II SA/Wa 1590/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-05
Skład orzekający: Danuta Kania, Iwona Maciejuk, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował instytucję przedawnienia roszczeń o wypłatę dodatku za wysługę lat, nie badając możliwości jego nieuwzględnienia z uwagi na wyjątkowe okoliczności, a także czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie daty złożenia dokumentów potwierdzających okresy zatrudnienia?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 77 § 1 k.p.a.), poprzez nieustalenie precyzyjnie daty złożenia przez skarżącego dokumentów potwierdzających okresy zatrudnienia. W konsekwencji, organy nie zbadały w sposób należyty, czy opóźnienie w dochodzeniu roszczenia o dodatek za wysługę lat było usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. Sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny i poprzedzający go rozkaz organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Policji, domagał się ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Organ pierwszej instancji ustalił wzrost uposażenia na 10% na dzień 22 maja 2012 r., zaliczając do wysługi lat okresy służby w Policji oraz okresy zatrudnienia przed podjęciem służby, łącznie 2 lata 9 miesięcy i 3 dni. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy rozkaz organu pierwszej instancji, powołując się na przedawnienie roszczeń za okres poprzedzający ustalenie wzrostu uposażenia. Skarżący kwestionował ustalenia organów, wskazując na obowiązek naliczenia dodatku z urzędu oraz na to, że złożył wszystkie dokumenty w dniu przyjęcia do służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone rozkazy personalne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2015 r. oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] maja 2015 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant specjalista – Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze M.A. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji
Komendant Powiatowy Policji w W. rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1 oraz art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 355) oraz § 3, § 4 ust.1 pkt. 1 i 4 oraz § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), ustalił skarżącemu [...] M. A. na dzień 22 maja 2012 r. wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 10 %. W uzasadnieniu podano, że w dniu [...] maja 2015 r. w trakcie przeglądania akt osobowych wymienionego funkcjonariusza ustalono, iż w pierwszej części akt osobowych na kartach oznaczonych od [...] do [...], znajdują się kopie poświadczone za zgodność jego świadectw pracy potwierdzających okresy zatrudnienia. Ponadto wskazano, że akta osobowe wymienionego nie zawierają rozkazu personalnego ustalającego wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Stwierdzono także, że na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych, do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. na dzień [...] lipca 2004 r., należy wymienionemu zaliczyć następujące okresy składowe: w Policji – 1 (jeden) dzień, w zakładach pracy – 2 lata 9 miesięcy i 2 dni, tj. łącznie 2 lata 9 miesięcy i 3 dni. Stwierdzono również, iż uwzględniając przepis art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, skarżącemu przysługuje wyrównanie do zwiększonego wzrostu uposażenia zasadniczego w związku ze zmianą wysługi lat za okres od dnia 22 maja 2012 r., zatem łączna wysługa lat na dzień 22 maja 2012 roku wynosi 10 lat 6 miesięcy i 29 dni.
W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2015 r. do Komendanta [...] Policji skarżący stwierdził, iż zgodne jest z prawdą, że w momencie wstąpienia do służby w dniu [...] lipca 2004 r. złożył wszystkie świadectwa pracy, z których wynika, że pracował 2 lata, 9 miesięcy i 2 dni. Dodał, że w jego przypadku roszczenie z tytułu wysługi lat stało się wymagalne z dniem przyjęcia do służby. Ponadto przytoczył wskazane w zaskarżonym rozkazie personalnym podstawy prawne, które jego zdaniem eliminują się, a decyzja jest wysoce krzywdząca poprzez pogwałcenie przepisów prawa. Nie zgodził się z tym, że od momentu wstąpienia do służby do czasu kiedy naliczona mu została podwyżka uposażenia zasadniczego, tj. od dnia [...] maja 2012 r., reszta służby została pominięta. Podkreślił, że dopełnił wszelkich obowiązków, które nakładały na niego przytoczone akty prawne oraz wskazał, że doszło do uchybień, które nie powstały z jego winy i w związku z powyższym wniósł o naliczenie na nowo odpowiedniego dodatku za wysługę (11 lat służby) powiększonego o ustawowe odsetki.
Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu podał, że w aktach osobowych skarżącego znajdują się następujące kserokopie dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem przez asystenta Zespołu Kadr i Szkolenia Komendy Powiatowej Policji w W.:
– świadectwo pracy z dnia [...] grudnia 1997 r. z [...] w W., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 1 października 1997 roku do dnia 4 grudnia 1997 roku,
– świadectwo pracy z dnia [...] września 1996 r. z P.P.H. "[...]" Sp. z o.o. w W., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 14 sierpnia 1996 r. do dnia 3 września 1996 r.,
– świadectwo pracy z dnia [...] maja 1999 r. z [...] [...] Oddziału w W., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 20 kwietnia 1998 r. do dnia 31 maja 1999 r. wskazując jednocześnie, że od dnia 26 kwietnia 1999 r. do dnia 28 kwietnia 1999 roku korzystał z urlopu bezpłatnego,
– świadectwo pracy z dnia [...] marca 1998 r. z "[...]" S.A. w W., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 5 stycznia 1998 r. do dnia 31 marca 1998 r.,
– świadectwo pracy z dnia [...] sierpnia 1999 r. z [...] S.A. w W., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 1 czerwca 1999 r. do dnia 31 sierpnia 1999 r.,
– świadectwo pracy z dnia [...] września 2001 r. z [...] Sp. z o.o. w L., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 15 czerwca 2001 r. do dnia 14 września 2001 r.,
– świadectwo pracy z "[...]" Sp. z o.o. w C., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 1 września 2002 r. do dnia 31 października 2002 r. oraz w wymiarze 1/2 etatu od dnia 1 maja 2002 r. do dnia 31 sierpnia 2002 r. i od dnia 1 listopada 2002 r. 25 lipca 2003 r.,
– świadectwo pracy z dnia [...] stycznia 2004 r. ze Straży Miejskiej Miasta [...] W., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 28 lipca 2003 r. do dnia 27 stycznia 2004 r.
Z notatki służbowej pracownika Wydziału Ogólnego Komendy Powiatowej Policji w W. z dnia [...] lipca 2015 r. wynika, że w dniu 21 maja 2015 r. dokonano przejrzenia akt osobowych wymienionego i ustalono, że w pierwszej części akt osobowych policjanta znajdują się potwierdzone za zgodność świadectwa pracy, natomiast brak jest w trzeciej części akt osobowych rozkazu personalnego o zaliczeniu tych okresów do wysługi. Zgodnie z art. 100 ustawy Policji, uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat (art. 101 ust. 1). Ponadto, zgodnie z art. 105 ust. 2 ustawy, uposażenie i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5 tego przepisu, przy czym zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy, zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę, a jeżeli prawo do uposażenia powstało lub zmiana uposażenia nastąpiła w ciągu miesiąca, uposażenie na czas do końca miesiąca oblicza się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za każdy dzień, gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej (ust. 2). Z kolei zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po 2 latach służby i o 1 % za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po 20 latach służby, oraz o kolejne 2 % za każde następne dwa lata służby do wysokości 32% po 32 latach służby – łącznie do wysokości 35% po 35 latach służby. Natomiast w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia, dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 – 5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr, a stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia, wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Z kolei przepis § 5 ust. 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1. Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu (ust. 4). Dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji (ust. 5). Natomiast zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami (ust. 2). Zgodnie z ust. 3 tegoż artykułu bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, 2) uznanie roszczenia. W rozpoznawanej sprawie zawarte w art. 107 ustawy o Policji uregulowania w przedmiocie przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń trzeba odczytywać z uwzględnieniem przyjętych przez ustawodawcę zasad odnoszących się do istoty i charakteru prawa do uposażenia oraz sposobu ustalania przysługujących policjantowi świadczeń z tytułu pełnionej służby. Ustawa o Policji formułuje je następująco: prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe (art. 99 ust. 1), uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca (art. 105 ust. 2), zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę (art. 106 ust. 1). Mając na uwadze przytoczone zasady kształtujące uprawnienie funkcjonariusza do uposażenia stwierdzić należy, że roszczenie skarżącego o wypłatę uposażenia, w tym zwiększonego z tytułu wysługi lat w przysługującej mu wysokości, było wymagalne z początkiem każdego kolejnego miesiąca pełnionej przez niego służby. Dotyczy to również okresu poprzedzającego ustalenie na nowo prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi tj. z zaliczeniem do wysługi lat w Policji dotychczas nieuwzględnionych okresów zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Skutkiem przedawnienia przewidzianego w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji jest jednak to, że po upływie 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, roszczenia dotyczące uposażenia, w tym zwiększonego z tytułu wysługi lat nie można dochodzić przed właściwym organem. Daje to prawo do odmowy wypłaty świadczenia za przedawnione okresy płatności, z tym że bieg terminu przedawnienia roszczenia zgodnie z ust. 2 wskazanego wyżej artykułu przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia (pkt 1), a także uznanie roszczenia (pkt 2), zaś w rozpoznawanej sprawie czynnością, która przerwała bieg przedawnienia roszczenia skarżącego, było uznanie roszczenia wymienionego przez Komendanta Powiatowego Policji w W. Ponadto w aktach osobowych [...] M. A. brak jest informacji, aby wymieniony kiedykolwiek zwracał się z wnioskiem o zaliczenie okresów zatrudnienia do wysługi lat pracy w Policji. Na przedmiotowych kserokopiach świadectw pracy poświadczonych za zgodność z oryginałem przez asystenta Zespołu Kadr i Szkolenia KPP w W. brak jest również daty wskazującej termin złożenia tychże dokumentów. Ponadto stwierdzono, że wymieniony składając w Komendzie Powiatowej Policji w W. wyżej wskazane świadectwa pracy, nie złożył wówczas żądania zaliczenia okresów zatrudnienia wynikających z tychże świadectw pracy, jak również nie uczynił tego do dnia wydania zaskarżonego rozkazu personalnego. W związku z powyższym nie ma możliwości, w sposób niebudzący wątpliwości określenia daty złożenia przez wymienionego tychże świadectw pracy w komórce kadrowej Komendy Powiatowej Policji w W. Biorąc pod uwagę moment wymagalności roszczenia z początkiem każdego kolejnego miesiąca, jak wyjaśniono powyżej, roszczenie o wypłatę zwiększonego uposażenia staje się wymagalne z początkiem pierwszego dnia roboczego każdego kolejnego miesiąca pełnionej przez policjanta służby, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym policjant nabył prawo do wyższej stawki uposażenia z tytułu wysługi lat. Podkreślono, że stosownie do § 5 ust. 4 powołanego rozporządzenia termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu, natomiast początkiem biegu przedawnienia, określonego w art. 107 ustawy o Policji jest dzień, w którym roszczenie funkcjonariusza stało się wymagalne. Zatem organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił wymienionemu wysługę lat na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. na dzień [...] lipca 2004 r. oraz określił procentowy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 10 % (dziesięć procent) na dzień [...] maja 2012 r., bowiem roszczenie wymienionego za pozostały okres, zgodnie z art. 107 ustawy o Policji uległo przedawnieniu. Dodano, że organ wydając decyzję ustalającą wysługę lat, stosownie do § 5 ust. 4 rozporządzenia, zobowiązany był wskazać termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że decyzja jest dla niego krzywdząca, bowiem dodatek ten jest obligatoryjny z uwagi na sformułowanie "zalicza się", a nie "może zostać zaliczony". Tym samym komórka kadrowa Komendy Powiatowej Policji w W. nie dopełniła podstawowego obowiązku naliczenia i wypłacenia obowiązkowego dodatku za wysługę lat, a on w dniu przyjęcia do służby tj. w dniu [...] lipca 2004 r. złożył w KPP W. wszystkie niezbędne świadectwa pracy i tym samym dopełnił nałożone na niego obowiązki. Ponadto stwierdzenie organu o tym, że nie interesował się wypłatą dodatku jest o tyle chybione, bowiem to komórka kadrowa Komendy [...] Policji ma obowiązek naliczać wspomniany dodatek i go wypłacać.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że nie kwestionuje się faktu złożenia przez skarżącego dokumentów potwierdzających jego poprzednie zatrudnienie (brak daty ich złożenia) oraz tego, że nie został do dnia [...] maja 2015 roku wydany rozkaz personalny dotyczący ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego na dzień przyjęcia do służby. Okoliczności te jednak nie dają podstaw do przyznania skarżącemu odszkodowania za okres od 26 lipca 2004 r. do 22 maja 2014 roku, kiedy nie było skarżącemu wypłacane uposażenia w wysokości uwzględniającej jego staż pracy przed podjęciem służby w Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 99 ust. ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. ustawa o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, zaś w myśl art. 100, uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Natomiast według brzmienia art. 106 ust. 1 ustawy, wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Ponadto na podstawie art. 105 ust. 2 ustawy, uposażenie i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5 tego przepisu, a zgodnie z treścią art. 106 ust. 1 ustawy, zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę, a jeżeli prawo do uposażenia powstało lub zmiana uposażenia nastąpiła w ciągu miesiąca, uposażenie na czas do końca miesiąca oblicza się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za każdy dzień, gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej (ust. 2). Natomiast zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. z w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po 2 latach służby i o 1% za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po 20 latach służby, oraz o kolejne 2% za każde następne dwa lata służby do wysokości 32% po 32 latach służby – łącznie do wysokości 35% po 35 latach służby, a na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia, do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się:
1) okresy służby w Policji,
2) okresy służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej,
3) okresy traktowane jako równorzędne ze służbą, o której mowa w pkt 1 i 2, wymienione w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 106, poz. 1215, z 2000 r. Nr 122, poz. 1313 oraz z 2001 r. Nr 27, poz. 298 i Nr 81, poz. 877),
4) zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy; wymiar czasu pracy podlega sumowaniu w przypadku równoczesnego wykonywania zatrudnienia u różnych pracodawców w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku,
5) inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.
Z kolei w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia, dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 – 5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr, zaś wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu (ust. 2), który stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1 (ust. 3), a termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu (ust. 4), przy czym dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący [...] M. A. uzyskał prawo do uposażenia w dniu [...] lipca 2014 r., tj. z dniem mianowania go na stanowisko służbowe w Policji. Nie ulega wątpliwości, ze na ten dzień organ zaliczył skarżącemu kres 1 dnia służby w Policji oraz okresy w zawarte w niżej wymienionych świadectwach pracy przed dniem podjęcia służby w Policji, tj.:
– świadectwo pracy z dnia [...] grudnia 1997 r. z [...] w W., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 1 października 1997 roku do dnia 4 grudnia 1997 roku,
– świadectwo pracy z dnia [...] września 1996 r. z P.P.H. "[...]" Sp. z o.o. w W., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 14 sierpnia 1996 r. do dnia 3 września 1996 r.,
– świadectwo pracy z dnia [...] maja 1999 r. z [...] [...] Oddziału w W., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 20 kwietnia 1998 r. do dnia 31 maja 1999 r. wskazując jednocześnie, że od dnia 26 kwietnia 1999 r. do dnia 28 kwietnia 1999 roku korzystał z urlopu bezpłatnego,
– świadectwo pracy z dnia [...] marca 1998 r. z "[...]" S.A. w W., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 5 stycznia 1998 r. do dnia 31 marca 1998 r.,
– świadectwo pracy z dnia [...] sierpnia 1999 r. z [...] S.A. w W., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 1 czerwca 1999 r. do dnia 31 sierpnia 1999 r.,
– świadectwo pracy z dnia [...] września 2001 r. z [...] Sp. z o.o. w L., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 15 czerwca 2001 r. do dnia 14 września 2001 r.,
– świadectwo pracy z "[...]" Sp. z o.o. w C., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 1 września 2002 r. do dnia 31 października 2002 r. oraz w wymiarze 1/2 etatu od dnia 1 maja 2002 r. do dnia 31 sierpnia 2002 r. i od dnia 1 listopada 2002 r. 25 lipca 2003 r.,
– świadectwo pracy z dnia [...] stycznia 2004 r. ze Straży Miejskiej Miasta [...] W., w którym potwierdzono okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 28 lipca 2003 r. do dnia 27 stycznia 2004 r.
