II SA/Wa 1568/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję oddala skargę II SA/Wa 1568/10 UZASADNIENIE Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania J. C. od rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] grudnia 2010 r. i przeniesienia do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż J. C. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku [...] do dnia [...] czerwca 2010 r. Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., wydanym na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 115 ust. 1 i ust 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) oraz § 16 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 z późn. zm.), zwolnił J. C. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ustalono na dzień [...] grudnia 2010 r. Jednocześnie, Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. przeniósł J. C. od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej do dyspozycji Dowódcy [...]. Od powyższego rozkazu personalnego J. C. złożył odwołanie, w którym wskazał, iż w trakcie ostatniego opiniowania służbowego otrzymał ogólną ocenę dobrą i zaproponowano mu wyznaczenie na koleją kadencję na zajmowanym dotychczas stanowisku służbowym. Podkreślił, iż nie osiągnął jeszcze wieku 60 lat, a tym samym jest zdolny do dalszego pełnienia służby wojskowej. Nadto zajmowane przez niego stanowisko służbowe nie uległo likwidacji i nie jest przewidziane do wykreślenia z etatu jednostki. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 112 ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Wskazana podstawa prawna zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ma charakter fakultatywny co oznacza, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej jest uzależnione od oceny dokonanej przez uprawniony do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, właściwy organ wojskowy. Odnosząc się do wskazanych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów jakoby " w trakcie opiniowania służbowego w żadnej fazie nie sugerowano zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej" podniósł, iż zarzut ten jest nieuprawniony. Jak wynika bowiem z treści opinii służbowej za okres od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] stycznia 2010 r. - w części dotyczącej propozycji dowódcy jednostki wojskowej w sprawie dalszego przebiegu służby opiniowanego żołnierza, Dowódca [...], rzeczywiście wskazał jako propozycję wyznaczenie zainteresowanego na kolejną kadencję na dotychczas zajmowanym przez niego stanowisku służbowym - jednak już w zweryfikowanej prognozie przebiegu służby Dowódca [...], jako organ właściwy, w prognozie bliższej wskazał oficerowi zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, z którą to prognozą skarżący został zapoznany w dniu [...] marca 2010 r. Ponadto organ podkreślił, iż zgodnie z dyspozycją wynikającą z treści art. 35 wojskowej ustawy pragmatycznej, żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe m.in. stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, w zależności od wymaganych kwalifikacji zawodowych. Istotnym jest przy tym fakt, iż pełnienie służby na określonym stanowisku nie jest uzależnione od istnienia wolnego stanowiska, lecz od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym natomiast, czy istnieje potrzeba wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe decyduje nie żołnierz, lecz właściwy organ wojskowy (wyrok NSA z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 487/08). Stąd też podnoszony przez J. C. argument, iż stanowisko służbowe, na którym pełnił zawodową służbę wojskową "nie uległo likwidacji i nie jest przewidziane do wykreślenia z etatu jednostki", nie ma w niniejszym postępowaniu żadnego znaczenia. Wskazał również, iż z dniem [...] lipca 2010 r. na przedmiotowe stanowisko służbowe został wyznaczony inny oficer. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] maja 2010 r. (błędnie wskazując datę [...] maja 2010 r.) z powodu ich niezgodności z prawem. Zdaniem skarżącego wskazane rozstrzygnięcia naruszyły przepis art. 112 ust. 1 pkt 3 wojskowej ustawy pragmatycznej poprzez niewyjaśnienie mu powodów niewyznaczenia na kolejną kadencję. Zaskarżone rozstrzygnięcia według zainteresowanego naruszyły również art. 7, 8 i 9 k.p.a. Ponadto oficer wnosi o zobowiązanie organu do dołączenia do akt sprawy "wytycznych, zaleceń Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie zwalniania z zawodowej służby wojskowej, żołnierzy którzy w dacie urodzenia mają liczbą "55" i niższą, jako że takie wytyczne funkcjonują w obiegu kadrowo - personalnym jako akt wydany bez podstawy prawnej i realizowany jednocześnie przez pion kadrowo personalny wojska od około 1,5 roku czasu, dodać należy w sposób perfekcyjny". Skarżący żąda ponadto informacji, "ilu żołnierzy oficerów z cyfrą w dacie urodzenia " 55 " zostało zwolnionych przez MON od [...] lipca 2009 r. wskutek oświadczenia organów zwalniających". W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Odnosząc się do wniosku zawartego w skardze w zakresie dołączenia do akt sprawy zaleceń i wytycznych Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie zwalniania żołnierzy, którzy w dacie urodzenia mają liczbę "55" wskazał, iż w obiegu kadrowym nie istnieją i nie funkcjonują żadne "wytyczne" czy też "zalecenia" Ministra Obrony Narodowej, które nakładałyby na właściwe organy kadrowe obowiązek zwalniania żołnierzy z zawodowej służby wojskowej, jeśli w dacie urodzenia mają oni liczbę "55". