II SA/Wa 1602/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Stanisław Marek Pietras Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej oddala skargę G. K. wniósł skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby stałej w Straży Granicznej. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej, działając na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) wymierzył G. K. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]. Powołując się na wskazne wyżej okoliczności, Komendant Główny Straży Granicznej rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 49 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o Straży Granicznej, zwolnił G. K. ze służby w Straży Granicznej z dniem 31 marca 2011 r. Na podstawie art. 108 k.p.a. rozkazowi temu organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu personalnengo Komendant Główny Straży Granicznej wskazał, że stosownie do treści art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej, w sytuacji wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby zwolnienie funkcjonariusza ze służby jest obligatoryjne. Odnośnie nadania rozkazowi personalnemu rygoru natchmiastowej wykonalności, organ podniósł, że uzasadnione jest to z uwagi na ważny interes służby, wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Straży Granicznej, realizowanymi wyłącznie przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Straży Granicznej. W odwołaniu od powyższej decyzji G. K. zarzucił Komendantowi Głównemu Straży Granicznej, że nie uwzględnił faktu, iż w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby nadal jest prowadzone postępowanie, albowiem w dniu 8 lutego 2011 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazane wyżej orzeczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2011 r. G. K. ponadto wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, w oparciu o art.135 k.p.a. Zakwestionował również zasadność nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując, że jest on jedynym żywicielem rodziny. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Minister podtrzymał argumentację wyrażoną w decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2011 r. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podniósł, że zarzut wydania decyzji o zwolnieniu ze służby w oparciu o nieprawomocne orzeczenie dyscyplinarne jest nieuzasadniony. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wyjaśnił, że zgodnie z treścią § 33 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 1015 ze zm.) orzeczenie dyscyplinarne, wydane przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, po rozpatrzeniu odwołania jest ostateczne. W związku z treścią § 42 tego rozporządzenia orzeczenie to stanowi decyzję administracyjną, do której mają zastosowanie przepisy k.p.a. Ostateczna jest natomiast decyzja taka, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Może ona być zaskarżona do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonym w odrębnych ustawach. Powołując się na art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) organ wskazał, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. W ocenie organu odwoławczego oznacza to, że z chwilą wydania orzeczenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymującego w mocy orzeczenie Komendanta Głównego Straży Granicznej staje się ono prawomocne i podlega wykonaniu. Odnosząc się do zarzutów G. K. dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji Minister Spraw Wewnętrznych podniósł, że art. 31 ustawy o Straży Granicznej określa, iż służbę w Straży Granicznej może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający w pełni z praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. W ocenie organu, w stosunku do funkcjonariusza, który narusza dyscyplinę służbową w stopniu tak poważnym, że zachodzi potrzeba wydalenia go ze służby, należy podjąć szybkie środki proceduralne umożliwiające skuteczne i niezwłoczne usunięcie go z szeregów funkcjonariuszy Straży Granicznej. W związku z tym decyzji organu I instancji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W ocenie organu w dobrze pojętym i ważnym interesie Straży Granicznej, tożsamym w tym przypadku z interesem społecznym jest, aby osoby które utraciły zaufanie przełożonych nie pozostawały w dalszej służbie i opuściły ją ze skutkiem natychmiastowym. Ponadto organ odwoławczy ustosunkowując się do zawartego w odwołaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej podniósł, że w niniejszej sprawie nie zachodzi uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 135 k.p.a. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że nie może być tu mowy o wadliwości decyzji nieostatecznej, ani o wywołaniu przez jej wykonanie nieodwracalnych skutków prawnych, czy też zmianie okoliczności, uzasadniających nadanie rygoru. Na powyższą decyzję G. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2011 r., ewentualnie uchylenie wyłącznie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy nadal toczyło się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie dotyczące orzeczenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2011 r. Ponadto skarżący sformułował zarzut naruszenia poprzez organ I instancji art. 108 § 1 k.p.a., tj. nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo braku przesłanek dla zastosowania tego przepisu. Skarżący podniósł również, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie rozpoznał zawartego w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Skarżący wniósł też o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zainicjowanej jego skargą, do czasu zakończenia postępowania w sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 564/11, tj. w sprawie dotyczącej orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu go ze służby. Skarżący wyjaśnił, że powyższa sprawa została zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2011 r., jednakże w tym samym dniu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i zamierza wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 564/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. K. na orzeczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 25 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 116, poz. 675 ze zm.). Stosownie do treści tego przepisu funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Podobnie jak pozostałe przypadki wymienione w art. 45 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia tej przesłanki obowiązkiem organu jest wydanie decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Ustawa o Straży Granicznej nie pozostawia organom możliwości wydania żadnego innego rozstrzygnięcia w takiej sytuacji. W niniejszej sprawie w stosunku do skarżącego Komendant Główny Straży Granicznej wydał w dniu [...] listopada 2010 r. orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy orzeczeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2011 r. W tej sytuacji Komendant Główny Straży Granicznej, działając w granicach związania administracyjnego przepisem art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej, był zobowiązany zwolnić skarżącego ze służby. Fakt wydania w stosunku do skarżącego powyższego orzeczenia dyscyplinarnego jest niesporny. Z treści skargi wynika, że skarżący nie neguje również, iż okoliczność wydania tego orzeczenia stanowi obligatoryjną przesłankę do zwolnienia go ze służby. W ocenie skarżącego wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby nastąpiło jednak przedwcześnie, tj. przed rozpoznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi na orzeczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2011 r. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy zauważyć, że zgodnie z § 33 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 1015 ze zm.) orzeczenie dyscyplinarne wydane w wyniku rozpoznania odwołania od orzeczenia I instancji jest ostateczne, a tym samym także wykonalne. Stosownie natomiast do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to, że w niniejszej sprawie, mimo iż skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2011 r., orzeczenie to mogło być wykonywane przez organ. Komendant Główny Straży Granicznej był zatem uprawniony do wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby, nawet w sytuacji, gdy postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi na orzeczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego bezpodstawnego, jego zdaniem, nadania decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności należy wskazać, iż w swoim rozstrzygnięciu Komendant Główny Straży Granicznej w sposób wyczerpujący wyjaśnił, że za natychmiastowym wykonaniem decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby przemawia ważny interes służby, polegający na tym, iż zadania Straży Granicznej mogą być realizowane wyłącznie przez osoby spełniające warunki określone przez ustawę o Straży Granicznej. Stosownie zaś do treści art. 31 tej ustawy służbę w Straży Granicznej może pełnić osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie, o nieposzlakowanej opinii, niekarana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystająca w pełni z praw publicznych, posiadająca co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotowa jest się podporządkować, a także dająca rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. W tej sytuacji zgodzić się należy z Komendantem Głównym Straży Granicznej, że osoba, która naruszyła dyscyplinę służbową w stopniu skutkującym wymierzeniem najbardziej dolegliwej kary dyscyplinarnej, tj. kary wydalenia ze służby, nie może być oceniana, jako spełniająca wymagania stawiane funkcjonariuszom Straży Granicznej, określone w powołanym wyżej art. 31 ustawy o Straży Granicznej. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby było zatem w pełni uzasadnione. Wyjaśnić również należy, że w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy ze skargi G. K. na orzeczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2011 r., tj. sprawy o sygn. akt II SA/Wa 564/11. Sprawa ta zakończyła się bowiem wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r., który uprawomocnił się z dniem 24 sierpnia 2011 r., a więc przed wyznaczeniem terminu rozprawy w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.