Zatem łącznie 2 lata 9 miesięcy i 3 dni, bowiem organ nie kwestionuje faktu złożenia przez skarżącego powyższych dokumentów. Natomiast zupełnie niezrozumiała jest wewnętrzna niespójność i brak logiki w uzasadnieniach rozkazów personalnych w kwestii terminu złożenia przez skarżącego powyższych dokumentów, bowiem Komendant Powiatowy Policji w W. stwierdza, iż "Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że okolicznością uzasadniającą tę zmianę było złożenie w dniu przyjęcia do służby przez [...] M. A. dokumentów potwierdzających okresy zatrudnienia w zakładach pracy. Tym samym roszczenie z tego tytułu stało się wymagalne z dniem [...] lipca 2004 roku", zaś organ drugiej instancji wskazuje na zgoła coś odmiennego i nie uzasadniając owej sprzeczności, a mianowicie "Na przedmiotowych kserokopiach świadectw pracy poświadczonych za zgodność z oryginałem przez asystenta Zespołu Kadr i Szkolenia KPP w W. brak jest również daty wskazującej na termin złożenia tychże dokumentów".
Zatem w tym miejscu wskazać już należy, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i przyjęcia od niego wyjaśnień na okoliczność terminu złożenia opisanych powyżej świadectwa pracy, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie na tę okoliczność pracowników odpowiedzialnych za sprawy kadrowe.
Zauważyć ponadto w tym miejscu należy, że chociażby sama, pobieżna nawet, analiza teczki akt osobowych wskazuje, że faktycznie skarżący złożył powyższe świadectwa pracy w dniu przyjęcia do służby, bowiem za ostatnim świadectwem znajdującym się na karcie 30 w pierwszej części akt osobowych, wpięty jest kolejny dokument z ZUS o obowiązkowym ubezpieczeniu zdrowotnym powstałym z dniem [...] lipca 2004 r., co potwierdza "Zawartość rozdziału".
Nie bez znaczenia w rozpoznawanej sprawie pozostaje stanowisko pełnomocnika organu oświadczającego do protokołu na rozprawie przed Sądem, że "wszystko wskazuje na to iż świadectwa pracy skarżący złożył w momencie przyjęcia do służby i te dokumenty były w aktach w tym czasie. Nic mi nie wiadomo czy ktoś był przesłuchiwany na okoliczność złożenia świadectw pracy, a z akt sprawy wynika że nie.
Zatem rozpoznając sprawę na nowo przy uwzględnieniu powyższej analizy, organ musi ustalić fakt złożenia przez skarżącego opisanych powyżej świadectw pracy, a nie zasłaniać się tym, że dopiero 21 maja 2015 r. w trakcie przeglądania akt ustalono ich istnienie.
Jest to o tyle istotne, że po pierwsze organ drugiej instancji nie mając żadnej ku temu podstawy prawnej stwierdza gołosłownie, iż "brak jest informacji, aby wymieniony kiedykolwiek zwracał się z wnioskiem o zaliczenie okresów zatrudnienia do wysługi lat pracy w Policji", bowiem analiza § 5 ust. 4 cytowanego już wyżej rozporządzenia wskazuje, iż takiego wniosku policjant nie musi składać, lecz organ z urzędu określa w decyzji wysługę lat. Po drugie zaś – a właściwie przede wszystkim – organ ustalając wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 10% ustalił go na dzień 21 maja 2012 r. powołując się na treść art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jednakże w myśl art. 107 ust. 2 ustawy, organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.
Zatem w rozpoznawanej sprawie sporna i niewyjaśnioną kwestia pozostaje, czy opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.
Wszak organy obu instancji, nie ustalając precyzyjnie terminu złożenia przez skarżącego świadectw pracy, co już wyżej opisano, powołują się na instytucję przedawnienia. Oceniając zaskarżone rozkazy personalne należy podkreślić, iż rozstrzygnięcia podejmowane na podstawie art. 107 ust. 2 ustawy o Policji mają charakter decyzji uznaniowych. Kontrolując decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego Sąd bada, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organy przy ich wydaniu nie przekroczyły granic uznania i czy uzasadniły rozstrzygnięcia dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami tak, że nie można im postawić zarzutu dowolności. W ramach tak zakreślonej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy przy podjęciu decyzji spełniona została zawarta w art. 7 k.p.a. powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Nadto zaakceptowanie zakresu, w jakim organy uczyniły użytek z przyznanych im uprawnień, zależy od ustalenia, że stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony (art. 10 § 1 i art. 77 k.p.a.) w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organy na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.
W ocenie Sądu, kwestionowane przez skarżącego rozstrzygnięcie i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie odpowiadają powyższym kryteriom.
W rozpoznawanej sprawie organy przede wszystkim pominęły naczelną zasadę postępowania, wyrażoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego treścią, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady tej należy wyprowadzić m.in. obowiązek organu administracji publicznej do samokontroli przestrzegania prawa. Organy obowiązane są z urzędu działać na podstawie prawa, a zatem podejmując każdą czynność procesową obowiązane są zbadać jej zgodność z prawem. W razie ustalenia naruszenia przepisów prawa Organ obowiązany jest podjąć czynności w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Zasada prawdy obiektywnej ma kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Z zasady tej wynika obowiązek organów administracji "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą". Ustalenie stanu faktycznego przesądza o załatwieniu sprawy. Ustalając zatem zakres postępowania wyjaśniającego (art. 77), organ obowiązany jest dążyć do ustalenia okoliczności faktycznych nie tylko mających znaczenie prawne dla realizacji interesu społecznego, ale w równej mierze i okoliczności faktycznych mających znaczenie prawne dla realizacji interesu indywidualnego. Nie może zatem w tym zakresie pozostać bierny, czekając na inicjatywę dowodową strony. Jednostronność postępowania wyjaśniającego, uwzględniającego tylko okoliczności faktyczne mające znaczenie prawne dla interesu społecznego, stanowi naruszenie zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a więc jest działaniem naruszającym prawo (vide: Komentarz – Kodeks postępowania administracyjnego, wydawnictwo C. H. Beck, B. Adamiak, J. Borkowski, str. 65 – 74).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że organy obu instancji naruszyły powyższe regulacje, uchybiając nałożonemu na nie ustawowemu obowiązkowi podejmowania wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie, słuszny interes skarżącego wymagał rzetelnego ustalenia okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na nie uwzględnienie przedawnienia, tymczasem organ w tym zakresie nie uczynił żadnych ustaleń w świetle przedstawionych już wyżej wątpliwości. W myśl art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Natomiast stosownie do art. 9 k.p.a. organy czuwają nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W ocenie Sądu, powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 k.p.a. Skutkiem tych zaniedbań organu było niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy oraz naruszenie prawa skarżącego do prawidłowego, szczegółowego, merytorycznego rozpoznania indywidualnej sprawy, mającej dla niego istotne znaczenie. Nadto powyższe zasady postępowania administracyjnego gwarantują skarżącemu, że podejmowane przez organ czynności są słuszne i zgodne z prawem. Dlatego też błędne ustalenia faktyczne organu, który powinien stać na straży praworządności, a także niewiedza skarżącego w tym zakresie są – zdaniem Sądu – przesłankami, które należy wziąć pod uwagę, ustalając kwestię przedawnienia roszczenia.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien, mając na uwadze powyższe wskazania, raz jeszcze przeanalizować okoliczności sprawy i zbadać czy można w sprawie zastosować przepis art. 107 ust. 2 ustawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło