II SA/Wa 1594/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski, Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską: 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią decyzję [...] Komendanta Policji z dnia [...] maja 2009 r. 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] maja 2009 r. cofającą M. R. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał, iż nie podzielił stanowiska Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. w zakresie nieprawidłowego przechowywania broni. Organ I instancji nie ustalił, w jakich faktycznie warunkach M. R. przechowywał broń. Z protokołu z kontroli wynika jedynie ogólnie, iż nie były to warunki wymagane przez ustawodawcę. Zapis taki nie pozwala na właściwą ocenę, w jakim stopniu strona naruszyła zasadę bezpiecznego przechowywania broni, o której mowa w art. 32 ustawy. Nadto M. R. niezwłocznie po kontroli usunął nieprawidłowości - zamówił sejf spełniający wymagania ustawodawcy do przechowywania broni. Jednocześnie wskazał w odwołaniu, że wcześniej broń znajdowała się w piwnicy domu, do której (tym samym również do broni) osoby nieuprawnione nie miały żadnego dostępu. A zatem jeżeli nawet zainteresowany naruszył zasady przechowywania broni, to naruszenie to należy uznać za nieznaczne i co jest tu istotne natychmiast zostały usunięte. Z tych powodów Komendant Główny Policji nie uwzględnił w podstawie prawnej swojej decyzji art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji. Organ II instancji podzielił natomiast stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. w zakresie cofnięcia pozwolenia na broń, wobec niepoddaniu się przez zainteresowanego odwoławczym badaniom psychologicznym, których przeprowadzenie organ II instancji uznał za uzasadnione. Organ I instancji stwierdził istnienie konfliktu rodzinnego. Z tych powodów zobowiązał M. R. do poddania się stosownym badaniom i przedstawienia orzeczenia lekarskiego oraz psychologicznego, potwierdzających zdolność do dysponowania bronią. Takie dokumenty strona przedstawiła. Wnikało z nich, iż z punktu widzenia psychofizycznego oraz psychologicznego może on dysponować bronią. Ponieważ jednak na podstawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego organ powziął uzasadnione podejrzenie, że strona może być osobą nadpobudliwą i skłonną do przemocy, od orzeczenia psychologicznego wniósł odwołanie do psychologa orzekającego w II instancji. Na badanie odwoławcze, strona się nie stawiła, ponieważ nie podjęła pisma w tej sprawie. W ocenie obu organów oznacza to, iż pozostają niewyjaśnione uzasadnione wątpliwości co do możliwości dysponowania przez M. R. bronią, którą legalnie posiada. Stwierdzenie przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nieprzedstawienie przez stronę odwoławczego orzeczenia psychologicznego należy uznać za dowód wystąpienia przesłanki art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, tj. wykazywania przez nią istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, nie zostało podzielone przez Komendanta Głównego Policji, albowiem istnienie takich zaburzeń potwierdzić można jedynie w drodze stosownego badania, do którego jednak nie doszło. Jednakże generalnie rozstrzygnięcie to organ II instancji uznał za zgodne z celem ustawy, którym jest taki sposób reglamentowania dostępu do broni, by maksymalnie eliminował nie tylko realne, ale również potencjalne niebezpieczeństwo związane z posiadaniem przez obywateli broni palnej. M. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosił o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji. W uzasadnieniu skargi wskazywał, że organ stwierdził, iż nie można ustalić, co jest przyczyna konfliktów rodzinnych oraz kto jest ich winnym, jednakże w konsekwencji tych konfliktów cofa mu pozwolenie na broń oraz twierdzi, iż ze względów psychologicznych nie powinien jej posiadać. Skarżący nie zgadza się z takim osądem podnosząc fakt uzyskania pozytywnych orzeczeń lekarza i psychologa w zakresie możliwości posiadania broni palnej. Nadto dodatkowo załączył orzeczenie uprawnionego psychologa z dnia [...] sierpnia 2009 r. wskazujące na brak przeciwwskazań do posiadania broni palnej. Podnosił także, iż broń przechowuje w specjalnym sejfie. Brak zatem przesłanek do cofnięcia mu pozwolenia na broń palną myśliwską. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu dodał, że organ podjął uzasadnione podejrzenie, że skarżący może być osobą nadpobudliwą i skłonną do przemocy, skoro nie stawił się na II badanie psychologiczne, ponieważ nie podjął w tej sprawie pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie wydania tego rozstrzygnięcia. Skarga, poddana kontroli według powyższych zasad, jest zasadna, jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji Komendanta Głównego Policji, organ ten wnikliwie rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dokonał właściwej jego oceny, jednakże nie znalazło to pełnego odzwierciedlenia w treści wydanej w dniu [...] lipca 2009 r. Po pierwsze organ I instancji prowadził postępowanie administracyjne rozmijając się z istotą sprawy. Skoro organ ten, przy okazji prowadzenia innej sprawy, stwierdził istnienie w rodzinie M. R. konfliktów rodzinnych i powziął podejrzenie, iż może on być osobą nadpobudliwą lub skłonną do przemocy, zbędne było ustalanie w drodze przesłuchań zainteresowanego i świadków, kto w rodzinie jest winny konfliktów, jakie jest ich podłoże i dalszych szczegółów w tym zakresie (np. czy teściowa skarżącego nadużywa alkoholu itp.). Dla bytu sprawy w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, ustalenia powyższe są całkowicie zbędne i nieprzydatne. W tym też zakresie organ I instancji naruszył zasadę zawartą w art. 12 § 1 Kpa. Jest to szczególnie dotkliwe gdyż taki sposób prowadzenia sprawy przedłużał ją, zaś skarżącemu broń została odebrana i złożona do depozytu już w dniu 19 stycznia 2009 r. Istotne za to dla wyniku niniejszej sprawy było ustalenie w drodze orzeczenia wydanego przez specjalnie uprawnionego psychologa czy M. R. należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Zainteresowany poddał się takiemu badaniu uzyskując w dniu 4 lutego 2009 r. pozytywne dla siebie orzeczenie. W dniu tym uzyskał także pozytywne orzeczenie uprawnionego lekarza, które zostało zlecone przez organ, jednakże w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie badanie lekarskie nie było tu niezbędne, jednakże w szeroko pojętym interesie dopuszczalne. Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) od powyższych orzeczeń przysługuje odwołanie. Z prawa tego skorzystał organ, jednakże formując treść odwołania od orzeczenia uprawnionego psychologa nie miał prawa na tym etapie postępowania stwierdzać w uzasadnieniu odwołania, że "... wymieniony postrzegany jest jako osoba nadpobudliwa przejawiająca skłonności do agresji i wywoływania awantur domowych ...", albowiem sugerował w ten sposób biegłemu własny pogląd, a nadto naruszał takim autorytarnym twierdzeniem zasadę obiektywizmu, którą powinien kierować się podczas rozpatrywania sprawy. Skoro organ chciał zwrócić uwagę psychologa na dany problem powinien to czynić w sposób bardziej oględny, unikając stanowczych twierdzeń. Do badania skarżącego przez psychologa w trybie odwoławczym jednak nie doszło, albowiem skarżący nie podjął stosownego zawiadomienia o terminie tego badania. Na tej podstawie organ uznał, iż pozostają niewyjaśnione uzasadnione wątpliwości co do możliwości dysponowania przez M. R. bronią, którą legalnie posiada. Stwierdzenie przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nieprzedstawienie przez stronę odwoławczego orzeczenia psychologicznego należy uznać za dowód wystąpienia przesłanki art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, tj. wykazywania przez nią istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, nie zostało podzielone przez Komendanta Głównego Policji, albowiem istnienie takich zaburzeń potwierdzić można jedynie w drodze stosownego badania, do którego jednak nie doszło. Jednakże formułując, już odpowiedź na skargę Komendant Główny Policji uznał, że skarżący może być osobą nadpobudliwą i skłonną do przemocy, skoro nie stawił się na II badanie psychologiczne, ponieważ nie podjął w tej sprawie pisma, a zatem jest tu pewna niekonsekwencja organu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, okoliczność niepoddania się przez M. R. odwoławczym badaniom psychologicznym nie została w sposób właściwy wyjaśniona przez organy obu instancji i zagadnie to stanowiło główną przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Psycholog przeprowadzający badania odwoławcze wysłał M. R. zawiadomienie o terminie badań listem poleconym ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 6 marca 2009 r. z Urzędu Pocztowego [...]. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana w Urzędzie Pocztowym [...] w dniach 10 i 17 marca 2009 r. W dniu 25 marca 2009 r. Urząd ten zwrócił przesyłkę nadawcy, zaś pismem z dnia 31 marca 2009 r. psycholog powiadomił organ o zakończeniu badań w związku z niepodjęciem zawiadomienia przez zainteresowanego. Doręczenie powyższego zawiadomienia o badaniach psychologicznych powinno odbywać się zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 44 Kpa. Szczególnie istotny jest tu § 3 tego przepisu, określający sposób umieszczenia zawiadomienia o przesyłce. Z adnotacji poczty, zawartej na przesyłce wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (oryginały obu dokumentów znajdują się w aktach administracyjnych sprawy) nie wynika gdzie takie zawiadomienie zostało umieszczone. Zasada wyrażona w powyższym przepisie pokrywa się nadto z treścią § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm.) i tezą 2 postanowienia Sadu Najwyższego z dnia 4 września 2008 r. w sprawie IV CZ 71/08 (publ. LEX nr 508851). A zatem przesyłka powyższa nie została w sposób właściwy doręczona, czego nie dostrzegły oba organy podczas rozpatrywania przedmiotowej sprawy mimo, iż fakt nieprzeprowadzenia badań psychologicznych w trybie odwoławczym uznały za okoliczność implikującą cofnięcie pozwolenia na broń. Nadto skoro organ I instancji doskonale orientował się w złożonej sytuacji skarżącego, zamieszkującego wraz ze skonfliktowaną rodziną w jednym domu, powinien zlecić ponowienie przez psychologa badań II instancyjnych, jeżeli umożliwiałby to zawarty w rozporządzeniu termin do ich przeprowadzenia albo poprosić psychologa o wszczęcie postępowania reklamacyjnego w Urzędzie Pocztowym, co do sposobu doręczenia zawiadomienia. Zagadnie to całkowicie pominął także Komendant Główny Policji, chociaż z treści odwołania wynikało, iż skarżący nie bardzo rozumiał o jakim badaniu psychologicznym mowa w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Tak wiec, nie wyjaśniono czy niepoddanie się przez M. R. badaniom psychologicznym w trybie odwoławczym było przez niego zawinione, natomiast arbitralnie obciążono go skutkami braku takiego badania, co w niniejszej sprawie stanowiło brak wyjaśnienia jej istoty. Nieuprawnione jest twierdzenie organu uznające, iż skarżący może być osobą nadpobudliwą i skłonną do przemocy, skoro nie stawił się na II badanie psychologiczne, ponieważ nie podjął w tej sprawie pisma. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Komendant Główny Policji trafnie nie podzielił twierdzeń organu I instancji w zakresie przechowywania broni myśliwskiej przez skarżącego i zasadnie wytknął temu organowi dokonane tu uchybienia. Ponieważ po kontroli M. R. przechowuje broń myśliwska w specjalnym sejfie, co potwierdzają oba organy, sprawa w tym zakresie została prawidłowo wyjaśniona przez organ II instancji. Organ I instancji ponownie rozpatrując niniejszą sprawę powinien rozważyć, czy skoro skarżący z własnej inicjatywy poddał się dodatkowym badaniom przez uprawnionego psychologa i uzyskał pozytywne dla siebie orzeczenie z dnia [...] sierpnia 2009 r., które przedstawił jako załącznik do skargi, to zagadnienia psychologicznych przeciwwskazań do posiadania broni, nie należy uznać za dostatecznie wyjaśnionego. Należy tu podkreślić, iż z uwagi na upływ czasu, możliwość zareklamowania w Urzędzie Pocztowym przez psychologa sposobu doręczenia zawiadomienia o badaniach z marca 2009 r. może już być niemożliwe, a nadto zgodnie z treścią § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, 30 dniowy termin do przeprowadzenia takich badań już upłynął. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie zachodzą zawarte w ustawie o broni i amunicji, negatywne przesłanki do posiadania przez skarżącego broni palnej myśliwskiej, organ powinien rozważyć umorzenie postępowania administracyjnego w powyższym przedmiocie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt c i art. 152 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku.