II SA/Wa 1589/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Asesor, Jacek Fronczyk, Protokolant Michał Sułkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Straży Pożarnej – oddala skargę – Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., wydanej na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 z późn. zm.), którą zwolniono [...] S. B. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem 31 maja 2005 r. W uzasadnieniu podał, że Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uwzględnił prośbę S. B. z dnia 28 lutego 2005 r. i zwolnił go ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem 31 maja 2005 r. w związku z nabyciem przez niego uprawnień emerytalnych. Minister nie stwierdził, aby jego prośba o zwolnienie ze służby była złożona pod wpływem wady oświadczenia woli. Nie stwierdzono też, aby wywierano na niego naciski w związku z jego odejściem ze służby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przy wydawaniu tej decyzji, a w szczególności art. 104 § 2, art. 7 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie podjął niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie uwzględnił interesu skarżącego. Organ I instancji nie udzielił skarżącemu niezbędnych informacji o okolicznościach prawnych i faktycznych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Zarzucił także organowi naruszenie art. 87 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 36a powołanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, przez ustalenie wysokości dodatku służbowego bez przeprowadzenia okresowego opiniowania i z pominięciem informacji zawartych w jego aktach osobowych. Wyjaśnił, że istotą jego skargi jest niewłaściwe ustalenie przez Komendanta Miejskiego PSP wysokości dodatku służbowego z pominięciem procedury opiniowania. Twierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podjął zaskarżoną decyzję na podstawie błędnych ustaleń dotyczących oceny jego długoletniej służby i w efekcie skarżący nie otrzymał wyższego dodatku służbowego. Ponadto zarzucił, że swoją prośbę do Komendanta Głównego PSP z dnia 28 lutego 2005 r. o zwolnienie ze służby z dniem 31 maja 2005 r. złożył pod wpływem wady oświadczenia woli. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę p. S. B. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby organy podejmujące zaskarżone decyzje o zwolnieniu skarżącego ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną zwolnienia [...]. S. B. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej stanowił przepis art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 147, poz. 1230 z późn. zm.). Z treści tego przepisu wynika, że strażaka można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Bezspornym jest w sprawie, że [...] S. B. legitymuje się 30-letnim okresem wysługi emerytalnej i poza sporem pozostaje również, że pismem z dnia 28 lutego 2005 r. wystąpił z prośbą do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej o zwolnienie z dniem 31 maja 2005 r. ze służby w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Niewątpliwie więc zasadnicza przesłanka z art. 43 ust. 3 pkt 3 powołanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, polegająca na legitymowaniu się przez S. B. 30-letnim okresem wysługi emerytalnej, została spełniona. Z użytego w tym przepisie sformułowania "można zwolnić" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Do oceny organu należało zatem podjęcie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby lub pozostawienie go w niej. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może zatem tylko badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc, czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W ocenie Sądu, decyzjom organów nie można przypisać przekroczenia granic uznania administracyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika, że zostały podjęte z uwagi na fakt wystąpienia przez skarżącego do Komendanta Głównego PSP, raportem z dnia 28 lutego 2005 r., o zwolnienie go ze służby z dniem 31 maja 2005 r. w związku z osiągnięciem uprawnień emerytalnych. Uwzględniając tę prośbę, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej zwolnił skarżącego ze służby zgodnie ze wskazanym przez niego terminem. Sąd podzielił również słuszność stanowiska Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przyjętego w zaskarżonej decyzji, że cofnięcie przez skarżącego prośby o zwolnienie ze służby w terminie 31 maja 2005 r., jest bezskuteczne. Powołana ustawa o Państwowej Straży Pożarnej nie reguluje problematyki oceny skuteczności oświadczeń woli składanych w toku postępowania o zwolnienie ze służby, wobec tego należy w tym zakresie stosować przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 61 kc oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie tego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła, gdyż cofnięcie przez skarżącego oświadczenia woli o zwolnieniu ze służby z dniem 31 maja 2005 r., nastąpiło po wydaniu decyzji – co w sprawie jest bezsporne. Słusznie również Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że podnoszone przez S. B. w odwołaniu od decyzji organu I instancji, okoliczności wyłączające jego świadome i swobodne wyrażenie woli w dniu 28 lutego 2005 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby, nie zostały przez niego wykazane. Wada określona w art. 82 kc, polegająca na nieprawidłowym funkcjonowaniu mechanizmu woli, obejmuje dwa stany faktyczne: wyłączenie świadomości i wyłączenie swobody, przy czym obojętne jest, czy takie stany są trwałe, czy tylko przejściowe. Stan wyłączający swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli nie może być rozumiany tylko jako stan, w którym możliwość wolnego wyboru jest całkowicie wyłączona. W przeciwnym wypadku niemal każde oświadczenie woli byłoby dotknięte rozważaną wadą, rzadko bowiem człowiek działa zupełnie swobodnie. Nie wyłącza także świadomości albo swobody działania skarżącego, że złożył on w dniu 28 lutego 2005 r. raport o zwolnienie ze służby na skutek uzgodnień ze swoim przełożonym Komendantem Miejskim PSP, że otrzyma dodatek służbowy w wysokości 50% uposażenia zasadniczego oraz skorzysta z przywileju, o którym mowa w art. 101 powołanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Jako nietrafny należało również ocenić zarzut skarżącego naruszenia przez organy wydające zaskarżone decyzje przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ustalił bowiem, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz organ I instancji przy wydawaniu zaskarżonych decyzji przestrzegali rygorów procedury administracyjnej. Przestrzegali więc zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmowali kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Należycie i wyczerpująco informowali stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Wreszcie w sposób wyczerpujący zebrały, rozpatrzyły i oceniły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i 80 kpa) oraz uzasadniły swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. W świetle powyższych ustaleń brak było podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, narusza prawo. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.