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą zwolnienia J. C. ze służby był art. 112 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2008 r. Nr 23, poz. 137). Zgodnie z treścią przepisu art. 112 ust. 1 pkt 3 wojskowej ustawy pragmatycznej, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Z punktu widzenia art. 112 pkt 1 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych bez znaczenia jest okoliczność, że w sporządzonej opinii okresowej skarżący posiadał ocenę dobrą, został przewidziany do dalszej służby na stanowisku [...] bowiem konstrukcja przepisów dotyczących opiniowania żołnierzy a także sama instytucja opinii polega na tym, że pozytywny dla żołnierza przebieg opiniowania służbowego nie gwarantuje dalszego pełnienia służby. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 marca 2004 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 397) w § 12 ust. 2 nadaje uprawnienie do weryfikacji opinii i konkretyzacji prognoz organowi uprawnionemu do wyznaczenia na stanowisko w prognozie bliższej. W niniejszej sprawie organem takim był Minister Obrony Narodowej, który prognozowane wyznaczenie żołnierza na kolejną kadencję zmienił i przeznaczył skarżącego do zwolnienia ze służby. Sytuacja taka powstała, jak wskazał organ, bowiem trwający w Siłach Zbrojnych RP proces zmian organizacyjno-etatowych powoduje między innymi zmniejszenie liczby stanowisk przeznaczonych dla oficerów. Oficerowie, którzy utracą stanowiska służbowe są zwalniani z zawodowej służby wojskowej lub przenoszeni do rezerwy kadrowej, w związku z planowanym wyznaczeniem na inne stanowiska. W głównej mierze dotyczy to oficerów, którzy nie posiadają pełnej wysługi emerytalnej. W związku z powyższym zachodzi potrzeba zagospodarowania w pierwszej kolejności oficerów pełniących służbę w rezerwie kadrowej oraz wyznaczania na stanowiska służbowe oficerów powracających ze struktur międzynarodowych. Wskazać należy, zdaniem Sądu, iż art. 112 ust. 1 pkt 3 wojskowej ustawy pragmatycznej musi być odczytywany, mając na uwadze rozwiązania systemowe przyjęte w ustawie. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 tej ustawy pełnienie służby na określonym stanowisku jest uzależnione od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym, czy istnieje potrzeba wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe decyduje nie żołnierz, lecz właściwy organ wojskowy. Ponadto, zgodnie z treścią art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, w sprawach między innymi wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Ocenianie przez Sąd przyczyn niewyznaczenia na stanowisko służbowe w sprawach związanych ze zwolnieniem ze służby - tak jak to sugeruje skarżący, zmierzałoby w istocie do obejścia prawa i badania takiego zakresu władzy wojskowej, która pozostaje poza kontrolą sądów administracyjnych. Zarzut naruszenia art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy także i z tych przyczyn jest zatem całkowicie nieusprawiedliwiony. Dodatkowo zauważyć należy, że dopuszczalność wyłączenia kontroli sądowej w sprawach wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe przyjął także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 1998 r. sygn. akt K 28/97, nie dopatrując się w takiej regulacji niezgodności między innymi z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu, niezasadne są dalsze żądania skarżącego, aby organ uzasadnił zweryfikowaną prognozę przebiegu służby, aby kierując się przesłankami art. 8, art. 9 oraz art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśnił powody, dla których nie wyznaczył żołnierza na stanowisko i przewidział jego zwolnienie, zmierzają one bowiem do obejścia zasady wyłącznej kompetencji organów wojskowych do oceny żołnierza, w tym oceny jego przydatności do dalszego pełnienia służby. Natomiast sąd administracyjny takiej kompetencji nie posiada. Odnosząc się do przedłożonych przez skarżącego wytycznych Ministra Obrony Narodowej Do Działalności Kadrowej w Siłach Zbrojnych RP w 2010 r. wskazać należy, iż Sąd Administracyjny, jak to już podniesiono wyżej, nie może badać celowości polityki personalnej Ministra Obrony Narodowej w zakresie wyznaczania lub niewyznaczania żołnierzy na stanowiska służbowe na określoną kadencję. Nadto z wytycznych tych nie wynika aby nakładały one na organy kadrowe obowiązek zwalniania żołnierzy, jak to wskazuje skarżący, jeżeli w dacie mają oni liczbę "55". Ponadto, odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego wskazać należy, iż w przedmiotowym postępowaniu nie zostały złamane zasady zawarte w art. 7 k.p.a. Przywołany przepis nakłada na organ administracji publicznej przestrzeganie zasady praworządności oraz zobowiązuje do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również do załatwienia sprawy, w oparciu o interes społeczny i słuszny interes obywateli. Niewątpliwie organowi wydającemu decyzję nie można zarzucić naruszenia wskazanych powyżej reguł postępowania. Jak wynika bowiem z treści uzasadnienia kwestionowanej decyzji, organ starannie zbadał stan faktyczny sprawy oraz wyjaśnił wszelkie rozbieżności i niejasności. Nie naruszono również zawartej w art. 8 k.p.a zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W tym miejscu podkreślenia wymaga szczególna rola uzasadnienia decyzji, które powinno przekonać stronę o słuszności podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie skarżonej decyzji wskazuje i omawia przepisy, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia oraz szczegółowo odnosi się do konkretnej sytuacji zainteresowanego. Nie sposób jest się także zgodzić z zarzutem naruszenia zawartej w art. 9 k.p.a. zasady informowania stron, która nakłada na organ obowiązek czuwania nad tym, aby strony i inni uczestnicy postępowania nie ponieśli szkody z tytułu nieznajomości prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.