II SA/Wa 1588/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-12
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Andrzej Góraj, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, nawet jeśli nie wiąże się z bezpośrednim zagrożeniem dla bezpieczeństwa publicznego, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń. Ustawodawca z góry przyjął, że takie skazanie implikuje zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, co wyłącza potrzebę dodatkowej oceny przez organ administracji. Ustawa nie przewiduje luzu decyzyjnego w takich przypadkach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia A. R. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Decyzja została wydana z uwagi na prawomocny wyrok skazujący za umyślne przestępstwo z art. 226 § 1 Kodeksu karnego. A. R. odwołał się, argumentując, że organ nie ocenił faktycznego zagrożenia i pominął okoliczności skazania. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Komendanta Głównego Policji, A. R. złożył skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji. Skarżący podniósł również, że został później uniewinniony od zarzucanego mu czynu w innym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Góraj Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012r., poz. 576), cofnął A. R. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich.
Organ administracji nadmienił, że przepis art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji jest obligatoryjny. Oznacza to obowiązek cofnięcia pozwolenia w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek, przewidzianych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 cytowanej ustawy.
Organ wskazał, że A. R. jest osobą skazaną prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt [...] za popełnienie czynu z art. 226 § 1 Kodeksu karnego na karę grzywny. Przestępstwo określone w art. 226 § 1 Kodeksu karnego charakteryzuje się umyślnością, co wynika z określenia znamienia czynności wykonawczej "znieważa".
Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwo umyślne.
Organ dodał, że z akt prowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się odrębne postępowanie karne o sygn. akt [...] , w którym strona występuje jako osoba oskarżona o popełnienie czynu z art. 209 § 1 Kodeksu karnego (przestępstwo przeciwko rodzinie i opiece).
Od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] A. R. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym przepisu art. 7, art. 8, art. 77 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego,
2. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym przepisu art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego,
3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
A. R. podniósł, że organ całkowicie pominął okoliczności faktyczne, w jakich zapadł wyrok skazujący, nie wziął pod uwagę postawy skazanego w toku postępowania przygotowawczego, jak i postępowania sądowego. Powzięcie wiadomości o wyroku skazującym nie zwalnia organu administracyjnego z obowiązku przeprowadzenia oceny, czy rzeczywiście strona stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. A. R. podkreślił, że przyznał się do winy i dobrowolnie poddał się karze grzywny. Natomiast w toku toczącego się postępowania [...] stosuje się do wszelkich obowiązków i zaleceń Sądu. Bezpodstawne i dokonane z naruszeniem przepisów prawa jest jego zdaniem uznanie, że osoba może stanowić zagrożenie, wyłącznie w oparciu o wyrok skazujący.
Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji (Dz. U. z 2012r., poz. 576), wydał w dniu [...] czerwca 2013 r. decyzję nr [...] , utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.
Komendant stwierdził, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 tego przepisu, w myśl którego - w świetle obowiązujących przepisów prawnych, które to przepisy zostały zmienione ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i weszły w życie z dniem 10 marca 2011 r. - pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Zdaniem organu ustawodawca z góry rozstrzygnął, iż istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Uwzględniając powyższe, organ stwierdził, że wobec zebranego w sprawie materiału dowodowego argumenty strony zawarte w odwołaniu, jak też dołączona pozytywna opinia z Koła Łowieckiego "[...] " w [...], nie tworzą podstaw do zachowania pozwolenia na broń. Również żądanie dotyczące uzyskania zapisu rozmowy z dnia [...] kwietnia 2013 r. z funkcjonariuszem Policji nie może zmienić niniejszego rozstrzygnięcia.
A. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący zarzucił decyzji:
1. naruszenie przepisów postępowania, w tym przepisu art. 7, art. 8, art. 77 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego,
2. naruszenie przepisów postępowania, w tym przepisu art. 80 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego,
3. naruszenie prawa materialnego, w tym przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, polegające na niewłaściwym zastosowaniu oraz błędną jego wykładnię i przyjęcie, że samo skazanie prawomocnym wyrokiem Sądu stanowi o tym, że istnieje uzasadniona obawa użycia broni niezgodnie z prawem.
Nadto skarżący wniósł o zażądanie z Komisariatu Policji w [...] zapisu rozmowy z dnia [...] kwietnia 2013 roku z funkcjonariuszem Policji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie Organ II instancji nie dokonał wszechstronnego i wnikliwego zbadania okoliczności istotnych dla wydania decyzji. Wydanie wyroku skazującego nie może prowadzić na zasadzie automatyzmu do uznania, że istnieje uzasadniona obawa, że strona stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Organ całkowicie pominął okoliczności faktyczne, w jakich zapadł wyrok Sądu Rejonowego w [...] , jak również pominął postawę skarżącego zarówno w toku postępowania przygotowawczego, jak i postępowania sądowego. Niesprawiedliwe byłoby cofnięcie pozwolenia na broń wyłącznie z powodu wydania wyroku skazującego. Organ administracyjny ma obowiązek przeprowadzenia oceny, czy rzeczywiście strona stanowi rzeczone zagrożenie.
Skarżący podkreślił, że nie utrudniał w żaden sposób postępowania o sygn. akt: [...] , współpracując z organami ścigania przy pełnym wyjaśnieniu sprawy, przyznał się do winy i dobrowolnie poddał się karze, co ujawnia jego prawidłowy stosunek do obowiązującego w Polsce porządku publicznego. Skarżący nie wszedł ponownie w kolizję z prawem i przestrzega obowiązującego porządku prawnego w kraju.
A. R. podkreślił, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu. Podsumowując, skarżący podkreślił, że organ administracji cofnąć pozwolenie na posiadanie broni może jedynie w warunkach notorycznego naruszania zasad polskiego porządku publicznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Dokonując oceny zasadności skargi, wniesionej przez A. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6, zaś w myśl pkt 6 lit a) tegoż ostatniego przepisu, jest nią osoba stanowiąca zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Ponadto ustawodawca rozstrzygnął, że przesłankę zagrożenia uzasadnia już sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem – wbrew stanowisku skarżącego – ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a cytowanej ustawy. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny i wobec powyższego organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż jej posiadacz należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a).
Ustawodawca nie przewidział możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwo umyślne. Broń palna jest towarem szczególnie reglamentowanym, a dostęp do jej posiadania ograniczony jest właśnie przepisami ustawy o broni i amunicji.
Broń nie może być w posiadaniu osoby skazanej prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne. Organ Policji nie był zobowiązany do dodatkowego badania czy skarżący stanowi zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Ustawa o broni i amunicji nie pozostawia organom Policji jakiegokolwiek luzu decyzyjnego, sam fakt prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo wprost implikuje wydanie decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni.
W ocenie Sądu, każda z przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6) ustawy o broni i amunicji może stanowić oddzielną przyczynę cofnięcia pozwolenia na broń. Podobnie rzecz się ma z przesłankami zawartymi w pkt a) i w pkt b), które nie muszą występować łącznie z przesłankami "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego".
Zagrożenie dla siebie, zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, jak również skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, to przesłanki, które każde oddzielnie, stanowi podstawę obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń.
Ustawodawca wyszedł zatem z założenia, że każde przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 a) i b) stanowi zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a zatem niecelowe, z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy, byłoby powtarzanie tego zagrożenia.
Wobec powyższego zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Należy przypomnieć także, że uprawnienie do posiadania broni palnej nie należy do zakresu konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich. Jest to bowiem odstępstwo od generalnej zasady, że prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i zagwarantowane jedynie dla grupy funkcjonariuszy służb mundurowych. Skoro omawiane uprawnienie stanowi wyjątek od reguły, to przepisy regulujące przedmiotową kwestię winny być interpretowane w sposób restrykcyjny.
W konsekwencji racjonalny ustawodawca nie dopuścił do sytuacji, by dostęp do broni palnej miała osoba prawomocnie ukarana sankcją karną za umyślne naruszenie prawa.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło