II SA/Wa 1576/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. Z. na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Sił Powietrznych w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej i związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową 1) oddala skargę w zakresie ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej; 2) w pozostałej części odrzuca skargę. Wojskowa Komisja Lotniczo - Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] orzekła, że M. Z. jest zdolny do zawodowej służby wojskowej (kat. "Z"). Jednocześnie wskazała, że rozpoznana prawostronna głuchota i skrzywienie kręgosłupa w odcinku piersiowo - lędźwiowym pozostają bez związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że orzekany nie powinien pełnić służby na stanowiskach, których specyfika wiąże się z nadmiernym oddziaływaniem hałasu. M. Z., nie zgadzając się ze stanowiskiem Komisji, wniósł od powyższego orzeczenia odwołanie do Wojskowej Komisji Lekarskiej Sił Powietrznych w W. Zakwestionował w nim ustalenie, że wykryte schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową, jak również stwierdzenie, że - pomimo utraty słuchu - jest zdolny do służby. W jego ocenie, utrata słuchu nastąpiła w trakcie studiów w [...], albowiem, będąc kandydatem na żołnierza zawodowego, został poddany badaniom słuchu (łącznie z audiogramem), które nie wykazały wówczas jakiegokolwiek ubytku słuchu. Podniósł, że czuje się oszukany przez wojsko, które doprowadziło go do utraty słuchu i nie zdiagnozowało tego w odpowiednim czasie. Wojskowa Komisja Lekarska Sił Powietrznych w W. orzeczeniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie Wojskowej Komisji Lotniczo - Lekarskiej w W., nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. W motywach rozstrzygnięcia Komisja wskazała, że wykonana pogłębiona diagnostyka audiologiczna i opinia audiologa przemawiają za etiologią neuroinfekcyjną czy jatrogenną wieku dziecięcego, a to wyklucza, że prawostronna głuchota powstała w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej. Nie zmienia tego również fakt, że schorzenie zostało ujawnione w tym czasie. Schorzenie to jednak nie daje podstaw do uznania, że orzekany jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Jedyne ograniczenie, jakie wiąże się z rozpoznanym schorzeniem to takie, że nie może on pełnić służby na stanowiskach narażonych na oddziaływanie hałasu, a więc nie może ubiegać się o stanowiska przeznaczone dla personelu latającego, na które zamierzał aspirować. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.Z. zarzucił rażące naruszenie norm prawa procesowego, w szczególności art. 107 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 104 § 1 i 2, art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz § 23 i § 32 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.), polegające na niezłożeniu na orzeczeniu czytelnych podpisów członków składu orzekającego, pominięciu wyników badań specjalistycznych, dokonanych przez lekarzy wojskowych, niewykazaniu wszystkich rozpoznanych schorzeń, powodujących niezdolność, niewskazaniu podstaw prawnych w zaskarżonym orzeczeniu i niewystarczającym uzasadnieniu orzeczenia, jak również polegające na braku uzasadnienia orzeczenia I instancji. Wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczeń obu instancji w całości, ewentualnie o ich uchylenie w całości. Odpowiadając na skargę, Wojskowa Komisja Lekarska Sił Powietrznych w W. wniosła o jej odrzucenie, stwierdzając, że skarga jest nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach. Orzeczenia przez nie wydawane zawierają rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, podejmowane na podstawie wyników badań lekarskich oraz dokumentacji lekarskiej, dotyczące danej osoby, zmierzające do ustalenia pewnych faktów prawotwórczych. Rację więc ma skarżący, twierdząc, że najistotniejszą dla pewności obrotu prawnego jest kwestia ważności funkcjonujących w nim aktów administracyjnych. W świetle § 27 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.) wojskowa komisja lekarska orzeka w składzie 3 oficerów-lekarzy. Z kolei § 27 ust. 6 tegoż rozporządzenia wskazuje, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego oraz opatruje się je pieczęcią urzędową wojskowej komisji lekarskiej. Jak wynika ze sprawy, zarówno orzeczenie Wojskowej Komisji Lotniczo - Lekarskiej w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], jak i orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Sił Powietrznych w W., zostały wydane we właściwych składach osobowych i - co najistotniejsze - są prawidłowo podpisane. W obu orzeczeniach podano składy osobowe członków Komisji, ze wskazaniem, że są nimi oficerowie-lekarze, którzy złożyli pod treścią orzeczeń swoje podpisy. Przepisy rozporządzenia nie określają, w jaki sposób członek Komisji winien się podpisać, dlatego też należy przyjąć, że podpis nieczytelny również spełnia wymóg podpisania orzeczenia. Zatem podniesione w skardze zarzuty w zakresie rażącego naruszenia § 32 ust. 1 ww. rozporządzenia są nietrafne. Zgodnie z § 23 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej, o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych oraz o związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 14, wykorzystując w szczególności: 1) odpis przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego; 2) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza zawodowego; 3) historie chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 4) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 5) kartę badań profilaktycznych i okresowych; 6) książkę zdrowia żołnierza zawodowego; 7) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego. Uwzględniając powyższe przepisy, stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga stanowi w istocie polemikę z merytoryczną treścią rozpoznania lekarskiego i wynikającą z niego zdolnością skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Jak wskazano na wstępie, do kompetencji sądu administracyjnego nie należy rozstrzyganie merytoryczne sprawy zdolności do zawodowej służby wojskowej, gdyż nie jest on "trzecią" instancją postępowania administracyjnego, nie posiada przy tym specjalistycznej wiedzy medycznej, niezbędnej przy rozpatrywaniu takich spraw. Ocena Sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy przy wydawaniu orzeczenia nie doszło do naruszenia przepisów prawa, regulujących kwestie zdolności do zawodowej służby wojskowej, w tym przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), gdyż orzeczenie komisji jest decyzją administracyjną. Ze sprawy wynika, że wydanie orzeczeń odbyło się na podstawie badań lekarskich. Wskazują na to wykonana pogłębiona diagnostyka audiologiczna i opinia audiologa, czego zresztą skarżący nie kwestionuje. Wynika z nich, że główne schorzenie, jakim jest głuchota ucha prawego, nie czyni skarżącego niezdolnym do służby. Sąd podziela ten pogląd, zważywszy że u orzekanego nastąpiła bardzo dobra adaptacja do słyszenia jednousznego. Schorzenie to wymaga pewnych ograniczeń w sposobie pełnienia służby, jednak nie powoduje niezdolności do jej pełnienia (skarżący nie może pełnić służby na stanowiskach narażonych na oddziaływanie hałasu). Z kolei skrzywienie kręgosłupa w odcinku piersiowo - lędźwiowym "samo w sobie" nie stanowi dolegliwości powodującej niezdolność do służby, zaś lewostronne przewlekłe zapalenie zatoki szczękowej, na które skarżący się powołuje, a mające świadczyć o jego niezdolności do zawodowej służby wojskowej, nie zostało ujęte i zdiagnozowane przez orzekające Komisje, jako wykluczające zdolność do służby. Brak jest podstaw do tego, by wspomnianą dolegliwość kwalifikować, jako schorzenie kliniczne, którego wystąpienie uzasadniałoby ustalenie innej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Warto zaznaczyć, że subiektywne odczucia orzekanego nie mogą być podstawą stwierdzenia, że jest on niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Jedynie zdiagnozowanie objawów chorobowych przez orzekające w tym przedmiocie Komisje i ujęcie objawów w postaci konkretnych schorzeń wpływa na ustalenie stopnia niezdolności do czynnej służby wojskowej (jeśli oczywiście takowe powodują niezdolność) i konieczność wskazania przy tym właściwej kategorii. Brak tego rodzaju stwierdzeń w orzeczeniach Komisji, które wykluczałyby zdolność, nie pozwala przyjąć, że orzekany jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Oczywiście w każdym czasie skarżący może wnosić o ponowne przeprowadzenie badań przez Komisję, celem ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, zwłaszcza w sytuacji pogorszenia się stanu zdrowia. Sąd dostrzega niedostatki w uzasadnieniu orzeczenia Komisji I instancji, jednakże zostały one konwalidowane w zaskarżonym orzeczeniu, w którym wyjaśniono zarówno ustalenia, jak i podano motywy. Sąd nie podziela zarzutów, że orzeczenia nie zawierają przepisów, na podstawie których doszło do ich wydania. Orzeczenie Komisji I instancji, jak i orzeczenie Komisji II instancji, powołują akty prawne, będące podstawą ich wydania. W doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że niepowołanie konkretnego przepisu w decyzji lub też nieprecyzyjne wskazanie podstawy prawnej decyzji jest jej wadą, ale nie powoduje konieczności uchylenia decyzji, jeżeli rozstrzygniecie ma oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Tym bardziej więc, tego rodzaju uchybienia nie mogą być traktowane jako kwalifikowane wady decyzji. Uchybienie przepisom postępowania mogłoby doprowadzić do uwzględnienia skargi tylko w sytuacji, gdyby uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a takich Sąd nie stwierdził, zaś skarżący nie wskazał podstaw i argumentów, które skutecznie podważałyby trafność wydanych orzeczeń. Dlatego też, Sąd uznał wydane w sprawie orzeczenia w zakresie ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej za prawidłowe, a zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, ale w zakresie związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. OSA 1/00, ONSA 2001/2/47). W tego rodzaju sprawach właściwe są sądy powszechne. Toteż w zakresie związku stwierdzonych schorzeń ze służbą Sąd skargę odrzucił, jako niedopuszczalną. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku, zaś na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 tej ustawy orzekł, jak w punkcie 2.