II SA/Wa 1602/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. P. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać Z. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w niniejszej sprawie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W toku postępowania sądowego, w następstwie wniesionej skargi Z. P. skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że jakkolwiek zamieszkuje wspólnie z matką, ojcem i siostrą prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca ujawnił, że zamieszkuje w budynku o powierzchni [...] m2, z którego wydzielono jego mieszkanie o powierzchni [...] m2, którego jest właścicielem. Budynek posadowiony jest na działce o powierzchni [...] m2, oraz budynek gospodarczy o powierzchni [...] m2. Wnioskodawca ujawnił, że utrzymuje się z zasiłku stałego z MOP-s w kwocie [...] zł przyznanego do marca 2019 r., oraz z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł. Wnioskodawca wyliczył, że ponosi wydatki na opłacenie podatku od nieruchomości, wywozu nieczystości, wody, kanalizacji, ubezpieczenia budynku, koszty leczenia i zakupu leków, łącznie jest to kwota ok. [...] zł w skali roku. Z. P. wskazał, że legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, podobnie jego siostra. Strona nie ujawniła, że pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Nie ulega wątpliwości, że skarga Z. P. mieści się w katalogu takich spraw. W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249 a p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analizując przedstawioną wyżej sytuację majątkową strony referendarz doszedł do przekonania, że wnioskodawca spełnia przesłanki do uwzględnienia jego wniosku i przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Przy wykazanych wydatkach, utrzymując się z ujawnionego dochodu, który stanowią wyłącznie niewielkie świadczenia socjalne w sposób oczywisty nie byłby w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Z tego względu, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.