II SA/Wa 1582/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-17
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożonego po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., stosuje się przepisy tego rozporządzenia, nawet jeśli sprawa została wszczęta i zakończona w pierwszej instancji przed jego wejściem w życie?Ratio decidendi
Do wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożonego po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., stosuje się przepisy tego rozporządzenia, nawet jeśli sprawa została wszczęta i zakończona w pierwszej instancji przed jego wejściem w życie. Kluczowe jest bowiem to, kiedy nastąpiło faktyczne udzielenie pomocy prawnej w drugiej instancji (wyznaczenie pełnomocnika, złożenie opinii), a nie data zakończenia postępowania w pierwszej instancji.Stan faktyczny
Referendarz sądowy WSA w Warszawie rozpoznał wniosek adwokata M. O. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. K. na pismo Prorektora ds. studenckich i kształcenia Uniwersytetu. Skarga została odrzucona przez WSA, a następnie skarżącej przyznano prawo pomocy, w tym ustanowiono adwokata z urzędu. Pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokata M. O. kwotę 360 zł oraz kwotę 82,80 zł tytułem podatku od towarów i usług, stanowiącą 23%, jako nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. O. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. K. na pismo Prorektora ds. studenckich i kształcenia Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie informacji o braku podstaw do wydania dyplomu i uzupełnienia przebiegu studiów postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. O. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) oraz kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Adwokat M. O. została wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] pełnomocnikiem z urzędu dla M. K. w niniejszej sprawie po zakończeniu postępowania przed sądem I instancji (pismo ORA w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., k-52 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r. odrzucił wniesioną skargę, a postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 stycznia 2016 r. zostało przyznane skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Wyznaczona pełnomocnik w ustawowym terminie złożyła - przy piśmie z dnia 21 marca 2016 r. - opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego, polegającego na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie postanowienia. Oświadczyła jednocześnie, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Niniejsza sprawa została wszczęta i zakończona w I instancji przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2015 r.). Natomiast pełnomocnik z urzędu został wyznaczony i powiadomiony przez ORA w [...] pismem z dnia 16 lutego 2016 r. (doręczonym w dniu 22 lutego 2016 r.), a w dniu 21 marca 2016 r. (data stempla pocztowego na kopercie) złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie postanowienia, czyli po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy tego rozporządzenia.
Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty maksymalnej za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie takiej opinii przez adwokata, który nie prowadził sprawy w I instancji, wynosi 75% opłaty maksymalnej, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł.
Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 480 zł.
Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie pomoc udzielona skarżącej w II instancji, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 12 listopada 2015 r., wydanego w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należna pełnomocnikowi z urzędu opłata wynosi 75% z 480 zł, czyli 360 zł i powinna być podwyższona o kwotę 82,80 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 442,80 zł.
Ponadto adwokat, stosownie do § 3 rozporządzenia, złożył wymagane oświadczenie.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b, a także w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło