II SA/Wa 1575/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-02

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Iwona Maciejuk, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej z powodu niezdolności do jej pełnienia, spowodowanej chorobą, która istniała przed powołaniem do służby, lecz uległa pogorszeniu lub ujawniła się w jej trakcie, ma prawo do świadczenia pieniężnego wypłacanego przez rok po zwolnieniu, jeśli nie spełnił wymogu 15 lat nieprzerwanej służby?
Ratio decidendi
Żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej z powodu niezdolności do jej pełnienia, która została spowodowana chorobą istniejącą przed powołaniem do służby, lecz uległa pogorszeniu lub ujawniła się w jej trakcie (zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia MON z 31 marca 2003 r.), nie przysługuje świadczenie pieniężne wypłacane przez rok po zwolnieniu, jeśli nie spełnił wymogu 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, ponieważ warunek ten jest spełniony tylko w przypadku chorób powstałych w związku ze szczególnymi warunkami służby (załącznik nr 1 do rozporządzenia).
Stan faktyczny
Skarżący, B.P., były żołnierz zawodowy, który pełnił służbę przez 7 lat i 15 dni, został zwolniony z uwagi na niezdolność do służby stwierdzoną przez wojskową komisję lekarską. Komisja orzekła, że utrata zdolności do służby była spowodowana chorobą, która istniała przed powołaniem do służby, ale uległa pogorszeniu lub ujawniła się w jej trakcie. Skarżący wnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej mu świadczenia pieniężnego wypłacanego przez rok po zwolnieniu, argumentując, że jego schorzenia pozostają w związku ze służbą wojskową, co potwierdziły późniejsze orzeczenia. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, a następnie WSA oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełnił warunków do przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant referent-stażysta – Agnieszka Cudna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby – oddala skargę – [...] rez. B. P. pełnił nieprzerwanie czynną służbę wojskową od dnia 10 października 2000 r. do dnia 24 października 2007 r., tj. przez okres 7 lat i 15 dni. Rozkazem personalnym Dowódcy [...] z dnia [...] października 2007r. nr [...], na podstawie art. 111 pkt 3 i art. 115 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 179, poz. 1750 ze zm.) w zw. z § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 50, poz. 483), z dniem 24 października 2007 r. [...] rez. B. P. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ostatecznego ustalenia przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w K. z dnia [...] października 2007 r. nr [...], niezdolności do zawodowej służby wojskowej W tej sytuacji Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w R. decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], przyznał [...] B. P. należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, tj. odprawę w wysokości 200% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby w kwocie 3822,00 zł, ekwiwalent pieniężny za 9 dni urlopu wypoczynkowego niewykorzystanego w roku zwolnienia w kwocie 781,77 zł, dodatkowe uposażenia roczne w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych, za które wypłacono uposażenie, tj. 10/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby w kwocie 1592,50 zł i odmówił przyznania świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. W uzasadnieniu podał, że nie przysługuje to świadczenie wypłacane przez Wojskowe Biuro Emerytalne, bowiem zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, świadczenie to przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat, zaś skarżący nie spełnił tego warunku. Jednocześnie, zgodnie z art. 96 ust. 2 cyt. ustawy świadczenie to przysługuje żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który nie spełnia warunku określonego w art. 96 ust. ustawy, jeżeli żołnierz został zwolniony wskutek orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie, gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby. Tymczasem skarżący został zwolniony ze służby wojskowej wskutek orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, jednakże utrata zdolności została spowodowana chorobą według załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. 2003, Nr 62, poz. 567), a więc chorobą, która istniała przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległa pogorszeniu lub ujawniła się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach. Choroby powstałe w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej określa natomiast załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. W związku z tym żołnierz nie został zwolniony wskutek orzeczenia przez wojskową komisję lekarską, niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w sytuacji, gdy utrata tej zdolności została spowodowana chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami tej służby. Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. skierowanym do Dowódcy [...] w R. wpłynął wniosek skarżącego, na podstawie art. 146 § 1 pkt 2 ewentualnie na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w R. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania mu świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby, w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. W uzasadnieniu podał, że starał się o przyznanie statusu weterana poszkodowanego i zostało wszczęte postępowanie w sprawie przyznania mu jednorazowego odszkodowania pieniężnego przed [...] w R. W toku tego postępowania Sąd Rejonowy w R. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] września 2014 r. uznał, iż schorzenia występujące u niego, a kwalifikowane jako zaburzenia stresowe pourazowe – PTSD i trwałe potraumatyczne zmiany osobowości, stanowią choroby pozostające w związku z odbywaną przez niego służbą wojskową, co potwierdza orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] oraz orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]. Powyższe zatem ustalenia winny skutkować przyznanie mu spornego świadczenia na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy pragmatycznej. W tej sytuacji decyzja w części odmawiającej wypłaty wskazanego wyżej świadczenia, wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, zaś za rażącym naruszeniem prawa przemawia takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Ponadto, wydana decyzja w przedmiotowej sprawie wydaje się być nieważna z mocy samego prawa, bowiem oparta jest na orzeczeniach, które w toku późniejszego postępowania zostały zmienione., zaś nie jest możliwe wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., bowiem od dnia doręczenia decyzji odmawiającej przyznania spornego świadczenia upłynęło 5 lat. Dowódca [...] Brygady [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7, art. 157 § 1 – 2 i art. 158 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w R. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania skarżącemu [...] B. P. świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby, w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że nie istnieją wskazane we wniosku przyczyny nieważności. W odwołaniu z dnia [...] marca 2016 r. do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędną interpretację i brak zastosowania, a przez to brak przyznania świadczenia pieniężnego, w sytuacji gdy spełnia przesłanki o jego przyznanie; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 z zw. z art. 107 § 3 kpa, art. 8 kpa, art. 11 kpa, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, art. 156 § 1 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz błędną interpretację. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179, poz. 1750 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 października 2007 r.), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Jednakże art. 96 ust. 1 tej ustawy ogranicza to świadczenie pieniężne do żołnierzy, którzy pełnili nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, natomiast art. 96 ust. 2 rozszerza to uprawnienie również do żołnierzy, którzy nie spełniają warunku określonego w ust. 1 (tj. 15 lat służby), jeżeli zostali zwolnieni wskutek: 1) rozformowania jednostki wojskowej lub zmniejszenia jej stanu etatowego w korpusie kadry zawodowej Sił Zbrojnych, w którym żołnierz pełnił służbę, albo likwidacji stanowiska służbowego, które żołnierz zajmował, a brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe; 2) orzeczenia przez wojskową komisie lekarska niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub choroba powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby. Zatem rozstrzygnięcie, w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia zawarte w pkt 4 decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w R. z dnia [...] października 2007 r. nr [...], znajdowało swoje oparcie w orzeczeniu Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] października 2007 r. nr [...], w której stwierdzono w pkt 9 niezdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej, a w pkt 10 wskazano, że schorzenie powodujące niezdolność do służby pozostaje w związku ze służbą wojskową, natomiast brak było stwierdzenia, że powstało w związku ze szczególnymi warunkami służby. W powyższym orzeczeniu zakwalifikowano schorzenie powodujące niezdolność do służby jako schorzenie, które istniało przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległo pogorszeniu lub ujawniło się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach. Wynika to z powołania się w treści orzeczenia na załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. z 2003 r. nr 62 poz. 567 ze zm.). Rozporządzenie to ustala dwie kategorie chorób i schorzeń: 1) choroby powstałe w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej; 2) choroby i schorzenia, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach. Przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego wypłacanego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby mogłoby nastąpić, jeżeli schorzenie ustalone w orzeczeniu wojskowej komisji lekarskiej zostałoby zakwalifikowane jako choroba określona w załączniku nr 1 powyższego rozporządzenia, tj. choroba powstała w związku ze szczególnymi właściwości lub warunkami służby. Powyższe orzeczenie lekarskie zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 października 2007 r. i wymieniony nie skorzystał z przysługującego mu prawa do zaskarżenia go, wobec czego stało się ono ostateczne w administracyjnym toku instancji. Na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. orzeczenie to funkcjonuje w obrocie prawnym, wywołało określone bezpośrednie (zwolnienie ze służby) i pośrednie (należności finansowych) skutki prawne oraz korzysta z domniemania ważności – analogicznie jak wydane na jego podstawie rozstrzygnięcie, jakim jest odmowa przyznania świadczenia zawarta w pkt 4 decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w R. z dnia [...] października 2007 r. nr [...]. Zatem nie ma podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Natomiast przytoczony wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] września 2014 r. sygn. akt [...] oraz orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w sprawie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu, dotyczy ustalenia związku choroby z odbywaną służbą wojskową, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze. Aktualnie powyższa decyzja nie może zostać wzruszona w żadnym z trybów określonych w k.p.a. (w tym również w trybie stwierdzenia nieważności), bez wzruszenia i zmiany treści orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, z którym związane jest rozstrzygnięcie zawarte w decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący B. P. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania przed organami administracji oraz Sądem, w tym kosztów zastępstwa procesowego zarzucając: I. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1.) art. 7 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i błędną interpretację, a to poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, a także nie podanie przyczyn z powodu, których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności, 2.) art.8 k.p.a., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez naruszenie zawartej w nim dyspozycji prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, 3.) art. 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez nienależyte wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji, 4.) art.77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację, a to poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1.) art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez jego błędną interpretację i brak zastosowania, a to poprzez brak przyznania mu świadczenia pieniężnego wskazanego w tymże artykule, w sytuacji, gdy spełnia przesłanki o jego przyznania, 2.) art. 96 ust. 2 ustawy pragmatycznej, poprzez jego błędną interpretację i brak zastosowania, a to poprzez brak przyznania mu świadczenia pieniężnego wskazanego w tymże artykule, w sytuacji, gdy spełnia przesłanki do jego przyznania. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że decyzja w części odmawiającej wypłaty wskazanego wyżej świadczenia, wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, jak również jest niezwykle krzywdząca dla niego. W świetle przepisów ustawy pragmatycznej, przedłożonego do sprawy jako dowód wyroku Sądu Rejonowego w R. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2014 r. sygn. akt [...] oraz aktualnych orzeczeń RWKL w [...] bezspornym jest fakt, że spełnia on przesłanki do przyznania mu świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacanego co miesiąc. Zgodnie z linią orzecznictwa skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa i o rażącym naruszeniu prawa decyduje ocena skutków społeczno – gospodarczych, jakie ono za sobą pociąga. Za "rażące" uznać należy mianowicie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. (E. Smoktunowicz, P. Kijowski, /. Mieszkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 559-560). W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie decyzja organu pierwszej instancji jest decyzją rażąco naruszającą prawo, czego organ drugiej instancji zdaje się nie zauważać. Orzeczenia, na podstawie których wydano decyzję odmawiającą wypłaty przedmiotowego świadczenia zostały w toku późniejszego postępowania zmienione, co winno mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem spełnia on przesłanki konieczne do przyznania mu przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacanego co miesiąc świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, bowiem występujące u niego schorzenia pozostają w związku z odbywaną przez niego służbą wojskową i to wskutek nich został ze służby zwolniony. Ponadto organ drugiej instancji dopuścił się naruszenia art. 7 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, ponieważ cała decyzja organu oparta jest na stwierdzeniu, iż skarżącemu nie przysługiwało świadczenie pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacanego co miesiąc, w sytuacji gdy z dokumentów przedłożonych w sprawie wynika, iż przesłanki do otrzymania w/w świadczenia zostały spełnione. Ponadto, organ drugiej instancji uzasadniając zaskarżoną decyzję, nie odniósł się do podniesionego w odwołaniu zarzutu rażącego naruszenia prawa. Niezależnie od powyższego organ dopuścił się również naruszenia art. 11 k.p.a., poprzez niewłaściwe wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu decyzji. Odwołując się z kolei do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 oraz art.80 k.p.a. podał, że polegały one w szczególności na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, a także na nie podjęciu wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę, Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego i ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych najcięższymi wadami. Wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej możliwe jest tylko w ściśle określonych przez ten kodeks lub ustawy szczególnych przypadkach. Stosownie do treści art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zatem organ administracyjny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy, rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Organ orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, nie jest zaś władny rozstrzygać o innych kwestiach, dotyczących istoty sprawy, a przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy decyzja administracyjna, poddana kontroli w trybie nadzorczym, jest dotknięta jedną z wymienionych powyżej wad oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. Wskazana w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, a na którą powołuje się skarżący, zachodzi wówczas, kiedy decyzja zawiera wadę od chwili jej wydania, a więc tkwi ona w jej elementach. Badając niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się wady w ostatecznej decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w R. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] od chwili jej wydania, w części odmawiającej przyznania [...] B. P. świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, ani też żadnej innej przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 k.p.a. Stosownie bowiem do treści art. 95 pkt 1) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Zgodnie natomiast z art. 96 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy pragmatycznej, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2 – 4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. W rozpoznawanej sprawie tymczasem, skarżący B. P. pełnił czynną służbę wojskową od dnia 10 października 2000 r. do dnia 24 października, 2007 r., tj. przez okres 7 lat i 15 dni. Zatem nie spełnił on przesłanki pełnienia nieprzerwanie zawodowej służby wojskowej przez okres co najmniej 15 lat i w tym przypadku nie przysługuje mu sporne świadczenie. Niezależnie od powyższego, według brzmienia art. 96 ust. 2 pkt 2 ustawy, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, a nie spełnia warunku określonego w ust. 1, o ile żołnierz ten został zwolniony wskutek orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby. W niniejszej sprawie skarżący rozkazem personalnym Dowódcy [...] Batalionu [...] z dnia [....] października 2007r. nr [...], został rzeczywiście zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ostatecznego ustalenia przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w K. z dnia [...] października 2007 r. nr [...], niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Jednakże jak wynika z pkt 10 "Związek poszczególnych chorób i ułomności z czynną służbą wojskową" powyższego orzeczenia lekarskiego, "Schorzenia ad. 1, 3 pozostają w związku z czynną służbą wojskową wg zał. Nr 2 do rozp. MON z dn. 31.03.2003 r." Natomiast Załącznik Nr 2 w myśl § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 567), zawiera "Wykaz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach". Zatem skoro utrata u skarżącego zdolności do zawodowej służby wojskowej nie została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby, a na wskutek chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach, to nie miał wobec niego zastosowania cytowany już wyżej przepis art. 96 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej i w konsekwencji nie przysługiwało mu przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. W tej sytuacji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisu art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 2 ustawy pragmatycznej, ponieważ w sposób właściwy wyjaśnił wszystkie przesłanki którymi kierował się przy wydaniu decyzji i w sposób bardzo dokładny – w ocenie Sądu – wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Ponadto nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa poprzez nie odniesienia się przez organ drugiej instancji do zarzutu rażącego naruszenia prawa, bowiem skarżący po pierwsze nie żądał stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie właśnie tej przesłanki, a po drugie organ stwierdził wprost, że "Aktualnie powyższa decyzja nie może został wzruszona w żadnym z trybów określonych w k.p.a. (w tym również w trybie stwierdzenia nieważności), bez wzruszenia i zmiany treści orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, z którym związane jest rozstrzygnięcie zawarte w decyzji". Niezależnie od powyższego wskazać należy skarżącemu, że – a na co zwrócił uwagę organ – stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 2007 r. nr [...], nie może nastąpić bez wzruszenia orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] października 2007 r. nr [...], zaś wyrok Sądu Rejonowego w R. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2014 r. sygn. akt [...] oraz orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] dotyczą innej kwestii, a mianowicie świadczeń odszkodowawczych i kontrolnego badania inwalidy (orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło