II SA/Wa 1588/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Anna Mierzejewska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M.L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] lipca 2015 r., działając na podstawie § 3, 4 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), § 12 pkt 1 i § 31 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1078 ze zmianą z 2015 roku - Dz. U. z 2015 r., poz. 749) i w oparciu o załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761) a także art. 20 ust. 1, 2 i 3, art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 666 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania M.L. - utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa. W uzasadnieniu orzeczenia Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wskazała, co następuje: Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. w dniu [...] kwietnia 2015 r. wydała orzeczenie rozpoznając u [...] M.L. w pkt 8 orzeczenia: A. Schorzenie powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej: 1. [...] B. Schorzenia współistniejące: 2. [...], 3. [...], 4. [...], 5. [...], 6. [...], 7. [...] - bez § bez pkt. Orzeczono kat. zdrowia "N" Zał. 1 Grupa II - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Schorzenia nr 1, 2, 3,4, 5, 6 i 7 - nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Badanego zaliczono do [...] grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Nie zaliczono badanego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Badany jest zdolny do pracy. Termin badania kontrolnego wyznaczono na kwiecień 2018 r. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że obecny stan zdrowia orzekanego powoduje całkowitą niezdolność do zawodowej służby wojskowej, jednakże nie powoduje niezdolności do pracy poza służbą wojskową - dlatego zaliczono orzekanego do [...] grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. M.L. od tego orzeczenia odwołał się w całości do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, która po zbadaniu sprawy, utrzymała zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy. Centralna Wojskowa Komisja Lekarskiej wskazała, iż nie można odmówić wiarygodności dokumentacji zgromadzonej przez RWKL w K., a w szczególności: - karty informacyjnej leczenia szpitalnego w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką w K. SP ZOZ - okres pobytu od [...] lutego 2013 r. do [...] lutego 2013 r., nr hist. chor. [...], rozpoznanie: [...]; - hospitalizacji w Oddziale [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w K. - okres pobytu od [...] lutego 2013 r. do [...] marca 2013 r., nr hist. chor. [...], rozpoznanie: [...]. Każda karta informacyjna oprócz rozpoznania zawiera wyniki badań pracownianych oraz epikryzę. Ponadto w oparciu o wyniki badań obrazowych rezonansu magnetycznego głowy z dnia [...] lutego 2013 r., tomografii komputerowej [...] i rezonansu magnetycznego [...] z dnia [...] marca 2013 r. - wykonane badania obrazowe, biochemiczne, konsultacje specjalistów jednoznacznie przemawiają za słusznością ustalonych rozpoznań. Wymienione w orzeczeniu inwalidztwo [...] grupy powodowane [...] nie może zostać zakwalifikowane jako pozostające w związku ze służbą wojskową, ponieważ schorzenie to nie jest wymienione w załączniku nr 1 ani nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 62, poz. 567 ze zm.) w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w trakcie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach. Wieloletnie badania naukowe i obserwacje [...] - nie wskazują, aby warunki jakiejkolwiek służby wojskowej mogły być czynnikiem etiologicznym [...]. Odpowiednia substytucja hormonalna rokuje dobrze, dlatego orzeczono [...] grupę inwalidztwa, bowiem orzekany jest zdolny do pracy. Żadne z pozostałych schorzeń nie spełniają wymogów zał. nr 1 i nr 2 cytowanego wyżej rozporządzenia, ponieważ warunki zawodowej służby wojskowej nie były szkodliwe i uciążliwe dla orzekanego. Jeżeli chodzi o [...], należy podkreślić, że narażenie na hałas nie występowało u badanego przez 8 godzin codziennie, a jedynie incydentalnie, ponadto nie nastąpił nigdy uraz akustyczny, nie sporządzono protokołu powypadkowego i nie prowadzono postępowania odszkodowawczego. Najistotniejszy w tej przedmiotowej sprawie jest charakterystyczny zapis audiogramu typowy dla [...]. Przemawia to przeciw etiologii urazów akustycznych. M.L. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżył oba wyżej wskazane orzeczenia w zakresie określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, tj.: 1. art. 7, art. 8 i art. 9 w zw. z art. 10 § 1 Kpa, poprzez brak powiadomienia orzekanego o zawieszeniu postępowania odwoławczego; 2. art. 61 § 4 w zw. z art. 10 § 1 Kpa, poprzez zaniechanie pisemnego zawiadomienia orzekanego o wznowieniu czynności orzeczniczych. Natomiast orzeczeniu organu pierwszej instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, tj.: 1. art. 75 § 1 i art. 76 § 1 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 Kpa, poprzez brak wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, co wynika z zasady podejmowania przez organ z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes wnioskodawcy, a także zasady równoważności dowodowej, gdzie jednym dowodem nie można zastępować drugiego, bez uprzedniego dokładnego wyjaśnienia z jakich powodów oraz dany dowód pominął lub/i uznał go za niewiarygodny, a także zasady związana organu treścią dokumentów sporządzonych przez uprawniony do tego celu organ, co wynika wprost z uzasadnienia wydanego orzeczenia, w którym na próżno poszukiwać jest informacji w tym zakresie, a które to uchybienia powodują, że orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nie sposób jest poddać kontroli pod względem jej prawidłowości z punktu widzenia proceduralnego, 2. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 Kpa, poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniu wydanego orzeczenia wskazania faktów, które organ uznał za nieudowodnione oraz przyczyn, z powodu których dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzić należy, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1203/04). Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, określające ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego i w konsekwencji zakwalifikowanie do danej grupy inwalidztwa. Orzeczenia te poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (por. uchwała składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/1000). Niniejsza skarga M.L. na orzeczenie CWKL w W. z dnia [...] lipca 2015 r. jest zatem dopuszczalna, albowiem dotyczy ona, co wynika z jej treści i tytułu, jedynie określenia zdolności do pełnienia służby wojskowej. Skarga ta zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Orzeczeniem pierwszej instancji uznano skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z uwagi na rozpoznaną u niego [...], zakwalifikowaną przez organ jako - § 54 pkt 6 (Zał. 1, Gr II) obowiązującego w chwili orzekania rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich (Dz. U. z 20010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.). Organ orzekał także w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1078 ze zm. z 2015 roku - Dz. U. z 2015 r., poz. 749). CWKL w W. orzeczeniem z dnia [...] lipca 2015 r. w pełni zaakceptowała to rozpoznanie - § 54 pkt 6 (Zał. 1, Gr II). Jednakże w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznanie to budzi wątpliwości w zakresie, w jakim dyskwalifikuje skarżącego do zawodowej służby wojskowej, albowiem zakres tego rozpoznania nie pokrywa się z zapisem powołanym przy załączniku nr 1 do powyższego rozporządzenia przy opisie § 54 pkt 6. Organ nie stosuje także w sposób dokładny sformułowań zawartych w tym przepisie (tabeli). W załączniku tym w § 54 pkt 6 figuruje zapis – "Wielogruczołowe zaburzenia czynności upośledzające lub znacznie upośledzające przemiany hormonalne". Tymczasem w treści rozpoznania brak określenia w jaki sposób wskazana choroba upośledza przemiany hormonalne, czy jest to jedynie upośledzenie, czy znaczne upośledzenie. Nadto zapis w tabeli, rozpoznanie upośledzające lub znacznie upośledzające przemiany hormonalne, wiąże jedynie z gruczołami. Natomiast w obu zaskarżonych orzeczeniach, [...] powiązano z [...], i dopiero z tych wszystkich stanów wyprowadzono stwierdzenie o [...]. Także samo sformułowanie [...] nie jest całkowicie jednoznaczne ze sformułowaniem zawartym w przepisie - "przemiany hormonalne". Nadto w powyższym załączniku, w rubryce Grupa II, figuruje możliwość dwojakiej kwalifikacji takiego rozpoznania – jako "niezdolnego" albo "zdolnego" do zawodowej służby wojskowej. Organ nie określił dlaczego wybrał kwalifikację – "n". Ani w uzasadnieniu orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] kwietnia 2015 r., ani w zaskarżonym orzeczeniu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2015 r. rozbieżności tych nie wyjaśniono. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jak i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach nie zawierają wprawdzie norm odsyłających do stosowania przepisów Kpa, ale należy zauważyć, że orzeczenia tych komisji załatwiają indywidualne sprawy administracyjne, a art. 1 pkt 1 Kpa wskazuje, że Kodeks ten normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w sprawach należących do właściwości tych organów, będących sprawami indywidualnymi i rozstrzyganymi w drodze decyzji administracyjnej. Wojskowe komisje lekarskie uznawane są za organy administracji publicznej, tym samym do postępowania przed nimi powinno się stosować posiłkowo przepisy Kpa. Postępowanie administracyjne prowadzone przez wojskowe komisje lekarskie winno być zatem prowadzone w zgodzie z wyrażoną w art. 7 Kpa zasadą prawdy obiektywnej oraz z unormowaną w art. 9 Kpa zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych. W art. 107 § 3 Kpa zawarto wskazania co do rzetelnego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Obywatel musi z treści orzeczenia dowiedzieć się dlaczego stan jego zdrowia uniemożliwia pełnienie mu zawodowej służby wojskowej. Niedopuszczalne jest, aby orzeczenie, rozstrzygające o istotnej dla zainteresowanego sprawie pozostawało w swojej materii nie ostre, pozostawiając nierozstrzygnięte zagadnienia co do kwalifikacji rozpoznanego schorzenia w aspekcie zdolności do zawodowej służby wojskowej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w wyżej wskazanym aspekcie orzeczniczym, zaskarżone orzeczenie, jak i utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji wymagają stosownego uzupełnienia. Dlatego, wobec powyżej stwierdzonego uchybienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w części dotyczącej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej orzekł, jak w sentencji wyroku.