II SA/Wa 1572/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Sławomir Fularski (spraw.),, WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi P.C. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisja Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie: 1. niezdolności do zawodowej służby wojskowej 2. związku schorzeń ze służbą wojskową ← stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej pkt 1 ← odrzuca skargę w części dotyczącej pkt 2 ← zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części dotyczącej pkt 1 Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. uznała P.C. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej – kategoria "N" oraz trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i czasie wojny – kategoria "E". Orzeczenie to zawierało rozpoznanie chorób powodujących niezdolność do służby wojskowej (pkt 8A – [...]) oraz schorzeń współistniejących (pkt 8B). W punkcie 10 tego orzeczenia stwierdzono, że zarówno schorzenia wymienione w pkt. 8A jak i w pkt. 8B nie pozostają w związku ze służbą wojskową. W punkcie 11A zaliczono badanego do [...], w pkt. 11B stwierdzono, że nie zalicza się go do [...], zaś w pkt. 11C stwierdzono, że nie zalicza się badanego do [...]. Od powyższego orzeczenia P.C. odwołał się w części dotyczącej braku uznania rozpoznanego schorzenia [...] z zawodową służbą wojskową ( pkt. 8A) w związku z pkt. 10 ( związek poszczególnych chorób i ułomności z czynną służbą wojskową), a tym samym wywołujących negatywny skutek prawny w zapisach pkt. 11 lit. B i lit. C. Odwołujący się wnosił o uznanie w/w schorzenia wymienionego w pkt. 8A jako pozostającego w związku ze służbą wojskową, a tym samym o określenie inwalidztwa za pozostające w związku ze służbą wojskową z powodu choroby z tytułu której przysługują świadczenia odszkodowawcze. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] września 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej jako k.p.a. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podniosła, że po analizie akt orzeczniczo – lekarskich zgromadzonych w sprawie, w tym opinii Konsultanta Wojskowej Służby Zdrowia w dziedzinie [...] prof. dr. hab.med. K.K., brak jest podstaw do uznania, że warunki służby wojskowej w jakich pełnił ją P.C. stanowiły czynnik [...] rozpoznanego u niego schorzenia – [...]. Tym samym, brak jest podstaw do uznania schorzenia za pozostającego w związku ze służbą wojskową z którego tytułu przysługują świadczenia odszkodowawcze. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.C. zarzucając naruszenie przez organ odwoławczy norm prawa procesowego, w szczególności art. 77 § 1 w związku z art. 75 § 1 i 10 § 1 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego przez niego dowodu w postaci opinii z niezależnego instytutu medycznego, tym samym nie zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie w całości decyzji Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a." Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych zasługuje na uwzględnienie. Jednakże powody i rozstrzygnięcie w tym przedmiocie są inne, aniżeli te które wnosi skarżący. Zauważyć bowiem przede wszystkim należy, że P.C. w swoim odwołaniu od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. wyraźnie zaznaczył, że jest niezadowolony jedynie w części dotyczącej braku uznania związku powstałych u niego schorzeń ze służbą wojskową. Tak więc, w odwołaniu P.C. nie kwestionował rozstrzygnięcia dotyczącego jego niezdolności do zawodowej służby wojskowej i przyznanej mu w związku z tym kategorii "N". Pomimo powyższego, organ II instancji, wydał decyzję odwoławczą w tym przedmiocie, utrzymując w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. Tym samym, należy stwierdzić, że organ II instancji wydał rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym co do części decyzji w której nie była ona w ogóle zaskarżona. Powyższe skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności z powodu zaistnienia jednej z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, bowiem zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z rażącym naruszeniem prawa (patrz - "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." B.Adamiak,J. Borkowski, wydanie 8, wydawnictwo c.H. Beck, Warszawa 2006, str. 744 ). Organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpoznania rozstrzygnięcia sprawy może bowiem orzekać tylko o mocy prawnej zaskarżonej decyzji. Podkreśla to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21.12.1987r. sygn. akt IV SA 907/87 : "Decyzja organu odwoławczego dotycząca decyzji, która nie była przedmiotem odwołania, jest nieważna z przyczyny rażącego naruszenia prawa ". Powyższy pogląd znajduje również odzwierciedlenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.09.1990r. sygn. akt III SA 647/90 : "Decyzja organu odwoławczego, która w trybie art. 138 § 1 kpa rozstrzyga o decyzji organu I instancji, niebędącej przedmiotem odwołania, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa ( art. 156 § 1 1 pkt. 2 kpa"), (patrz - "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." B.Adamiak,J. Borkowski, wydanie 8, wydawnictwo c.H. Beck, Warszawa 2006, str. 607 ). Natomiast jeśli chodzi o drugi przedmiot skargi dotyczący związku schorzeń ze służbą wojskową, stwierdzić należy, że skarżącemu nie przysługuje w tym zakresie skarga do sądu administracyjnego, o czym był poinformowany w pouczeniu zawartym w zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2006 r. Nr 12, poz. 75) wojskowe komisje lekarskie orzekają: a) o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, o związku albo braku związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową, a także o związku albo braku związku chorób i ułomności oraz śmierci z czynną służbą wojskową, b) o niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, c) o zdolności do czynnej służby wojskowej żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, d) w ramach kontrolnych badań inwalidów. Ostateczne rozstrzygnięcia wojskowych komisji lekarskich podejmowane na podstawie ww. rozporządzenia dotyczące ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej podlegają kontroli przez sądy administracyjne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tej części, w której dotyczą zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową, nie mają charakteru decyzji administracyjnej i poddane są orzecznictwu sądów powszechnych. Toteż w zakresie związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową Sąd skargę odrzucił, jako niedopuszczalną. Potwierdzenie powyższej tezy odnaleźć można zarówno w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1988 r. sygn. akt OPS 8/97, jak i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt III ZP 9/99, w których wskazano, że orzeczenia ustalające związek schorzeń ze służbą nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a orzekł jak punkcie 1 sentencji, a na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.