II SA/Wa 1571/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z [...] lutego 2021r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy mieszkaniowej postanawia: odrzucić skargę P. F. (zwana dalej: "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu [...] (zwany dalej "Zarządem Dzielnicy") z [...] lutego 2021r. nr [...], na mocy której, na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8 i § 45 pkt 5 Statutu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy, stanowiącego załącznik Nr 9 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z 14 stycznia 2010r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz.Urz.Woj.Maz. z 2018r., poz. 8814 i z 2019r., poz. 13139), § 35 ust. 1, § 41 ust. 1 i § 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 4 i § 18 ust. 1 pkt 1, ust. 3, 5 i 7, § 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1, ust. 3, § 7 ust. 2 pkt 12 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz.Urz.Woj.Maz. z 2019r., poz. 14836 i z 2020r. poz. 5791): - odmówiono zakwalifikowania Skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia innego lokalu, po upływie okresu, na jaki zawarta była umowa najmu zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]; - zakwalifikowano Skarżącą do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie najmu socjalnego zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] na kolejny czas oznaczony, po upływie okresu, na jaki zawarta była umowa najmu; - skierowano Skarżącą do najmu socjalnego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] na kolejny czas oznaczony - do 31 grudnia 2025r.; - wykonanie uchwały powierzono Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla [...] oraz Dyrektorowi Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w dzielnicy [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny, przystępując do rozpoznania skargi, bada w pierwszej kolejności czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli Sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z ww. przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do jej istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (zwany dalej: "k.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (3 § 3 P.p.s.a.). Przedmiotem skargi w sprawie jest ww. uchwała Zarządu Dzielnicy z [...] lutego 2021r. w przedmiocie udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu [...] w formie wynajęcia lokalu, po upływie okresu, na jaki zawarta była umowa najmu. Jednak sprawa o takim przedmiocie nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowano w ustawie z 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2020r., poz. 611, zwana dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów"). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4 ww. ustawy gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1 ustawy). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 21 lipca 2008r. sygn. akt I OPS 4/08 (publ. ONSAiWSA 2008/6/90) wskazał, że postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę ma dwa etapy. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy bądź osobę upoważnioną oraz zaopiniowaniu przez komisję lokalową. Następnie wydawane jest rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu, bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. Działanie zarządu dzielnicy w pierwszym etapie nie stanowi ani oferty zawarcia umowy, ani negocjacji umowy. Ma charakter administracyjnoprawny, ponieważ rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Uchwała odmawiająca zakwalifikowania określonej osoby do wynajęcia lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz wręcz rozstrzyga o tym, że ta osoba nie spełnia warunku do ubiegania się o wynajęcie jej lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny. Wniosek Skarżącej nie dotyczył zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. Jego treścią było zawarcie umowy najmu lokalu – po upływie okresu najmu lokalu socjalnego i chodzi tu o konkretny lokal mieszkalny - ten, który wcześniej był i jest nadal zajmowany przez Skarżącą na podstawie umowy najmu. Skarżąca we wniosku o pomoc mieszkaniową z 16 listopada 2020r. wskazała wprawdzie, że wniosek dotyczy innego większego lokalu mieszkalnego, jednakże zaznaczyła rubrykę 1.1.2, co oznacza, że wniosek dotyczy regulacji tytułu prawnego do lokalu z zasobu Miasta. Ponadto w uzasadnieniu ww. wniosku stwierdziła "niniejszy wniosek proszę potraktować jako wniosek o zgodę na dalsze kontynuowanie umowy najmu na zamieszkiwany przeze mnie obecnie lokal". W ocenie Sądu ww. uchwałę Zarządu Dzielnicy, polegającą na odmowie zakwalifikowania Skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia innego lokalu, po upływie okresu, na jaki zawarta była umowa najmu zajmowanego lokalu i przedłużenie umowy najmu zajmowanego lokalu, należy uznać za oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu – [...], złożone przez jej organ. Zawarcie ponownej umowy najmu lokalu jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium). Działania organu w tego typu przypadkach nie mają zatem charakteru administracyjnoprawnego. Nie jest tu rozstrzygana kwestia tego, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy, czy też nie. W takich sprawach rozstrzygnięcie administracyjnoprawne ma miejsce wcześniej i skutkuje umieszczeniem wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego gminy, a następnie skierowaniem tej osoby do zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu. Natomiast w sprawach takich jak niniejsza organ wyraża jedynie wolę kontynuowania najmu konkretnego (zajmowanego wcześniej na podstawie umowy najmu) lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych [...]. Skutkuje to uznaniem, że złożona w sprawie skarga nie należy do właściwości Sądu administracyjnego, a zatem jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Sąd, mając to na względzie i działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak postanowieniu.