II SA/Wa 1596/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Ministra Spraw Zagranicznych z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - oddala skargę - Decyzją z [...] lipca 2016 r. Minister Spraw Zagranicznych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2016 r. o odmowie udostępnienia stowarzyszeniu [...] informacji publicznej w postaci wszystkich dokumentów, które zostały otrzymywane i przekazywane w związku z negocjacjami TTIP (tj. Transatlantic Trade and Investment Partnership). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, ze żądane przez wnioskodawcę dokumenty, na mocy postanowień umowy zawartej pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, zostały objęte klauzulą "EU restricted", gdyż ich ujawnienie mogłoby być niekorzystne dla interesów Unii Europejskiej lub co najmniej jednego z państw członkowskich. Organ powołał się również na art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych, podnosząc, że informacje niejawne mogą być udostępnione jedynie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy. Od powyższej decyzji skargę wywiodło Stowarzyszenie [...], wnosząc o jej uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: - art. 61 Konstytucji RP, - art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, - art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, - art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, - art. 4 ust. 1 i 5 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych. W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty, podnosząc dodatkowo, iż ustawa o ochronie informacji niejawnych nie normuje klauzuli powołanej w decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie naruszała ona prawa. W pierwszej kolejności podkreślenia wymagało to, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Omawiając przedmiotową problematykę objętą niniejszą sprawą, należy mieć w szczególności na względzie powołaną normę art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a zwłaszcza passus tego przepisu dopuszczający ograniczenie konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa bądź dla porządku publicznego, albo wolności i praw innych osób. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych. Wskazuje też w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. W art. 5 ust. 1 wprost bowiem wskazuje, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Koniecznym nadmienienia jest również to, że w oparciu o upoważnienie zawarte w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ustawodawca stworzył też m.in. ustawę o ochronie informacji niejawnych. W jej art. 5 wyszczególnił rodzaje informacji chronionej. Czyniąc przedmiotową klasyfikację odnosił się do skutków, jakie dla Państwa Polskiego może wywołać ujawnienie informacji niejawnej. Wskazał m.in., że informacją niejawną będzie taka wiadomość, której ujawnienie, spowoduje poważną szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że utrudni wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych prowadzonych w celu zapewnienia bezpieczeństwa państwa lub ścigania sprawców zbrodni przez instytucje lub służby do tego uprawnione, lub też spowoduje szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że utrudni wykonywanie zadań służbom lub instytucjom odpowiedzialnym za ochronę bezpieczeństwa lub podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej czy też utrudni wykonywanie zadań służbom lub instytucjom odpowiedzialnym za ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli lub ściganie sprawców przestępstw i przestępstw skarbowych oraz organom wymiaru sprawiedliwości. Powyższa klasyfikacja informacji niejawnej, została sprecyzowana przez ustawodawcę w sposób dość szeroki, obejmujący większość przypadków mogących spowodować szkodę lub poważną szkodę dla Państwa. W sytuacji więc, gdy ujawnienie żądanej informacji utrudniłoby organom Państwa wykonywanie ich zadań ustawowych, a więc godziłoby w interes Państwa Polskiego i pośrednio w prawo wszystkich obywateli do życia w bezpiecznym kraju, uprawnienie jednostki do dostępu do informacji publicznej winno podlegać ograniczeniu. W tym zakresie należy bowiem kierować się nadrzędnym interesem Rzeczypospolitej Polskiej. W realiach niniejszej sprawy koniecznym stało się też wyjaśnienie, że od chwili gdy Rzeczpospolita Polska stała się członkiem Unii Europejskiej, wzięła na siebie obowiązek przestrzegania regulacji wewnętrznych tej organizacji. Unia Europejska stworzyła zaś m.in. przepisy regulujące materię bezpieczeństwa tej organizacji, jak tez poszczególnych jej państw członkowskich. Normami tymi są m.in.: - decyzja Rady z 23 września 2013 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa dotyczących ochrony informacji niejawnych UE (2013/488/UE), - decyzja Komisji UE 2015/444 z 13 marca 2015 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa dotyczących ochrony informacji niejawnych UE. Z powyższych dokumentów wynika możliwość klasyfikacji określonych dokumentów klauzulą "EU restricted". Klauzula ta jest zaś odpowiednikiem, wprowadzonej ustawą o ochronie informacji niejawnych klauzuli – "sprawy zastrzeżone". Przechodząc do materii niniejszej sprawy wskazać należało, iż jej istota sprowadzała się do wyważenia wartości wynikających z osobistych uprawnień obywatelskich w postaci prawa dostępu do informacji publicznej, a ochroną informacji niejawnych, których ujawnienie mogłoby zaszkodzić organom Państwa Polskiego, innych informacji prawem chronionych, lub których ujawnienie mogłoby zaszkodzić Unii Europejskiej albo któremuś z jej państw członkowskich. Okolicznością niesporną w sprawie było to, że wszystkie żądane przez wnioskodawcę dokumenty zostały opatrzone klauzulą "UE restricted". Dodatkową okoliczność tą zweryfikował tutejszy Sąd, zapoznając się w Kancelarii Tajnej z żądanym dokumentami i stwierdzając, iż istotnie zawierają one taką klauzulę. W związku z powyższym, jako zasadne jawiły się konkluzje organu, iż żądane dokumenty nie mogą zostać udostępnione wnioskodawcy. Z uwagi bowiem na opatrzenie ich klauzulą "UE restricted", należą one do kategorii dokumentów, których udostępnienie, w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej podlega ograniczeniu. Wbrew wywodom skargi, bez wpływu na poprawność skarżonego rozstrzygnięcia pozostaje to, że ww. klauzula nie została sformułowana w przepisach ustawy o ochronie informacji niejawnych. Jak to już bowiem wyjaśnił tutejszy Sąd, Rzeczpospolita Polska, jako członek Unii Europejskiej, podlega wewnętrznym regulacjom tej organizacji. Musi więc stosować się także do przepisów bezpieczeństwa Unii Europejskiej takich jak wskazywane już w niniejszym uzasadnieniu - decyzja Rady z 23 września 2013 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa dotyczących ochrony informacji niejawnych UE (2013/488/UE), i decyzja Komisji UE 2015/444 z 13 marca 2015 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa dotyczących ochrony informacji niejawnych UE. Takiego zaś postępowania organu nie wykluczają normy ustawy o dostępie do informacji publicznej, dopuszczając wyłączenie prawa do informacji publicznej w sytuacji, gdy informacja ta stanowi tajemnice chronione. Oczywiście można zgodzić się ze skarżącym, iż w realiach niniejszej sprawy ustawa o ochronie informacji niejawnych nie będzie miała wprost zastosowania. Konstatacja ta nie wpływa jednak na poprawność rozstrzygnięcia. Powyższa ustawa znajdzie bowiem w niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie, skoro klauzula "EU restricted" stanowi odpowiednik polskiej klauzuli "sprawy zastrzeżone". W konsekwencji, skutek w postaci ograniczenia dostępu do informacji opatrzonej klauzulą "EU restricted" będzie tożsamy jak w przypadku dokumentów opatrzonych klauzulą "zastrzeżone". Na marginesie dodania wymagała też okoliczność, iż dla odmowy udostępnienia informacji prawem chronionej nie jest nawet konieczne opatrywanie jej stosowną klauzulą tajności. W tym zakresie Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie w pełni podziela i traktuje jak własną argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawioną w uzasadnieniu wyroku z 21 września 2012 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1393/12, w myśl której: "informacja niejawna chroniona jest zatem bez względu na to, czy osoba uprawniona uznała za stosowne oznaczyć ją odpowiednią klauzulą. Jest ona bowiem niejawna z uwagi na zagrożenia wynikające z jej treści, lub sposobu jej uzyskania, a nie w następstwie klasyfikacji". Stąd w sytuacji, gdy dany dokument opatrzony został jednak klauzulą określająca jej rodzaj poufności, to dodatkowo przemawia to za tym, iż tym bardzie taka informacja będzie podlegała wyłączeniu z udostępnienia osobom postronnym. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).