II SA/Wa 1577/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Janusz Walawski (spr.), , Protokolant straszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu mieszkalnego oddala skargę Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, na podstawie art. 92 ust. 1 , art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1402 z późn. zm.) oraz § 2, § 3, i § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2008 r. w sprawie pomocy finansowej za uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 96, poz. 617), w dniu [...] marca 2016 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił K. Z. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu mieszkalnego. Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpoznaniu odwołania funkcjonariusza i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz powyżej powołanych przepisów, w dniu [...] lipca 2016 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że Komendant Miejski Policji w O. decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] przyznał funkcjonariuszowi pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w O. przy ul. [...]. Oznacza to, że w niniejszej sprawie została zrealizowana negatywna przesłanka określona w art. 99 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej. Skoro funkcjonariusz skorzystał wcześniej z pomocy finansowej, o której mowa w art. 98, co prawda w innej formacji mundurowej, to brak jest możliwości przyznania mu przedmiotowej pomocy. K. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2016 r., zarzucając organowi naruszenie art. 98 pkt. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Ponadto zarzucił naruszenie art. 107 § 3 Kpa. Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), stanowią że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W świetle powyższych przepisów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ wydając zaskarżoną decyzję prawa nie naruszył. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1402 z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą, funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Przepis powyższy był materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie niniejszej decyzji. Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne. Skarżący z dniem [...] kwietnia 2012 r. został przeniesiony ze służby w Policji do pełnienia służby w Straży Granicznej. W dacie tej mógłby nabyć prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych (art. 92 ust. 1 ustawy), zaś w razie nieotrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale przysługiwałaby mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, o której mowa w art. 98 ust. 1 ustawy. Jednakże w razie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek negatywnych wskazanych w art. 99 ust. 1 ustawy nie powstaje wskazane wyżej prawo do lokalu mieszkalnego, nie może też być zrealizowana zastępcza forma jego udzielenia w postaci przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Art. 98 ust. 1 stanowi zaś, że funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1, podlega zwrotowi w przypadku: 1) jej wypłaty jako nienależnego świadczenia; 2) zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 10 lat służby, jeżeli nie nabył uprawnień do emerytury policyjnej albo policyjnej renty inwalidzkiej lub prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnych i rentowych; 3) skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec którego orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (art. 98 ust. 2 ustawy). Nadto, do służby, o której mowa w ust. 2 pkt 2, zalicza się również okresy służby oraz okresy równorzędne ze służbą w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (art. 98 ust. 3 ustawy). Art. 99 ustawy określa z kolei przesłanki negatywne, wykluczające dokonanie przydziału lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi, któremu wcześniej udzielono pomocy finansowej na cele mieszkaniowe. Stanowi on w pkt 1, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 98, tj. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W ocenie Sądu, treść powołanego wyżej przepisu nie pozostawia wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia, a tym samym nie wymaga dokonywania szczególnych zabiegów interpretacyjnych. W ustawie o Straży Granicznej ustawodawca nie wprowadził definicji pojęcia "funkcjonariusz". Art. 98 i art. 99 pkt 1 ustawy posługują się pojęciem "funkcjonariusz" w ujęciu podmiotowym. Na gruncie wszystkich pragmatyk służbowych funkcjonariusz oznacza bowiem osobę, która związana jest z organem – "pracodawcą" stosunkiem administracyjnoprawnym, pozostaje w służbie na podstawie aktu mianowania, podlega szczególnej dyscyplinie służbowej, realizuje określone obowiązki w ramach służby Państwu i społeczeństwu. Funkcjonariuszowi przysługują określone świadczenia i uprawnienia w czasie pełnienia służby, a także po zwolnieniu ze służby - związane z prawem do zaopatrzenia emerytalnego, przy czym - co należy podkreślić - ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708) w art. 1 obejmuje pojęciem "funkcjonariusz" zwolnionych ze służby członków wszystkich wymienionych powyżej służb mundurowych. Podkreślić zatem należy, że przepis art. 99 pkt 1 w zw. z art. 98 ustawy odnosi się do funkcjonariusza każdej formacji mundurowej, a zatem prawidłowy jest pogląd organu, że w przypadku podjęcia służby w innej formacji funkcjonariusz, który kiedykolwiek wcześniej uzyskał pomoc na cele mieszkaniowe, nie nabywa prawa do jej ponownego uzyskania od Państwa przez przydział lokalu mieszkalnego. Odmienne rozumowanie doprowadziłoby do sytuacji, w której funkcjonariusz wielokrotnie (dobrowolnie) zmieniający służbę, wielokrotnie otrzymywałby wsparcie Państwa na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych, a zatem byłby w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych funkcjonariuszy, co stoi w sprzeczności z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) – (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2301/14 – dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do zarzutu skarżącego pominięcia w zaskarżonej decyzji kwestii wzrostu norm zaludnienia w stosunku do dnia otrzymania pomocy finansowej podczas służby w Policji wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2008 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 96, poz. 617 z późn. zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem, wysokość pomocy finansowej oblicza się, mnożąc liczbę norm zaludnienia lokalu mieszkalnego przysługującego funkcjonariuszowi oraz każdemu członkowi jego rodziny, według uprawnień przysługujących na dzień złożenia wniosku, przez kwotę 4.158 zł. Powyższe oznacza, że obliczając wysokość przysługującej funkcjonariuszowi pomocy finansowej organ bierze pod uwagę ilość norm przysługujących funkcjonariuszowi w dniu złożenia wniosku o przyznanie takiej pomocy. Jednakże w sytuacji odmowy przyznania pomocy finansowej, zwłaszcza z uwagi na otrzymanie pomocy w tej właśnie formie, kwestia ilości norm zaludnienia przestaje mieć jakiekolwiek znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przypomnieć należy, że skarżący będąc funkcjonariuszem Policji otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w kwocie 8.940 zł., która po upływie 10 lat służby w Policji została umorzona, a zatem przyznana pomoc stała się świadczeniem bezzwrotnym. Reasumując, skoro skarżący wystąpił w dniu [...] marca 2016 r. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu mieszkalnego położonego w [...], gmina [...], a więc już po wykorzystaniu pomocy finansowej przyznanej skarżącemu w Policji na uzyskanie lokalu mieszkalnego, to brak było podstaw do przyznania mu żądanej pomocy w Straży Granicznej. Słusznie zatem organy obu instancji odmówiły skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu mieszkalnego, gdyż świadczenie to ma jednorazowy charakter i nie jest możliwe jego przyznanie po raz kolejny w sytuacji przeniesienia do innej formacji mundurowej. Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze nie mogły zostać uwzględnione, gdyż organy nie naruszyły wskazanych w niej przepisów prawa materialnego i procesowego i skarga na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu.