II SA/Wa 1600/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędzia WSA - Ewa Pisula- Dąbrowska, Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk, Protokolant - Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Służby Więziennej oddala skargę. W dniu 13 października 2008 r. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2008 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze Służby Więziennej. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w R. uznała M. P. za całkowicie niezdolnego do służby w Służbie Więziennej. Orzeczenie to zostało zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w K. w dniu [...] lipca 2008 r. W tej sytuacji Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., art. 39 ust. 2 pkt 1 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), zwolnił M. P. ze Służby Więziennej z dniem [...] lipca 2008 r. Decyzji tej, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia skarżącego. Od powyższej decyzji M. P. wniósł w dniu 4 sierpnia 2008 r. odwołanie, w którym podniósł, że pogorszenie stanu zdrowia było wynikiem dyskryminacyjnego postępowania przełożonego. Dyskryminacja ta polegała na poinformowaniu skarżącego o planowanym zwolnieniu go ze służby w związku z nabyciem prawa do emerytury oraz na pozbawieniu możliwości świadczenia pracy w kwietniu i lipcu 2007 r., a także inne działania, które, według skarżącego, miały zmusić go do niekorzystnego postępowania. Nadto M. P. podkreślił, że natychmiastowe zwolnienie ze służby, bez uprzedniego rozstrzygnięcia stopnia zawinienia organu publicznego w zakresie wcześniejszego postępowania zmierzającego do zwolnienia skarżącego ze służby, nie leży w jego interesie prawnym. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Minister uznał bowiem, że wskazana wyżej decyzja została wydana zgodnie z prawem. Organ wskazał, że zwolnienie ze służby było wynikiem orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby, które stanowi obligatoryjną podstawę zwolnienia ze służby, na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej. Natomiast rygor natychmiastowej wykonalności decyzji podyktowany był przesłanką ochrony zdrowia skarżącego oraz niemożnością dopuszczenia do służby funkcjonariusza całkowicie do niej niezdolnego. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących bezprawnych działań Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, Minister wyjaśnił, że są one przedmiotem postępowania skargowego, stąd nie zostały zbadane w niniejszym postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P. podtrzymał zarzuty, które zawarł w odwołaniu od decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. Wskazał ponadto, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się postępowanie skargowe dotyczące decyzji o zwolnieniu ze służby w związku z nabyciem praw emerytalnych (sygn. akt II SA/Wa 871/08). Zdaniem skarżącego, treść rozstrzygnięcia w sprawie II SA/Wa 871/08, a zwłaszcza uznanie niepraworządności postępowania organu publicznego, może mieć wpływ na treść decyzji kadrowych, w szczególności związanych z wysokością składników uposażenia. Nadto skarżący stwierdził, że wydanie kolejnych decyzji o zwolnieniu go ze służby, w sytuacji, gdy przed sądem administracyjnym toczy się postępowanie skargowe, dotyczące również zwolnienia ze służby, nie znajduje uzasadnienia prawnego. Podniósł także, że nie było podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ natychmiastowe zwolnienie ze służby nie miało żadnego wpływu na jego stan zdrowia, tym bardziej, że od roku faktycznie służby nie pełnił. Skarżący wskazał ponadto, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności rodzi konsekwencje również dla organu. Tymczasem skarżący otrzymał prawidłowo wydane świadectwo służby dopiero 29 września 2008 r., pomimo obowiązku niezwłocznego jego wydania. W piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2009 r. M. P. podkreślił, że w odpowiedzi na skargę organ nie wykazał, czy zostały spełnione przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Nadto skarżący podniósł, że Minister nie ustosunkował się do zarzutu bezprawnych działań Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w R. wobec skarżącego, a zarzuty te powinny zostać rozpoznane w tej sprawie, nie zaś w odrębnym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby. Powyższy zapis ustawowy ma charakter obligatoryjny i jednoznacznie określa sposób postępowania organu w przypadku orzeczenia przez komisję lekarską wobec funkcjonariusza Służby Więziennej trwałej niezdolności do służby, uznając za konieczne zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Osoba uznana za trwale niezdolnego do służby nie ma bowiem możliwości jej pełnienia. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że M. P. został uznany za trwale niezdolnego do służby, stąd słusznie Dyrektor Generalny Służby Więziennej wydał decyzję o jego zwolnieniu na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej. Podkreślenia wymaga, że przyczyny powstania niezdolności do służby nie mają znaczenia i nie są brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza Służby Więziennej, zatem Sąd nie odniósł się do zarzutów skarżącego wskazujących bezprawność działań przełożonego, które to działania, zdaniem skarżącego, miały wpływ na pogorszenie stanu zdrowia. Istotne bowiem w rozpatrywanej sprawie jest wyłącznie to, czy zostało wydane przez komisję lekarską odpowiednie orzeczenie. Konieczne jest również sprawdzenie przez organy orzekające w sprawie, czy zaprzestanie służby przez funkcjonariusza nie nastąpiło z powodu obłożnej choroby, ponieważ w takim przypadku zwolnienie ze służby nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby, chyba że funkcjonariusz pisemnie zgłosi wystąpienie ze służby (art. 41 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej). W zaskarżonej decyzji Minister Sprawiedliwości wyjaśnił jednak, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia 10 lipca 2007 r., a więc ponad 12 miesięcy, stąd decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lipca 2008 r. nie pozostaje w sprzeczności z zapisem art. 41 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności podnieść należy, że jego celem była ochrona zdrowia skarżącego. Możliwość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności reguluje art. 108 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że ze względu m. in. na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego można nadać decyzji, od której służy odwołanie, rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd uznał, że została spełniona przesłanka nadania decyzji omawianego rygoru z uwagi na konieczność ochrony zdrowia skarżącego oraz na długotrwałe, bo ponad dwunastomiesięczny, okres przebywania na zwolnieniu lekarskim przed wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby oraz uznanie, że część schorzeń powodujących trwałą niezdolność do służby pozostaje w związku ze służbą. Zatem dalsze pełnienie służby wpłynęłoby negatywnie na zdrowie skarżącego. Odnosząc się do zarzutów M. P., dotyczących niepraworządnego postępowania Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w R. w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w związku z nabyciem przez skarżącego prawa do emerytury, wyjaśnić należy, że nie mogą być rozpoznane w niniejszej sprawie. Ich zakres wskazuje bowiem na konieczność zbadania przez właściwy organ administracji publicznej w tzw. trybie skargowym, uregulowanym w dziale VIII k.p.a. Jednakże rozstrzygnięcia w tego typu sprawach nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Nadto podkreślić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby, wydana w konsekwencji orzeczenia o trwałej niezdolności skarżącego do służby. Zatem zakresem kontroli przez Sąd legalności decyzji objęte jest działanie organów odnoszące się ściśle do tej okoliczności, nie zaś do postępowania bezpośredniego przełożonego. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.