określone w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.