II SA/Wa 1597/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Andrzej Kołodziej (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A.P. na postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] lipca 2015 r. bez numeru w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżanego postanowienia, 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w W. na rzecz A.P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komisja Stypendialna Uniwersytetu [...] w W. postanowieniem (bez numeru) z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2012 r., poz. 267 ze zm.) w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), z urzędu wstrzymała wykonanie ostatecznej decyzji Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie przyznania A. P. na rok akademicki 2014/2015 stypendium Rektora dla najlepszych studentów z tytułu uzyskania wysokiej średniej ocen. W uzasadnieniu podała, że okoliczności sprawy wskazują, iż w wyniku wznowienia postępowania w sprawie przyznania studentce przedmiotowego stypendium, istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji Komisji Stypendialnej z dnia [...] listopada 2014 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. P. podniosła, że jest ono dla niej niezrozumiałe i wniosła o jego uchylenie. Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [...] w W. postanowieniem (bez numeru) z dnia [...] lipca 2015 r., na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu zażalenia utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym dla wydania postanowienia, o którym mowa w art. 152 § 1 Kpa, wystarczające jest stwierdzenie, że zachodzi "prawdopodobieństwo" uchylenia decyzji dotychczasowej. Zaistnienie tej przesłanki nie wymaga przy tym udowodnienia, że decyzja dotychczasowa podlega uchyleniu. Konieczne jest tylko powzięcie przez organ orzekający przekonania, iż dojdzie do wydania decyzji uchylającej decyzję dotychczasową, która nie musi się opierać na materiale dowodowym zgromadzonym, z zachowaniem reguł określonych w Kpa. Ponadto Komisja stwierdziła, że wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. organ pierwszej instancji dysponował dokumentacją rozliczeniową (finansową), z której wynikało, iż stypendia Rektora przyznawane są w liczbie nie większej niż 10 % liczby studentów każdego kierunku studiów. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. P. wniosła o jego uchylenie i uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu, gdyż prawdopodobieństwo uchylenia decyzji nie oznacza dowolności w ocenie możliwości zastosowania środka w postaci wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z argumentacją faktyczną oraz prawną zbieżną z przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "Ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w jej zarzutach. Stosownie do treści art. 152 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "Kpa", organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania (§ 1). Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze (§ 2 ). Powyższy przepis (§ 1) stanowi podstawę materialnoprawną postanowienia Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] lutego 2015 r., mocą którego wstrzymano wykonanie ostatecznej decyzji Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie przyznania A. P. na rok akademicki 2014/2015 stypendium Rektora dla najlepszych studentów z tytułu uzyskania wysokiej średniej ocen. Składniki postanowienia określają przepisy art. 124 w związku z art. 107 § 2 – 5 (art. 126) Kpa oraz przepisy szczególne. Postanowienie, które nie zawiera wymaganych przez prawo składników, jest postanowieniem wadliwym. Brak jednego z tzw. istotnych składników postanowienia, do których zalicza się oznaczenie organu administracji publicznej wydającego postanowienie, wskazanie adresata postanowienia, rozstrzygnięcie oraz podpis osoby upoważnionej do wydania postanowienia sprawia, że mamy w takim przypadku do czynienia nie z postanowieniem, lecz z aktem nieistniejącym (zob. A. Wróbel. Komentarz aktualizowany do art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex). Natomiast B. Adamiak ([w] Wadliwość decyzji administracyjnej, Wrocław 1986, s. 50) twierdzi, że do momentu podpisania decyzji (postanowienia) przez osobę reprezentującą organ administracyjny, akt jest projektem decyzji (postanowienia) i nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego. Oznacza to, iż pomimo doręczenia takiego projektu postanowienia, czy też aktu nieistniejącego, nie otwiera się bieg terminu do wniesienia zażalenia. Wymienione wyżej "postanowienie" z dnia [...] lutego 2014 r. nie zawiera podpisu osoby upoważnionej do reprezentowania organu, jest więc aktem nieistniejącym bądź też projektem postanowienia, nie przysługuje zatem od niego środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Tymczasem skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, które zostało przez Odwoławczą Komisję Stypendialną Uniwersytetu [...] w W. rozpoznane i zostało wydane postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia [...] lutego 2014 r. Tym samym organ odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 Kpa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. Cechą rażącego naruszenia prawa jest bowiem to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 1999 r., V SA 1970/98, Lex nr 501195). Powyższe stanowisko bezspornie należy odnosić również do postanowień. W tym stanie rzeczy przedwczesna byłaby merytoryczna ocena zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w związku z art. 204 § 2 Ppsa.