II SA/Wa 1598/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącego S. W. radcę prawnego. Skarżący S. W. we wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] marca 2013 r. - data stempla pocztowego) zażądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata). Z informacji podanych we wniosku oraz z dokumentów nadesłanych przy piśmie z dnia [...] marca 2013 r. (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego) wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Skarżący pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 1.668,98 zł netto, a jego małżonka otrzymuje rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 1.037 zł netto (decyzja ZUS Oddział w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. o przyznaniu skarżącemu emerytury, decyzja ZUS Oddział w [...] z dnia [...] września 2012 r. o przyznaniu żonie skarżącego renty do [...] sierpnia 2013 r. w aktach sprawy). W roku 2011 skarżący osiągnął dochód w kwocie 23.149,84 zł, a jego małżonka uzyskała dochód w wysokości 423,11 zł (wspólne zeznanie podatkowe małżonków w aktach sprawy). Jako składniki majątku skarżący wymienił spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 60 m kw oraz działkę rekreacyjną o powierzchni 268 m kw. Dodał, że z powodu bardzo trudnej sytuacji finansowej zmuszony był sprzedać 9-letni samochód marki [...] oraz garaż. Skarżący jest osobą schorowaną; orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia [...] lutego 2015 r. (ww. orzeczenie w aktach sprawy). Stan zdrowia jego małżonki również nie pozwala na podjęcie pracy, o czym świadczy przyznanie jej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Do miesięcznych wydatków skarżący zaliczył: czynsz - 484,31, opłatę za energię elektryczną - 331,35 zł, opłatę za usługi telekomunikacyjne - 141,40 zł oraz koszty leczenia i zakupu leków - 1.040 zł (informacja o wysokości opłat ze Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., rachunki za media i leki w aktach sprawy). Ponadto małżonkowie w miarę możliwości pomagają synowi, który przebył bardzo poważną operację i pobiera rentę w wysokości 650 zł. Skarżący przedstawił także wyciąg ze swojego rachunku bankowego za okres od [...] lutego do [...] marca 2013 r., na którym saldo końcowe było ujemne. Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, na wstępie podnieść należy, że stosownie do treści przepisu art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy przyznania świadczenia specjalnego, które to jest świadczeniem z zakresu ubezpieczeń społecznych. Dlatego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Zatem rozpoznaniu będzie podlegać wyłącznie żądanie dotyczące ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Biorąc bowiem pod uwagę z jednej strony łączny miesięczny dochód skarżącego i jego żony (ok. 2.700 zł), a z drugiej strony ich wydatki w skali miesiąca (prawie 2.000 zł), stwierdzić należy, iż skarżący nie jest w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności na pokrycie kosztów pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.