II SA/Wa 1585/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-01

Skład orzekający: Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi przedstawić wystarczające dowody na swoją trudną sytuację majątkową i dochodową. W przypadku wątpliwości sąd może wezwać do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów.
Stan faktyczny
K. L. złożył skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak dochodów i oszczędności oraz ponoszenie kosztów przez syna. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a skarżący przedstawił szczegółowe oświadczenia i dokumenty dotyczące jego sytuacji finansowej i kosztów utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano K. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 01 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia - przyznać K. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r. K. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1585/14 skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi, w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wnioskiem z dnia 02 października 2014 r. skarżący zwrócił się do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał, że jest osobą bezrobotną i chorą, która nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej, która nie posiada żadnych dochodów ani oszczędności. Wnioskodawca oświadczył, że opłaty związane z czynszem, lekami oraz jedzeniem ponosi jego syn L. L. Pismem z dnia 16 października 2014 r., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: ppsa, w zw. z art. 256 pkt 2 ppsa oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postepowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), wnioskodawca został wezwany do nadesłania: 1) oświadczenia o wysokości otrzymywanej od syna pomocy finansowej w skali miesiąca, 2) oświadczenia o stałych, niezbędnych kosztach utrzymania – z określeniem z jakiego tytułu są ponoszone i w jakiej wysokości, 3) kserokopii dokumentów poświadczających stałe koszty utrzymania (opłat za mieszkanie, energię elektryczną, gaz, wodę itp.), 4) oświadczenia, czy skarżący korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakim zakresie. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie wnioskodawca przesłał do Sądu pismo z 17 listopada 2014 r., w którym: 1) oświadczył, że wysokość otrzymywanej od syna – L. L. pomocy finansowej w skali miesiąca wynosi ok. [...] zł (syn mieszka razem z wnioskodawcą, finansuje wnioskodawcy zakup jedzenia, środków czystości, kosmetyków, opłaca czynsz, ponosi koszty energii elektrycznej, internetu, doładowań telefonu wnioskodawcy); 2) oświadczył, że do stałych kosztów utrzymania zaliczają się: koszty czynszu – ok. [...] zł, koszty energii elektrycznej – [...] zł, koszt leków – średnio ok. [...] zł, koszt usługi internetowej – [...] zł, koszy doładowań pre-paid – ok. [...] zł, tj. łącznie [...] zł; po odliczeniu powyższej kwoty, kwota jaka przypada na zakup jedzenia, kosmetyków i środków czystości to ok. [...] zł dziennie. 3) dołączył kserokopie dokumentów poświadczających stałe koszty utrzymania: prognozę zużycia energii elektrycznej na okres od [...] października 2014 r. do [...] listopada 2014 r. na kwotę [...] zł brutto; informację o wysokości opłat za lokal z [...] stycznia 2014 r. na kwotę [...] zł; dowód opłaty za internet za pełny miesiąc od [...] października 2014 r. do [...] października 2014 r. na kwotę [...] zł; 4) oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej oraz że stara się uzyskać świadczenie alimentacyjne od swojego drugiego syna – M. L. (sprawa aktualnie w sądzie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: ppsa, rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzenie zawarte w powołanym przepisie: "gdy wykaże", oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu w tym przedmiocie będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego. Analiza oświadczeń przedstawionych przez wnioskodawcę oraz dokumentów znajdujących się w aktach sądowych rozpoznawanej sprawy pozwala stwierdzić, że jedyny dochód skarżącego stanowi pomocy otrzymywana od syna – L., wynosząca ok. [...] zł miesięcznie, którą skarżący przeznacza na swoje utrzymanie (na pokrycie stałych kosztów utrzymania, zakup jedzenia, kosmetyków i środków czystości). Ponadto z oświadczenia strony skarżącej wynika, że nie posiada ona żadnego majątku ani oszczędności. Powyższe pozwala uznać, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 254 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło