II SA/Wa 1574/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski Joanna Kube (spr.) Protokolant Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] o cofnięciu M.S. pozwolenia na broń palną myśliwską. Organ rozpatrując przedmiotową sprawę uznał, iż strona budzi uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, ponieważ z wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] października 2008 r., sygn. akt [...] wynika, że zostało warunkowo umorzone postępowanie karne przeciwko wyżej wymienionemu o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. (kradzież), a więc przeciwko mieniu. Wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazano, że obawa, wyłączająca możliwość posiadania pozwolenia na broń, w szczególności istnieje w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego o przestępstwo wskazane w przykładowym katalogu art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, tj. m. in. przeciwko mieniu. Postępowanie karne przeciwko stronie zostało warunkowo umorzone na podstawie art. 66 § 1 k.k., a więc w warunkach świadczących o tym, że wprawdzie wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, ale okoliczności jego popełnienia oraz sama wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. Zdaniem organu, skoro strona popełniła przestępstwo przeciwko mieniu (art. 278 § 1 k.k.) to fakt ten obliguje organy Policji do cofnięcia jej pozwolenia na broń niezależnie od innych dowodów, w tym świadczących o niej pozytywnie, jak opinie z miejsca zamieszkania oraz środowiska łowieckiego, czy prawidłowe przechowywanie broni oraz dotychczasowy tryb życia. Ponadto stwierdził, iż uprawniony naruszył także zasady określone w art. 26 powołanej ustawy o broni i amunicji dotyczące obowiązku pisemnego zawiadomienia właściwego organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu w terminie 14 dni od jego zmiany. Organ podkreślił, że M.S. uczynił to dopiero w dniu [...] kwietnia 2009 r., a więc po upływie kilku miesięcy od zmiany adresu stałego pobytu na miejscowość L., a przy tym nastąpiło to już po ustaleniu tej okoliczności we własnym zakresie przez organ I instancji. Ponadto, co wynika z wydruku bazy Centralnej Ewidencji Ludności, w 2001 r. wyżej wymieniony zmienił miejsce stałego pobytu z miejscowości S. na B. i także nie powiadomił o tym organu Policji. Tak więc, okoliczność ta, stanowiąca fakultatywną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń (art. 18 ust. 5 pkt 3), potwierdza, że strona nie należy do osób przestrzegających porządku prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.S. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wnoszący skargę zarzucił zaskarżonej decyzji: - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, że warunkowe umorzenie postępowania karnego stanowi podstawę do cofnięcia mu pozwolenia na broń, - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej i należytej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a także dokonanie ustaleń w sposób dowolny z uwzględnieniem okoliczności wyłącznie niekorzystnych dla strony i z pominięciem okoliczności przemawiających na jego korzyść. W ocenie skarżącego, ustawa o broni i amunicji nie przewiduje obligatoryjnego wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń wobec osób, względem których warunkowo umorzono postępowanie karne, tym bardziej, że sąd karny umarzając to postępowanie uznał go za osobę dającą gwarancję, że ponownie nie wejdzie w konflikt z prawem. Wskazał, że wyrok karny warunkowo umarzający postępowanie nie jest wyrokiem skazującym. W orzeczeniu tym nie dochodzi do stwierdzenia winy, a zatem nie można przyjąć, że jest on osobą karaną. Jego zdaniem, przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się tylko na fakt wydania wyroku karnego, w takim przypadku bowiem niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez stronę czynem i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku prawnego. Podkreślił, że jego dotychczasowy tryb życia oraz prawidłowe przechowywanie broni nie uzasadnia takiej obawy. Organ pominął okoliczności mające znaczenie w sprawie takie jak: dobra opinia w środowisku łowieckim, nienadużywanie alkoholu i innych środków, brak kontaktów przestępczych. Wskazał, że miejsce zamieszkania, obecne jak i poprzednie, które jak twierdzi organ nie zostało zgłoszone, było mu znane z urzędu, tak więc możliwe było sprawowanie kontroli nad używaniem przez skarżącego broni. Zwrócił także uwagę na gwarantowaną przepisami prawa Wspólnot Europejskich oraz Konstytucji RP swobodę przemieszczania się. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] maja 2009 r. nie naruszają prawa. Zdaniem Sądu, poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, stosownie do którego właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego i ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten ustanawia negatywne przesłanki, tj. takie, które wyłączają możliwość wydania pozwolenia na broń i ma charakter bezwzględnie wiążący. Odwołanie się przez ustawodawcę w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji do art. 15 ust. 1 pkt 6 oznacza, że organ obligatoryjnie orzeka o cofnięciu pozwolenia na broń wydanego osobie, o której mowa w tym przepisie. Z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika, że przepis ten ma przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wymienionych w tym przepisie. A więc osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oznacza to, że sam fakt popełnienia takiego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. W niniejszej sprawie podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia M.S. pozwolenia na posiadanie broni był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] października 2008 r., sygn. akt [...] warunkowo umarzający postępowanie karne o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. (kradzież), tj. przeciwko mieniu. Należy podzielić argumenty Komendanta Głównego Policji, iż z powołanych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji wynika, że organy Policji były zobligowane cofnąć wydane pozwolenie na posiadanie broni osobie oskarżonej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Co prawda skarżący nie został skazany za popełnione przestępstwo, bowiem sąd karny warunkowo umorzył postępowanie, ale jest niewątpliwym, że je popełnił. Okoliczności popełnienia tego czynu zostały w sposób wystarczający dla dokonania oceny z punktu widzenia art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji wskazane w wyroku i stanowi to dowód na to, że skarżący naruszył porządek prawny. Cofnięcie pozwolenia następuje bez względu na inne okoliczności świadczące o posiadanych przez stronę kwalifikacjach łowieckich i nienagannej opinii w środowisku, a zatem bez konieczności dokonywania oceny postawy skarżącego w różnych aspektach życia. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest oczywiście równoznaczne z wyrokiem skazującym, ale zawiera w sobie - implicite - stwierdzenie popełnienia przestępstwa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1366/05, Lex nr 318325). W konsekwencji fakt warunkowego umorzenia postępowania karnego nie wyklucza strony z katalogu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Skoro bowiem istnienie obawy, o której we wskazanym powyżej przepisie mowa uzasadnia nawet toczące się postępowanie o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu to, przyjąć należy, iż tym bardziej uzasadnieniem dla przyjęcia istnienia takiej obawy jest orzeczenie uznające winę skarżącego, które nie jest wyrokiem skazującym. Nie ma zatem, uzasadnienia dla swoistego premiowania osób, które popełniły przestępstwo wymienione w powyższym katalogu, a nie zostały skazane z uwagi na stwierdzenie przez sąd karny przesłanek do warunkowego umorzenia postępowania. Podnieść należy, iż pozytywna prognoza, co do zachowań skarżącego, skutkująca wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie została poczyniona przez sąd karny wyłącznie na użytek tego postępowania i dokonana przez pryzmat przesłanek określonych w art. 67 § 1 k.k. Natomiast ocena z punktu widzenia art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji jest oceną odrębną, do której dokonania zobligowany jest właściwy organ Policji na podstawie własnych ustaleń faktycznych. Poczynienie przez organ ustaleń, które nie nawiązują do prognozy sądu karnego nie oznacza ich wadliwości. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że obowiązek pisemnego zawiadomienia właściwego organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu nie pozostaje w kolizji ze swobodą przemieszczania się osób wewnątrz Unii Europejskiej. Ustawodawca obowiązek ten nałożył na posiadacza pozwolenia na broń w przepisie art. 26 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Sankcją za naruszenie tego obowiązku jest możliwość cofnięcia pozwolenia na broń przewidziana w art. 18 ust. 5 pkt 3 tej ustawy. Bezspornie w przypadku skarżącego, obowiązek ten został zignorowany. Należy wyjaśnić, że prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej przez skład siedmiu sędziów w dniu 18 listopada 2009 r., sygn. II OPS 4/09 (publikowanej w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pozwolenie na broń palną jest zatem uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W związku z tym, osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.